Η γήρανση των κτηρίων αποτελεί μία σιωπηλή αλλά ολοένα και πιο ορατή κρίση στις ελληνικές πόλεις και γειτονιές. Χιλιάδες παλιά σπίτια, χτισμένα κυρίως τις δεκαετίες ’50 – ’70, παραμένουν σήμερα χωρίς ουσιαστική συντήρηση, κουβαλώντας τις φθορές του χρόνου και της οικονομικής στενότητας των πολιτών.
Η Ελλάδα διαθέτει ένα από τα πλέον «γηρασμένα» δομημένα περιβάλλοντα στην Ευρώπη: Μεγάλο μέρος των κτιρίων έχει κατασκευαστεί πριν από το 1985, με περίπου 70% των κατοικιών –κυρίως πολυκατοικιών– ηλικίας άνω των 40 ετών, πολλά από τα οποία προϋπήρχαν των σύγχρονων αντισεισμικών κανονισμών, γεγονός που εγείρει ανησυχίες για την ασφάλεια και τη στατική τους επάρκεια, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής.
Επιπλέον, στοιχεία που βασίζονται στην απογραφή κατοικιών δείχνουν ότι μόλις περίπου το 16% – 17% χτίστηκε μετά το 2001, δηλαδή είναι σχετικά «νεόδμητες», ενώ, οι υπόλοιπες έχουν προγενέστερη κατασκευή.
Κατεπείγουσα ανάγκη για ενεργειακή αναβάθμιση
Χιλιάδες σπίτια ανά την επικράτεια, κατασκευασμένα χωρίς σύγχρονες προδιαγραφές μόνωσης, παρουσιάζουν μεγάλες ενεργειακές απώλειες, επιβαρύνοντας τόσο τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, όσο και το περιβάλλον.
Ομάδες επιστημόνων επισημαίνουν ότι παρεμβάσεις όπως η θερμομόνωση, η αντικατάσταση κουφωμάτων και η αναβάθμιση των συστημάτων θέρμανσης δεν αποτελούν πλέον επιλογή, αλλά αναγκαιότητα, με στόχο τη μείωση της ενεργειακής φτώχειας και την επίτευξη των κλιματικών στόχων της χώρας.
Ωστόσο, το πρώτο «βέτο» δεν αργεί να έρθει, ειδικά σε μία πολυκατοικία. Προκειμένου να προχωρήσει ένα νοικοκυριό στις απαραίτητες εργασίες, απαιτείται ομοφωνία στη συνέλευση. Μόνο ένας άνθρωπος, εάν διαφωνεί, μπορεί να «μπλοκάρει» κάθε διαδικασία.
Η νέα Οδηγία και το παράδειγμα ευρωπαϊκών κρατών
Η πρακτική να μην απαιτείται ομοφωνία αλλά η απλή πλειοψηφία για αλλαγές στις πολυκατοικίες, είναι άλλο ένα ελληνικό παράδοξο. Αντίθετα, αποτελεί τον κανόνα σε πολλές χώρες.
Στη Γαλλία, οι αποφάσεις λαμβάνονται με απλή ή ενισχυμένη πλειοψηφία, ενώ, η ομοφωνία ισχύει μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις.
Στη Γερμανία, ισχύει το σύστημα Wohnungseigentumsgesetz, καθώς η πλειοψηφία αποφασίζει σχεδόν τα πάντα: Από συντηρήσεις και βελτιώσεις, μέχρι και σημαντικές τεχνικές αλλαγές.
Στην Ιταλία και την Ισπανία, επίσης λαμβάνεται υπόψη η πλειοψηφία ιδιοκτητών. Στη γείτονα χώρα, υπάρχει και η πλειοψηφία χιλιοστών.
Η αναθεωρημένη Ευρωπαϊκή Οδηγία 2024/1275 (EPBD) επιβάλλει συγκεκριμένους στόχους σε όλα τα κράτη – μέλη. Η Ελλάδα οφείλει, λοιπόν, να μειώσει περίπου κατά 16% τη μέση ενεργειακή κατανάλωση κατοικιών έως το 2030 και παράλληλα, να καταθέσει Εθνικό Σχέδιο Ανακαίνισης Κτηρίων έως τον Μάιο του 2026.
