Το ερώτημα γιατί το ελαιόλαδο έχει μετατραπεί σε ένα από τα ακριβότερα βασικά αγαθά απασχολεί ολοένα και περισσότερο νοικοκυριά και παραγωγούς. Νέες αναλυτικές έρευνες ρίχνουν φως στους μηχανισμούς που καθορίζουν την τελική τιμή, από το χωράφι μέχρι το ράφι, αποκαλύπτοντας ότι οι αυξήσεις δεν είναι αποτέλεσμα ενός μόνο παράγοντα, αλλά μιας σύνθετης αλληλεπίδρασης διεθνών και εγχώριων δυνάμεων.
Στο επίκεντρο των ευρημάτων βρίσκονται δύο πρόσφατες μελέτες της Επιτροπή Ανταγωνισμού , οι οποίες ανέλυσαν σε βάθος τόσο τις τιμές παραγωγού σε ευρωπαϊκό επίπεδο όσο και τις πρακτικές τιμολόγησης στη λιανική αγορά της Ελλάδας. Μέσα από σύγχρονες οικονομετρικές μεθόδους και επεξεργασία μεγάλων όγκων δεδομένων, οι έρευνες αποτυπώνουν τη «γεωγραφία» της ακρίβειας στο ελαιόλαδο.
Το πρώτο και πιο κρίσιμο συμπέρασμα είναι ότι η διεθνής αγορά δεν λειτουργεί ισότιμα. Η Ισπανία αναδεικνύεται ως ο βασικός «ρυθμιστής» των τιμών στην περιοχή της Μεσογείου. Οι μεταβολές στις ισπανικές τιμές παραγωγού λειτουργούν ως σημείο αναφοράς, με την ελληνική αγορά να ακολουθεί σε βάθος χρόνου τις τάσεις που διαμορφώνονται εκεί. Με απλά λόγια, όταν ανεβαίνει το ισπανικό ελαιόλαδο, η αύξηση αργά ή γρήγορα περνά και στην Ελλάδα.
Η Ιταλία, από την άλλη πλευρά, παίζει διαφορετικό ρόλο. Σύμφωνα με τα στοιχεία, λειτουργεί ως «μεταδότης» της μεταβλητότητας, αντιδρώντας πιο έντονα σε βραχυχρόνιες διακυμάνσεις και σοκ στην αγορά. Αυτό σημαίνει ότι σε περιόδους έντασης –όπως κακές σοδειές ή διεθνείς αναταράξεις– οι ιταλικές τιμές μεταβάλλονται πιο γρήγορα, επηρεάζοντας έμμεσα και τις υπόλοιπες χώρες.
Για την Ελλάδα, το συμπέρασμα είναι σαφές: η εγχώρια παραγωγή δεν αρκεί από μόνη της για να συγκρατήσει τις τιμές, όταν το διεθνές περιβάλλον πιέζει ανοδικά. Η εξάρτηση από τις ισπανικές εξελίξεις περιορίζει τα περιθώρια άμεσης παρέμβασης και εξηγεί γιατί οι καταναλωτές βλέπουν τις αυξήσεις να έρχονται ακόμη και σε χρονιές χωρίς δραματικές εγχώριες απώλειες παραγωγής.
Εξίσου ενδιαφέροντα είναι τα ευρήματα για τη λιανική αγορά. Η δεύτερη μελέτη εστίασε στις τιμές πώλησης στα ελληνικά σούπερ μάρκετ και κατέληξε σε ένα κρίσιμο συμπέρασμα: δεν υπάρχει ενιαία στρατηγική τιμολόγησης. Κάθε αλυσίδα ακολουθεί διαφορετική πολιτική, ενώ διαφοροποιήσεις καταγράφονται ακόμη και ανά προϊόν μέσα στο ίδιο κατάστημα.
