Το μήνυμα που έστειλε ο Ιταλός ηθοποιός και σκηνοθέτης Ρομπέρτο Μπενίνι πριν από λίγους μήνες μοιάζει σήμερα πιο επίκαιρο από ποτέ. Σε μια εποχή που οι συγκρούσεις και η βία επανέρχονται στο προσκήνιο της διεθνούς επικαιρότητας, ιδιαίτερα μετά τις δραματικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, τα λόγια του αποκτούν μια συγκλονιστική δύναμη και θυμίζουν πως πίσω από κάθε πόλεμο κρύβονται ανθρώπινες ζωές, οικογένειες και κυρίως παιδιά.
Ο βραβευμένος με Όσκαρ δημιουργός, γνωστός παγκοσμίως από την ταινία La vita è bella, βρέθηκε τον Δεκέμβριο καλεσμένος σε τηλεοπτική εκπομπή στην Ιταλία και προχώρησε σε ένα έντονο, βαθιά συγκινητικό ξέσπασμα κατά του πολέμου. Με λόγια που έκαναν τον γύρο του κόσμου, μίλησε για τη βαρβαρότητα των συγκρούσεων και για το αδιανόητο τίμημα που πληρώνουν οι πιο αδύναμοι. Ο ίδιος χαρακτήρισε τον πόλεμο «το πιο ανόητο και τρομερό αμάρτημα», μια πράξη που, όπως είπε, «λερώνει τα πάντα» και αποτελεί τεράστια ντροπή για την ανθρωπότητα.
Η πιο συγκλονιστική στιγμή της παρέμβασής του ήρθε όταν μίλησε για τα παιδιά που πέφτουν θύματα των συγκρούσεων. Ο Benigni έκανε μια απλή αλλά βαθιά ανθρώπινη σύγκριση, λέγοντας ότι όταν τα παιδιά παίζουν πόλεμο και κάποιο από αυτά τραυματιστεί έστω και λίγο, το παιχνίδι σταματά αμέσως. Αντίθετα, αναρωτήθηκε γιατί στον πραγματικό κόσμο οι συγκρούσεις συνεχίζονται ακόμη και όταν σκοτώνονται αθώα παιδιά. Με εμφανή αγανάκτηση δήλωσε ότι όσοι σκοτώνουν παιδιά «δεν είναι άντρες» αλλά δειλοί, ενώ υπογράμμισε πως ο πόνος που προκαλούν οι πόλεμοι είναι αβάσταχτος για την ανθρώπινη ψυχή.
Ο Ιταλός καλλιτέχνης δεν δίστασε να καταγγείλει και την υποκρισία της σύγχρονης εποχής, επισημαίνοντας ότι ενώ η επιστήμη και η ανθρώπινη ευφυΐα θα μπορούσαν να υπηρετούν την ευτυχία των ανθρώπων, συχνά χρησιμοποιούνται για την κατασκευή όλο και πιο εξελιγμένων όπλων. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, τα όπλα θα έπρεπε να βρίσκονται σε μουσεία ως σύμβολα βαρβαρότητας και όχι να εξελίσσονται σε «έξυπνες βόμβες» που συνεχίζουν να σκοτώνουν αθώους ανθρώπους.
Η παρέμβασή του ήταν ταυτόχρονα μια συγκινητική έκκληση προς τους ηγέτες αλλά και προς ολόκληρη την ανθρωπότητα να σταματήσουν τους πολέμους και να εγκαταλείψουν τη λογική της βίας. Ο Benigni τόνισε πως ο πόλεμος δεν μπορεί να «εξανθρωπιστεί», όπως συχνά υποστηρίζεται, γιατί είναι από τη φύση του απάνθρωπος. Αντί να προσπαθούμε να τον κάνουμε λιγότερο αιματηρό, είπε, πρέπει να τον καταργήσουμε ολοκληρωτικά.