«Ανάσα» για τα παλιά σπίτια
Με «ξεκλείδωμα» ανακαινίσεων, νέα προγράμματα όπως το «Εξοικονομώ – Ανακαινίζω» και φορολογικά κίνητρα, διαφαίνεται μία «ανάσα» ανανέωσης στην αγορά ακινήτων, αφού χιλιάδες παλιά σπίτια αποκτούν δυνητικά μεγαλύτερη αξία και γίνονται ξανά ελκυστικά.
Βγήκε το επίδoμα για ψώνια στο σούπερ μάρκετ! – Ποια νοικοκυριά τα δικαιούνται; Πώς θα τα πάρουν;
Καταργούνται τα προκαθορισμένα «πακέτα» – Το νέο ενιαίο εθνικό σύστημα συνδέεται αυτόματα με το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα και δίνει την επιλογή σε πακέτα προϊόντων
Προτεινόμενο Άρθρο
Πέθανε από ανακοπή καρδιάς σε ηλικία 93 ετών η ηθοποιός που έπαιξε σε 8 ελληνικές ταινίες
Με Κοινή Υπουργική Απόφαση της Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνας Μιχαηλίδου και του Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκου Παπαθανάση θεσπίζεται νέο ενιαίο εθνικό σύστημα επισιτιστικής βοήθειας μέσω vouchers, συνολικού προϋπολογισμού 400 εκατ. ευρώ.
Ειδικότερα, θεσπίζεται νέο πλαίσιο για την Προτεραιότητα 6 «Επισιτιστική Βοήθεια & Υλική Στέρηση» του Προγράμματος «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή 2021–2027» που χρηματοδοτείται μέσω ΕΣΠΑ.
Με το νέο μοντέλο η επισιτιστική βοήθεια οργανώνεται για πρώτη φορά με ενιαίους κανόνες σε όλη τη χώρα, ενισχύοντας την αυτονομία των δικαιούχων. Από ένα σύστημα υπόδειξης επισιτιστικών αναγκών με προκαθορισμένα πακέτα προϊόντων, περνάμε σε ένα σύστημα όπου ο ίδιος ο ωφελούμενος αποφασίζει τι χρειάζεται, πότε το χρειάζεται και από πού θα το προμηθευτεί.
Από ένα κατακερματισμένο σύστημα με διαφορετικές πρακτικές και ταχύτητες ανά Περιφέρεια, περνάμε σε κεντρική εφαρμογή που διασφαλίζει ταχύτερη υλοποίηση, απόλυτη διαφάνεια, λιγότερη γραφειοκρατία, ίση μεταχείριση των ωφελούμενων και —το κυριότερο— άμεση παροχή επισιτιστικής βοήθειας σε εκείνους που έχουν ανάγκη.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι η ενίσχυση θα καταβληθεί με αναδρομική ισχύ, ώστε τα ευάλωτα νοικοκυριά να λάβουν συγκεντρωμένα τα ποσά που αντιστοιχούν στην περίοδο μετάβασης στο νέο σύστημα. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι κανένα νοικοκυριό δεν χάνει τη στήριξη που δικαιούται και ότι οι διαθέσιμοι πόροι φτάνουν ακέραιοι στους ανθρώπους που τους έχουν περισσότερο ανάγκη.
Η στήριξη παρέχεται μέσω κουπονιών (vouchers) σε ηλεκτρονική ή άλλη μορφή, τα οποία θα εξαργυρώνονται αποκλειστικά για τρόφιμα και είδη βασικής υλικής βοήθειας σε καταστήματα λιανικής που συμμετέχουν στο πρόγραμμα, όπως σούπερ μάρκετ, οπωροπωλεία και άλλα καταστήματα τροφίμων. Με αυτόν τον τρόπο, οι πόροι κατευθύνονται απευθείας στους ωφελούμενους, ενισχύοντας την αγοραστική τους δύναμη και απλοποιώντας τις διαδικασίες.