Οι αναλύσεις δείχνουν ότι οι αντιδράσεις των τιμών δεν είναι ίδιες όταν αυτές βρίσκονται σε χαμηλά ή υψηλά επίπεδα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μια αύξηση στη χονδρική περνά άμεσα στο ράφι, ενώ σε άλλες απορροφάται προσωρινά. Το αποτέλεσμα είναι ένα μωσαϊκό τιμών που μπερδεύει τον καταναλωτή, χωρίς ωστόσο να προκύπτουν ενδείξεις συντονισμένης ή καρτελικής συμπεριφοράς.
Αυτό το στοιχείο έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δείχνει ότι η ακρίβεια δεν οφείλεται σε κοινή γραμμή των αλυσίδων, αλλά σε διαφορετικές εμπορικές επιλογές, κόστη και στρατηγικές. Η αγορά λειτουργεί ανταγωνιστικά, αλλά μέσα σε ένα περιβάλλον έντονων διεθνών πιέσεων που δύσκολα μπορούν να απορροφηθούν πλήρως.
Συνολικά, οι μελέτες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η τιμή του ελαιολάδου διαμορφώνεται σε ένα πολυεπίπεδο σύστημα. Από τη διεθνή παραγωγή και τις ισπανικές εξελίξεις, μέχρι τις εγχώριες λιανεμπορικές πρακτικές, κάθε κρίκος της αλυσίδας παίζει ρόλο. Γι’ αυτό και οι αυξήσεις εμφανίζονται συχνά ως «αναπόφευκτες», ακόμη κι όταν δεν είναι ορατή μια άμεση αιτία στον καταναλωτή.
Οι παρεμβάσεις και οι αναλύσεις αυτές εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική για την κατανόηση της αγοράς τροφίμων και τη διασφάλιση του ανταγωνισμού. Το ζητούμενο, πλέον, είναι αν τα ευρήματα μπορούν να μεταφραστούν σε πολιτικές που θα μετριάσουν τις πιέσεις και θα προσφέρουν μεγαλύτερη διαφάνεια σε ένα προϊόν-σύμβολο της ελληνικής διατροφής.
Προτεινόμενο Άρθρο
Ανακαλούνται μπιφτέκια με επικίνδυνο βακτήριο – Μπορεί να προκαλέσουν ακόμη και νεφρική ανεπάρκεια
Πόσο θα κοστίζει φέτος το ελαιόλαδο!
Μετά από δύο δύσκολες περιόδους με χαμηλές παραγωγές και τιμές-ρεκόρ, η αγορά του ελαιολάδου δείχνει να βρίσκει ξανά την ισορροπία της.
Μετά από δύο δύσκολες περιόδους με χαμηλές παραγωγές και τιμές-ρεκόρ, η αγορά του ελαιολάδου δείχνει να βρίσκει ξανά την ισορροπία της. Οι πρώτες ενδείξεις μιλούν για καλή σοδειά και σταθεροποίηση της κατανάλωσης.
Πόσο θα κοστίζει φέτος το ελαιόλαδο!
Μετά από δύο χρόνια έντονης αστάθειας, η φετινή ελαιοκομική χρονιά φαίνεται να επαναφέρει την αγορά του ελαιολάδου σε φυσιολογική τροχιά. Οι εκτιμήσεις για τη συνολική μεσογειακή παραγωγή φτάνουν τους 2 εκατ. τόνους, με την Ισπανία να οδηγεί με περίπου 1,4 εκατ. τόνους, την Ιταλία να ανακάμπτει στους 300.000 και την Ελλάδα να κυμαίνεται μεταξύ 200.000 και 250.000 τόνων — ποσότητα που χαρακτηρίζεται «καλή» και ικανή να καλύψει τόσο την εγχώρια αγορά όσο και τις εξαγωγές.
Η αγορά δείχνει σημάδια ισορροπίας.
Σύμφωνα με τον Μανώλη Γιαννούλη, πρόεδρο της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Ελαιολάδου, «η αγορά φαίνεται να έχει επανέλθει σε μια ισορροπημένη κατάσταση, μετά τις δύο ιστορικά χαμηλές παραγωγές που οδήγησαν σε εκτόξευση των τιμών». Όπως εξηγεί, η σταθεροποίηση της παραγωγής δίνει ανάσα στους παραγωγούς, αλλά και στους καταναλωτές που είχαν δει τις τιμές να ξεπερνούν κάθε προηγούμενο.
