Η πρόσφατη είδηση για την επαναφορά συνοριακών ελέγχων σε χώρες της Ασίας, που θυμίζουν την εποχή της πανδημίας του Covid-19, έφερε ξανά στην επιφάνεια έναν εφιαλτικό εχθρό: τον ιό Nipah (NiV). Αν και δεν είναι καινούργιος, η υψηλή του θνησιμότητα και η έλλειψη εμβολίου τον καθιστούν έναν από τους πιο επικίνδυνους ιούς στον πλανήτη, με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας να τον κατατάσσει στις κορυφαίες προτεραιότητες έρευνας.
Τι είναι ο ιός Nipah;
Ο ιός Nipah είναι ένας ζωονόσος ιός, που σημαίνει ότι μεταπηδά από τα ζώα στον άνθρωπο. Ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά το 1999 στη Μαλαισία, κατά τη διάρκεια μιας έξαρσης σε χοιροτροφεία. Φυσικοί «κουβαλητές» του ιού είναι οι μεγάλες καρποφάγες νυχτερίδες (Pteropus), οι οποίες φέρουν τον ιό χωρίς να αρρωσταίνουν οι ίδιες.
Η μετάδοση στον άνθρωπο συμβαίνει κυρίως μέσω της επαφής με μολυσμένα ζώα (χοίρους ή νυχτερίδες) ή μέσω της κατανάλωσης μολυσμένων τροφίμων. Στην Ινδία και το Μπανγκλαντές, για παράδειγμα, πολλές εξάρσεις οφείλονται στην κατανάλωση χυμού από φοίνικες, στον οποίο είχαν αφήσει εκκρίσεις μολυσμένες νυχτερίδες. Το πλέον ανησυχητικό, ωστόσο, είναι ότι ο ιός μεταδίδεται και από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω στενής επαφής με σωματικά υγρά.
Τι προκαλεί στον ανθρώπινο οργανισμό;
Ο ιός Nipah είναι εξαιρετικά επιθετικός. Η κλινική εικόνα που προκαλεί περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα συμπτωμάτων, από ήπια έως θανατηφόρα:Οξεία εγκεφαλίτιδα: Είναι η πιο τρομακτική πτυχή του ιού. Προκαλεί φλεγμονή στον εγκέφαλο, η οποία οδηγεί σε έντονη υπνηλία, σύγχυση, σπασμούς και, πολύ συχνά, σε κώμα μέσα σε μόλις 24 με 48 ώρες.
Αναπνευστική ανεπάρκεια: Πολλοί ασθενείς εμφανίζουν σοβαρά προβλήματα στους πνεύμονες και οξεία δύσπνοια, συμπτώματα που διευκολύνουν τη μετάδοση του ιού μέσω των σταγονιδίων.
Υψηλά ποσοστά θνησιμότητας: Σε αντίθεση με άλλους ιούς, ο Nipah σκοτώνει το 40% έως 75% όσων μολυνθούν, ανάλογα με το στέλεχος και την ταχύτητα της ιατρικής παρέμβασης.Η έλλειψη «όπλων» και ο φόβος της πανδημίας
Αυτό που κάνει τον Nipah να προκαλεί πανικό είναι η απουσία ειδικής θεραπείας ή εμβολίου. Οι γιατροί μπορούν να προσφέρουν μόνο υποστηρικτική φροντίδα, ενώ η πρόληψη παραμένει το μόνο ουσιαστικό μέτρο προστασίας. Ο ΠΟΥ προειδοποιεί ότι αν ο ιός μεταλλαχθεί και γίνει πιο εύκολα μεταδοτικός μεταξύ των ανθρώπων, οι συνέπειες θα μπορούσαν να είναι καταστροφικές, δεδομένης της φονικότητάς του.
Γιατί επιστρέφουν οι έλεγχοι στα σύνορα;
Η επαναφορά των μέτρων στα σύνορα ασιατικών κρατών αποτελεί μια προσπάθεια «στεγανοποίησης» των περιοχών όπου εντοπίζονται κρούσματα. Οι αρχές προσπαθούν να προλάβουν τη διασπορά του ιού από ταξιδιώτες που μπορεί να βρίσκονται στην περίοδο επώασης (η οποία διαρκεί από 4 έως 14 ημέρες, αλλά μπορεί να φτάσει και τις 45). Η εμπειρία του πρόσφατου παρελθόντος δίδαξε ότι η έγκαιρη απομόνωση είναι το μοναδικό φρένο σε έναν ιό που δεν γνωρίζει σύνορα.
Συναγερμός για φονικό ιό – Χωρίς εμβόλιο, με υψηλή θνητότητα και καραντίνα
Υγειονομικός συναγερμός έχει σημάνει στην Ινδία μετά την εμφάνιση κρουσμάτων του θανατηφόρου ιού Nipah στη Δυτική Βεγγάλη, ενός παθογόνου χωρίς εμβόλιο ή θεραπεία, που θεωρείται υψηλού επιδημιολογικού κινδύνου.
Τουλάχιστον πέντε επιβεβαιωμένα κρούσματα του ιού Nipah (NiV) έχουν καταγραφεί στη Δυτική Βεγγάλη, την τέταρτη πολυπληθέστερη πολιτεία της Ινδίας. Όλοι οι ασθενείς συνδέονται με το ίδιο ιδιωτικό νοσοκομείο.