Σύνδεση με το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα
Το νέο σύστημα συνδέεται άμεσα με το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα (πρώην ΚΕΑ), καθώς οι δικαιούχοι του εντάσσονται αυτοδίκαια στην επισιτιστική βοήθεια. Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα ένταξης και άλλων ατόμων ή νοικοκυριών που βιώνουν ακραία φτώχεια, κατόπιν πιστοποίησης από τις αρμόδιες κοινωνικές υπηρεσίες.
Τα vouchers έχουν συγκεκριμένη διάρκεια, επαναφορτίζονται όσο διαρκεί η επιλεξιμότητα του νοικοκυριού και δεν εξαργυρώνονται σε χρήμα ούτε για καπνικά προϊόντα, αλκοολούχα ποτά ή είδη τυχερών παιγνίων. Στόχος είναι η κάλυψη βασικών αναγκών με διαφάνεια, ίσους κανόνες για όλους και σεβασμό στην αξιοπρέπεια των δικαιούχων.
Παράλληλα με τη διανομή τροφίμων και βασικής υλικής βοήθειας, το πρόγραμμα περιλαμβάνει και συνοδευτικά μέτρα κοινωνικής ένταξης, ώστε η στήριξη να λειτουργεί ως γέφυρα προς υπηρεσίες υγείας, κοινωνικής φροντίδας και ένταξης στην εργασία για ευάλωτα άτομα και οικογένειες.
Δόμνα Μιχαηλίδου: «Οι πόροι κατευθύνονται πλέον απευθείας στα νοικοκυριά»
Η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, δήλωσε:
«Η αξιοπρέπεια είναι αδιαπραγμάτευτη για τους συμπολίτες μας που δυσκολεύονται να καλύψουν ακόμη και τα απολύτως απαραίτητα για τη διαβίωσή τους. Με το νέο ενιαίο σύστημα επισιτιστικής βοήθειας αλλάζουμε ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο φτάνει η στήριξη στους ανθρώπους που τη χρειάζονται περισσότερο.
Οι πόροι κατευθύνονται πλέον απευθείας στα νοικοκυριά, με ταχύτητα, λιγότερη γραφειοκρατία και ελευθερία επιλογής για τους δικαιούχους. Ταυτόχρονα, διασφαλίζουμε ότι το νέο σύστημα λειτουργεί με απόλυτη διαφάνεια και ίσους κανόνες για όλους, ώστε η βοήθεια να φτάνει απευθείας στους ανθρώπους που τη χρειάζονται. Η κοινωνική πολιτική οφείλει να στηρίζει ουσιαστικά τους πιο ευάλωτους και να φτάνει έγκαιρα εκεί όπου υπάρχει πραγματική ανάγκη — και αυτό ακριβώς κάνουμε πράξη με το νέο σύστημα επισιτιστικής βοήθειας».
Ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης υπογράμμισε: «Η στήριξη των πιο ευάλωτων συμπολιτών μας αποτελεί θεμελιώδη αξία για την Κυβέρνηση, όπως αποτυπώνουν έμπρακτα οι δεκάδες δράσεις που υλοποιήθηκαν και που βρίσκονται σε εξέλιξη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί και το νέο σύστημα επισιτιστικής βοήθειας με τη διάθεση ποσού 400 εκατ. ευρώ στον ΟΠΕΚΑ από πόρους του Προγράμματος ΕΣΠΑ «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή 2021-2027». Η συγκεκριμένη δράση έχει ιδιαίτερη σημασία, διότι διασφαλίζει πως η στήριξη θα φτάνει έγκαιρα και με διαφάνεια στα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν πραγματικές δυσκολίες, περιορίζοντας τις ανισότητες και αποφεύγοντας φαινόμενα κοινωνικού στιγματισμού ιδιαίτερα στις μικρές κοινωνίες.
Προτεραιότητά μας συνεχίζει να αποτελεί η διάθεση κάθε διαθέσιμου ευρώ στην κοινωνία, η λειτουργία ενός πιο αποτελεσματικού, δίκαιου και συμπεριληπτικού κοινωνικού κράτος.»