Τιμές που επιτρέπουν κατανάλωση και εισόδημα
Το εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο, που πριν δύο χρόνια άγγιξε τα 10 ευρώ το κιλό για τον παραγωγό, αναμένεται φέτος να κινηθεί μεταξύ 4 και 5 ευρώ το κιλό, κάτι που μεταφράζεται σε λιανική τιμή 7 έως 8 ευρώ. Όπως σημειώνει ο κ. Γιαννούλης, «πρόκειται για μια τιμή που επιτρέπει στον καταναλωτή να αγοράσει, αλλά και στον παραγωγό να καλύψει το κόστος καλλιέργειας και να του μείνει εισόδημα».
Η σταθεροποίηση θεωρείται σημαντική, αφού οι υπερβολικές αυξήσεις των προηγούμενων ετών μείωσαν αισθητά την κατανάλωση, οδηγώντας αρκετά νοικοκυριά σε περιορισμό ή ακόμη και υποκατάσταση του ελαιολάδου με φθηνότερα έλαια.
Ο ρόλος του καιρού στη φετινή σοδειά.
Ο καθοριστικός παράγοντας για τη φετινή και την επόμενη ελαιοκομική περίοδο είναι, όπως πάντα, οι καιρικές συνθήκες. Μέχρι στιγμής, το φθινόπωρο χαρακτηρίζεται από ευνοϊκές βροχές και φυσιολογικές θερμοκρασίες. Αν αυτή η ισορροπία διατηρηθεί, η παραγωγή θα κινηθεί ομαλά, χωρίς απρόοπτα.
«Αν είμαστε τυχεροί και έχουμε καλές καιρικές συνθήκες για το δέντρο, θα δούμε την αγορά να κινείται ήρεμα και σταθερά», δηλώνει ο κ. Γιαννούλης. Αντίθετα, προειδοποιεί πως ένας ήπιος χειμώνας ή παρατεταμένη ανομβρία μπορεί να επηρεάσουν τη σοδειά της επόμενης χρονιάς και να αναζωπυρώσουν τις πιέσεις στις τιμές.
>Η κατανάλωση ξαναπαίρνει τα πάνω της.
Με τις τιμές να εξισορροπούνται και τις πρώτες συγκομιδές να ξεκινούν στα τέλη Οκτωβρίου, η αγορά βλέπει θετικά σημάδια ανάκαμψης. Η επιστροφή των καταναλωτών στο ελαιόλαδο, έστω και με προσαρμογές στις ποσότητες, ενισχύει την αισιοδοξία για μια περίοδο σταθερότητας μετά από δύο δύσκολα χρόνια.
Το ελαιόλαδο, προϊόν-σύμβολο της ελληνικής γης και διατροφής, φαίνεται πως επιστρέφει στην κανονικότητα, με την ελπίδα ότι η νέα ελαιοκομική χρονιά θα σημάνει την αρχή μιας πιο ισορροπημένης εποχής για παραγωγούς, εμπόρους και καταναλωτές.
Μεταβαλλόμενος καιρός με έντονες βροχοπτώσεις και σταδιακή βελτίωση από τα μέσα της εβδομάδας
- Ανακαλούνται μπιφτέκια με επικίνδυνο βακτήριο – Μπορεί να προκαλέσουν ακόμη και νεφρική ανεπάρκεια
- ΑΥΣΤΗΡΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ ΣΤΟΥΣ ΑΓΡΟΤΕΣ ΠΟΥ ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΝ ΣΤΑ ΜΠΛΟΚΑ
- Ανδρέας Γεωργίου – Σιμώνη Χριστοδούλου: Μόλις μαθεύτnκε η είδηση για το ζευγάρι
- Νέο διαζύγιο βόμβα στην ελληνική showbiz για πασίγνωστη Ελληνίδα παρουσιάστρια
