Δημογραφικό: Μειώθηκαν κατά 500.000 οι κάτοικοι της Ελλάδας – Πότε ξεκίνησε η μείωση του πληθυσμού και των γεννήσεων
Ο πληθυσμός της Ελλάδας μειώθηκε σχεδόν κατά μισό εκατομμύριο μεταξύ 2011 και 2024, ενώ η χώρα γερνάει ολοένα και περισσότερο, σύμφωνα με ανάλυση του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
Η δημογραφική κρίση επιδεινώνεται. Σύμφωνα με τη μελέτη που εκπόνησε η ομάδα της επίκουρης καθηγήτριας Ιφιγένειας Κοκκάλη, η Ελλάδα καταγράφει από το 2011 σταθερά αρνητικά φυσικά ισοζύγια (γεννήσεις μείον θάνατοι), στα οποία προστίθενται και αρνητικά μεταναστευτικά ισοζύγια. Αποτέλεσμα: καθαρή απώλεια περίπου 500.000 κατοίκων σε 13 χρόνια.
Το 2023 τα δημογραφικά στοιχεία δείχνουν ότι καταγράφηκαν μόλις 72.300 γεννήσεις, δηλαδή οι μισές σε σύγκριση με την περίοδο 1950-1970. Ο δείκτης γονιμότητας κυμαίνεται σήμερα μεταξύ 1,3 και 1,4 παιδιά ανά γυναίκα, πολύ χαμηλότερα από το όριο αναπλήρωσης (2,07). Η Ελλάδα έχει επίσης σχεδόν το 23% του πληθυσμού της άνω των 65 ετών, ένα εκατομμύριο περισσότερους από τους νέους ηλικίας 0-14 ετών.
Η αναλογία των ζευγαριών χωρίς παιδιά αυξάνεται επίσης: περίπου 1 στους 5 της γενιάς που γεννήθηκε γύρω στο 1980 δεν θα αποκτήσει παιδί.
Κοινωνικές και οικονομικές αιτίες
Η μείωση του πληθυσμού δεν εξηγείται μόνο από βιολογικούς παράγοντες. Η έκθεση εντοπίζει βαθύτερες αιτίες: φυγή νέων πτυχιούχων στο εξωτερικό, έλλειψη επαγγελματικών προοπτικών, απουσία αξιοκρατίας, καθώς και μια στεγαστική αγορά που έχει καταστεί απρόσιτη.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, αυτές οι συνθήκες ωθούν πολλούς νέους είτε να εγκαταλείψουν τη χώρα είτε να καθυστερούν τη δημιουργία οικογένειας. Η αύξηση της ηλικίας γάμου και της ηλικίας γέννησης του πρώτου παιδιού επιδεινώνει περαιτέρω το πρόβλημα.
Ένα ανησυχητικό μέλλον
Η μελέτη υπενθυμίζει ότι η μαζική μετανάστευση της δεκαετίας 1990-2010 είχε προσωρινά επιβραδύνει τη γήρανση της χώρας. Όμως, από την οικονομική κρίση και μετά, οι αναχωρήσεις ξεπερνούν κατά πολύ τις αφίξεις. Αν δεν αλλάξει κάτι, προειδοποιούν οι ειδικοί, η Ελλάδα οδεύει προς ακόμη πιο έντονη δημογραφική συρρίκνωση τις επόμενες δεκαετίες.
Στον παρακάτω πίνακα η πρόβλεψη για την μεταβολή του πληθυσμού στις ευρωπαϊκές χώρες μεταξύ 2025 και 2100. Στην Ελλάδα θα απομείνουν κάτι περισσότερο από 6 εκατομμύρια πολίτες αν δεν αλλάξει η δημογραφική κρίση.
Βγήκε το επίδoμα για ψώνια στο σούπερ μάρκετ! – Ποια νοικοκυριά τα δικαιούνται; Πώς θα τα πάρουν;
Καταργούνται τα προκαθορισμένα «πακέτα» – Το νέο ενιαίο εθνικό σύστημα συνδέεται αυτόματα με το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα και δίνει την επιλογή σε πακέτα προϊόντων
Με Κοινή Υπουργική Απόφαση της Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνας Μιχαηλίδου και του Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκου Παπαθανάση θεσπίζεται νέο ενιαίο εθνικό σύστημα επισιτιστικής βοήθειας μέσω vouchers, συνολικού προϋπολογισμού 400 εκατ. ευρώ.
Ειδικότερα, θεσπίζεται νέο πλαίσιο για την Προτεραιότητα 6 «Επισιτιστική Βοήθεια & Υλική Στέρηση» του Προγράμματος «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή 2021–2027» που χρηματοδοτείται μέσω ΕΣΠΑ.
Με το νέο μοντέλο η επισιτιστική βοήθεια οργανώνεται για πρώτη φορά με ενιαίους κανόνες σε όλη τη χώρα, ενισχύοντας την αυτονομία των δικαιούχων. Από ένα σύστημα υπόδειξης επισιτιστικών αναγκών με προκαθορισμένα πακέτα προϊόντων, περνάμε σε ένα σύστημα όπου ο ίδιος ο ωφελούμενος αποφασίζει τι χρειάζεται, πότε το χρειάζεται και από πού θα το προμηθευτεί.