Μεταξύ των κρουσμάτων περιλαμβάνονται τρεις νοσηλεύτριες, ένας γιατρός και ένα μέλος του υγειονομικού προσωπικού, γεγονός που ενισχύει τις ανησυχίες για ενδονοσοκομειακή μετάδοση.
Ένας ασθενής σε κρίσιμη κατάσταση: Περίπου 100 σε καραντίνα
Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της πολιτείας, ένας από τους ασθενείς νοσηλεύεται σε κρίσιμη κατάσταση. Οι ειδικοί προσπαθούν να εντοπίσουν τον τρόπο μετάδοσης, καθώς παραμένει ασαφές πώς ακριβώς μολύνθηκαν οι πέντε υγειονομικοί.
Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι μία από τις πρώτες νοσηλεύτριες που προσβλήθηκαν είχε περιθάλψει ασθενή με σοβαρά αναπνευστικά συμπτώματα, ο οποίος κατέληξε πριν προλάβει να υποβληθεί σε εξετάσεις.
Περίπου 100 άνθρωποι που ήρθαν σε στενή επαφή με τους ασθενείς έχουν τεθεί σε καραντίνα και παρακολουθούνται στενά από τις υγειονομικές αρχές. «Όλοι είναι ασυμπτωματικοί και τα τεστ μέχρι στιγμής είναι αρνητικά», δήλωσε ο Νάραγιαν Σβαρούπ Νίγκαμ, γενικός γραμματέας του υπουργείου Υγείας της Δυτικής Βεγγάλης, προσθέτοντας ότι θα επαναληφθούν έλεγχοι πριν από τη λήξη της 21ήμερης απομόνωσης.
Προτεινόμενο Άρθρο
ΕΡΧΕΤΑΙ ΑΠΕΡΓΙΑ: ΠΑΡΑΛΥΕΙ Η ΧΩΡΑ ΜΑΣ
Ο ιός Nipah στις «υψηλής προτεραιότητας» απειλές του ΠΟΥ: Πώς μεταδίδεται και ποια είναι τα συμπτώματα
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κατατάσσει τον ιό Nipah στα παθογόνα υψηλής προτεραιότητας, καθώς έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει σοβαρές επιδημίες.
Ο ιός περιλαμβάνεται στη λίστα Research & Development Blueprint του ΠΟΥ, με τον οργανισμό να έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα για την «επείγουσα ανάγκη» ανάπτυξης εμβολίων και θεραπειών.
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, ο ιός μεταδίδεται από ζώα στον άνθρωπο, αλλά και μέσω κατανάλωσης μολυσμένων τροφίμων. Μπορεί επίσης να εξαπλωθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο, κυρίως μέσω στενής και απροστάτευτης επαφής με ασθενείς που παρουσιάζουν αναπνευστικά συμπτώματα.
Τα πρώτα συμπτώματα μοιάζουν με γρίπη ή πυρετό, ωστόσο η νόσος μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή εγκεφαλίτιδα, προκαλώντας επικίνδυνο οίδημα στον εγκέφαλο.
Στα συμπτώματα περιλαμβάνονται πυρετός, πονοκέφαλος, μυϊκοί πόνοι, εμετοί, πονόλαιμος, ζάλη, υπνηλία, διαταραχές συνείδησης και νευρολογικά προβλήματα.
Σε σοβαρές περιπτώσεις, οι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν σπασμούς ή εγκεφαλίτιδα, με τον ΠΟΥ να προειδοποιεί ότι η νόσος μπορεί να οδηγήσει σε κώμα μέσα σε 24 έως 48 ώρες.
Η θνητότητα του ιού Nipah κυμαίνεται, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, μεταξύ 40% και 75%, γεγονός που τον καθιστά έναν από τους πιο θανατηφόρους ιούς παγκοσμίως.
Προειδοποιήσεις και μέτρα προστασίας από το Υπουργείο Υγείας
Το ινδικό υπουργείο Υγείας κάλεσε τους πολίτες να τηρούν βασικά μέτρα πρόληψης, όπως το σχολαστικό πλύσιμο φρούτων και λαχανικών, την υγιεινή των χεριών και τη χρήση προστατευτικού εξοπλισμού κατά την επαφή με ζώα.
Παράλληλα, συστήνεται η αποφυγή κατανάλωσης μισοφαγωμένων φρούτων από δέντρα, καθώς και ωμού χυμού χουρμαδιάς ή παρόμοιων υγρών που αποθηκεύονται σε ανοιχτά δοχεία.
Από τη Μαλαισία στην Ινδία: Η ιστορία προέλευσης του ιού
Ο ιός Nipah εντοπίστηκε για πρώτη φορά το 1999 στη Μαλαισία, κατά τη διάρκεια επιδημίας μεταξύ εκτροφέων χοίρων. Η μετάδοση αποδόθηκε σε επαφή με μολυσμένα ζώα ή ιστούς.
Αργότερα, κρούσματα καταγράφηκαν στο Μπανγκλαντές, όπου έκτοτε σημειώνονται σχεδόν ετήσιες εξάρσεις. Έρευνες έχουν εντοπίσει τον ιό και σε νυχτερίδες σε πολλές χώρες της Ασίας και της Αφρικής.
Στην Ινδία, προηγούμενα ξεσπάσματα έχουν συνδεθεί με μολυσμένες φρουτονυχτερίδες.