«Ξέρετε τι δεν μπορώ να καταλάβω; Όταν τα παιδιά παίζουν πόλεμο και ένα από αυτά χτυπήσει, ακόμη κι αν απλώς γρατζουνιστεί, το παιχνίδι σταματά αμέσως. Σταματούν. Γιατί όμως, όταν σκοτώνεται ένα πραγματικό παιδί, δεν σταματούν; Γιατί συνεχίζουν; Γιατί συνεχίζουν να σκοτώνουν παιδιά; Θα έπρεπε να σταματήσουν αμέσως. Είναι δειλία αυτό. Τι τρομερή δειλία! Όσοι σκοτώνουν παιδιά δεν είναι άντρες».
«Είναι κάτι αβάσταχτο για την ανθρώπινη ψυχή. Δεν ακούνε την κραυγή πόνου που υψώνεται από παντού; Μια κραυγή πόνου που ανεβαίνει από κάθε γωνιά του κόσμου. Δεν την ακούνε; Είναι ένας πόνος τεράστιος. Κι όμως συνεχίζουν σαν να μην συμβαίνει τίποτα».
Προτεινόμενο Άρθρο
Έκτακτη δήλωση Δένδια για όλους τους Έλληνες
«Πώς μπορούμε ακόμη να μιλάμε για πόλεμο σήμερα; Αλλά, ξέρεις, υπάρχουν άνθρωποι-ιδιοφυΐες που δουλεύουν για να φτιαχτούν όπλα, αντί να χρησιμοποιηθούν για την ευτυχία μας. Τα γονίδιά τους χρησιμοποιούνται για να φτιαχτούν όπλα που μας σκοτώνουν. Τα όπλα πρέπει να τοποθετηθούν σε μουσεία, να εκτίθενται ως όργανα βασανιστηρίων. Και αντί γι’ αυτό φτιάχνουν έξυπνες βόμβες».
«Θέλουν να είναι λιγότερο αιματηρά, να εξανθρωπίσουν τον πόλεμο. Όμως, μπορεί ο πόλεμος να εξανθρωπιστεί; Το πιο απάνθρωπο πράγμα στον κόσμο; Ο πόλεμος δεν πρέπει να εξανθρωπιστεί, πρέπει να εξαφανιστεί. Πρέπει να τελειώσουν με τον πόλεμο! Ο πόλεμος δεν πρέπει να είναι χωρίς… Όχι! Όχι, δεν πρέπει να υπάρχει. Ο πόλεμος δεν είναι ένα κακό πράγμα, γιατί τα κακά πράγματα έχουν μια γοητεία. Ο πόλεμος είναι χυδαίος, είναι μια τεράστια χυδαιότητα. Οι άνθρωποι που τον κάνουν είναι βάρβαροι, χυδαίοι».
«Ο κόσμος πρέπει να αποκηρύξει τον πόλεμο. Είναι μια απάτη, μια φρικαλεότητα. Ο πόλεμος είναι μια χυδαιότητα, μια απέραντη χυδαιότητα».
Η φωνή του αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα αν αναλογιστεί κανείς ότι η καλλιτεχνική του πορεία έχει συνδεθεί βαθιά με τη μνήμη των τραγωδιών του 20ού αιώνα. Η ταινία «La vita è bella», που συγκίνησε εκατομμύρια θεατές σε όλο τον κόσμο και κέρδισε τρία Όσκαρ, αφηγείται την ιστορία ενός πατέρα που προσπαθεί να προστατεύσει το παιδί του από τη φρίκη ενός ναζιστικού στρατοπέδου συγκέντρωσης.
Ίσως γι’ αυτό τα λόγια του για τα παιδιά που χάνονται στους πολέμους έχουν τόσο μεγάλο βάρος. Σε έναν κόσμο που μοιάζει να επαναλαμβάνει τα ίδια τραγικά λάθη, το αντιπολεμικό μήνυμα του Roberto Benigni θυμίζει πως η μεγαλύτερη ευθύνη της ανθρωπότητας είναι να προστατεύσει τη ζωή και την αθωότητα των επόμενων γενεών. Και όσο οι εικόνες από εμπόλεμες περιοχές συνεχίζουν να συγκλονίζουν τον πλανήτη, η κραυγή του μοιάζει να αντηχεί ακόμη πιο δυνατά: ο πόλεμος δεν πρέπει να εξανθρωπιστεί — πρέπει να σταματήσει.