Προτεινόμενο Άρθρο
ΕΚΤΑΚΤΟ ΤΩΡΑ: ΜΟΛΙΣ ΕΚΑΝΕ ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΧΤΥΠΗΜΑ ΤΟ ΙΡΑΝ – ΤΡΟΜΟΣ ΣΕ ΟΛΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΓΙΑΤΟ ΕΠΟΜΕΝΟ
Από ένα κατακερματισμένο σύστημα με διαφορετικές πρακτικές και ταχύτητες ανά Περιφέρεια, περνάμε σε κεντρική εφαρμογή που διασφαλίζει ταχύτερη υλοποίηση, απόλυτη διαφάνεια, λιγότερη γραφειοκρατία, ίση μεταχείριση των ωφελούμενων και —το κυριότερο— άμεση παροχή επισιτιστικής βοήθειας σε εκείνους που έχουν ανάγκη.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι η ενίσχυση θα καταβληθεί με αναδρομική ισχύ, ώστε τα ευάλωτα νοικοκυριά να λάβουν συγκεντρωμένα τα ποσά που αντιστοιχούν στην περίοδο μετάβασης στο νέο σύστημα. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι κανένα νοικοκυριό δεν χάνει τη στήριξη που δικαιούται και ότι οι διαθέσιμοι πόροι φτάνουν ακέραιοι στους ανθρώπους που τους έχουν περισσότερο ανάγκη.
Η στήριξη παρέχεται μέσω κουπονιών (vouchers) σε ηλεκτρονική ή άλλη μορφή, τα οποία θα εξαργυρώνονται αποκλειστικά για τρόφιμα και είδη βασικής υλικής βοήθειας σε καταστήματα λιανικής που συμμετέχουν στο πρόγραμμα, όπως σούπερ μάρκετ, οπωροπωλεία και άλλα καταστήματα τροφίμων. Με αυτόν τον τρόπο, οι πόροι κατευθύνονται απευθείας στους ωφελούμενους, ενισχύοντας την αγοραστική τους δύναμη και απλοποιώντας τις διαδικασίες.
Σύνδεση με το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα
Το νέο σύστημα συνδέεται άμεσα με το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα (πρώην ΚΕΑ), καθώς οι δικαιούχοι του εντάσσονται αυτοδίκαια στην επισιτιστική βοήθεια. Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα ένταξης και άλλων ατόμων ή νοικοκυριών που βιώνουν ακραία φτώχεια, κατόπιν πιστοποίησης από τις αρμόδιες κοινωνικές υπηρεσίες.
Τα vouchers έχουν συγκεκριμένη διάρκεια, επαναφορτίζονται όσο διαρκεί η επιλεξιμότητα του νοικοκυριού και δεν εξαργυρώνονται σε χρήμα ούτε για καπνικά προϊόντα, αλκοολούχα ποτά ή είδη τυχερών παιγνίων. Στόχος είναι η κάλυψη βασικών αναγκών με διαφάνεια, ίσους κανόνες για όλους και σεβασμό στην αξιοπρέπεια των δικαιούχων.
Παράλληλα με τη διανομή τροφίμων και βασικής υλικής βοήθειας, το πρόγραμμα περιλαμβάνει και συνοδευτικά μέτρα κοινωνικής ένταξης, ώστε η στήριξη να λειτουργεί ως γέφυρα προς υπηρεσίες υγείας, κοινωνικής φροντίδας και ένταξης στην εργασία για ευάλωτα άτομα και οικογένειες.
Δόμνα Μιχαηλίδου: «Οι πόροι κατευθύνονται πλέον απευθείας στα νοικοκυριά»
Η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, δήλωσε:
«Η αξιοπρέπεια είναι αδιαπραγμάτευτη για τους συμπολίτες μας που δυσκολεύονται να καλύψουν ακόμη και τα απολύτως απαραίτητα για τη διαβίωσή τους. Με το νέο ενιαίο σύστημα επισιτιστικής βοήθειας αλλάζουμε ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο φτάνει η στήριξη στους ανθρώπους που τη χρειάζονται περισσότερο.
Οι πόροι κατευθύνονται πλέον απευθείας στα νοικοκυριά, με ταχύτητα, λιγότερη γραφειοκρατία και ελευθερία επιλογής για τους δικαιούχους. Ταυτόχρονα, διασφαλίζουμε ότι το νέο σύστημα λειτουργεί με απόλυτη διαφάνεια και ίσους κανόνες για όλους, ώστε η βοήθεια να φτάνει απευθείας στους ανθρώπους που τη χρειάζονται. Η κοινωνική πολιτική οφείλει να στηρίζει ουσιαστικά τους πιο ευάλωτους και να φτάνει έγκαιρα εκεί όπου υπάρχει πραγματική ανάγκη — και αυτό ακριβώς κάνουμε πράξη με το νέο σύστημα επισιτιστικής βοήθειας».
Ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης υπογράμμισε: «Η στήριξη των πιο ευάλωτων συμπολιτών μας αποτελεί θεμελιώδη αξία για την Κυβέρνηση, όπως αποτυπώνουν έμπρακτα οι δεκάδες δράσεις που υλοποιήθηκαν και που βρίσκονται σε εξέλιξη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί και το νέο σύστημα επισιτιστικής βοήθειας με τη διάθεση ποσού 400 εκατ. ευρώ στον ΟΠΕΚΑ από πόρους του Προγράμματος ΕΣΠΑ «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή 2021-2027». Η συγκεκριμένη δράση έχει ιδιαίτερη σημασία, διότι διασφαλίζει πως η στήριξη θα φτάνει έγκαιρα και με διαφάνεια στα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν πραγματικές δυσκολίες, περιορίζοντας τις ανισότητες και αποφεύγοντας φαινόμενα κοινωνικού στιγματισμού ιδιαίτερα στις μικρές κοινωνίες.
Προτεραιότητά μας συνεχίζει να αποτελεί η διάθεση κάθε διαθέσιμου ευρώ στην κοινωνία, η λειτουργία ενός πιο αποτελεσματικού, δίκαιου και συμπεριληπτικού κοινωνικού κράτος.»
