Σας παίρνει ο ύπνος μόλις ακουμπάτε το μαξιλάρι, αλλά ξυπνάτε 10 ώρες αργότερα και νιώθετε κουρασμένοι;
Ο υπερβολικός ύπνος είναι μια διαταραχή που χαρακτηρίζεται από υπερβολική υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας, ακόμη και μετά από 10 ή περισσότερες ώρες ύπνου τη νύχτα.
“Ο υγιεινός ύπνος περιλαμβάνει τρία σημαντικά πράγματα: Το ένα είναι το πόσες ώρες κοιμάσαι, το δεύτερο είναι η ποιότητα του ύπνου και το τρίτο είναι το κατά πόσο σταθερό πρόγραμμα ύπνου έχετε.
Εάν κοιμάστε περισσότερες από εννέα ώρες τη νύχτα και δεν αισθάνεστε ανανεωμένοι, μπορεί να υπάρχει κάποιο υποκείμενο ιατρικό πρόβλημα”, λέει η δρ. Marishka Brown, ειδική σε θέματα ύπνου στο Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας των ΗΠΑ (NIH).
Οι ατομικές ανάγκες ύπνου μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία και άλλους παράγοντες, όπως τυχόν ασθένεια, το άγχος ή τα επίπεδα φυσικής δραστηριότητας. Οι ειδικοί γενικώς συνιστούν στους μαθητές να κοιμούνται 9 ώρες τη νύχτα και οι έφηβοι να κοιμούνται 8 έως 10 ώρες. Οι ενήλικες μπορεί να χρειαστούν μόνο 7 ώρες.
Για μερικούς ενήλικες, όμως, είναι φυσιολογικές οι 10-12 ώρες ύπνου τη νύχτα και όχι λόγω ιατρικής πάθησης, αλλά λόγω της φυσικής βιολογικής τους προδιάθεσης.
Γιατί κοιμάμαι τόσο πολύ;
Μπορεί να χρειαστείτε περισσότερο ύπνο από το συνηθισμένο για τους ακόλουθους φυσικούς λόγους:
αύξηση της φυσικής δραστηριότητας
άγχος
jet lag
κατά τη διάρκεια και αμέσως μετά από ασθένεια ή χειρουργική επέμβαση
Ψυχική υγεία
Οι παθήσεις ψυχικής υγείας, όπως η κατάθλιψη, μπορούν επίσης να προκαλέσουν υπερβολικό ύπνο. Παρατηρείται στο 15% των ατόμων με κατάθλιψη, σύμφωνα με την Michelle Drerup, από το Κέντρο Διαταραχών Ύπνου της Cleveland Clinic.
Διαταραχές ύπνου
Οι διαταραχές ύπνου, όπως η άπνοια ύπνου και η ναρκοληψία, μπορούν επίσης να προκαλέσουν υπερβολικό ύπνο:
Η υπνική άπνοια (αλλεπάλληλες διακοπές της αναπνοής κατά τη διάρκεια του ύπνου) είναι μια κοινή αιτία υπερβολικού ύπνου.
Τα άτομα με ναρκοληψία μπορεί ξαφνικά να αποκοιμηθούν χωρίς προειδοποίηση και μπορεί να εμφανίσουν υπερβολική υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας και κατακερματισμένο νυχτερινό ύπνο.
Εάν πιστεύετε ότι μπορεί να έχετε κάποια διαταραχή ύπνου, οι ειδικοί συνιστούν να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας και να υποβληθείτε ενδεχομένως σε μια μελέτη ύπνου.
Διατροφή
Οι διατροφικοί παράγοντες μπορεί επίσης να παίζουν ρόλο στον υπερβολικό ύπνο. Για παράδειγμα, πρόσφατη έρευνα συνέδεσε τα χαμηλά επίπεδα βιταμινών του συμπλέγματος Β με τον υπερβολικό ύπνο. Και η κατάχρηση ουσιών (π.χ. αλκοόλ ή κάπνισμα) συνδέεται επίσης με τον υπερβολικό ύπνο, όπως και η παχυσαρκία.
Φάρμακα
Τέλος, η λήψη ή η απόσυρση από ορισμένα φάρμακα μπορεί να σας προκαλέσει υπερβολικό ύπνο. Τα φάρμακα που μπορούν να προκαλέσουν κόπωση περιλαμβάνουν:φάρμακα για την αλλεργία
αντικαταθλιπτικά
φάρμακα για το άγχος
χάπια για την αρτηριακή πίεση
μυοχαλαρωτικά
οπιοειδή
φάρμακα κατά της κρίσης ή επιληψίας
φάρμακα για το Πάρκινσον
θεραπείες για τον καρκίνο
Ο ύπνος στη δεξιά πλευρά βοηθάει ή επιδεινώνει το ροχαλητό;
Το ροχαλητό είναι ένα από εκείνα τα προβλήματα της νύχτας που φαίνονται απλά, αλλά στην πραγματικότητα επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες: την ανατομία, τον τρόπο αναπνοής, το βάθος του ύπνου, τις αλλεργίες, το βάρος, τη χρήση αλκοόλ και —πολύ σημαντικό— τη στάση του ύπνου. Μία από τις πιο συχνές ερωτήσεις είναι αν ο ύπνος στη δεξιά πλευρά βοηθά ή επιδεινώνει την κατάσταση. Η απάντηση δεν είναι ένα απλό «ναι» ή «όχι», αλλά η επιστήμη μας δίνει μερικά ξεκάθαρα στοιχεία.
Γιατί η στάση του ύπνου επηρεάζει το ροχαλητό;
Το ροχαλητό συμβαίνει όταν η ροή του αέρα παρεμποδίζεται μερικώς καθώς αναπνέετε κατά τη διάρκεια του ύπνου. Όταν οι μύες στον λαιμό χαλαρώνουν, ο αεραγωγός στενεύει. Ο αέρας που περνάει προκαλεί δόνηση στους γύρω ιστούς, παράγοντας τον γνωστό ήχο.
Η στάση του ύπνου αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο η βαρύτητα επιδρά σε αυτούς τους ιστούς. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο ύπνος ανάσκελα συνδέεται έντονα με δυνατότερο και συχνότερο ροχαλητό: η βαρύτητα τραβάει τη γλώσσα και τη μαλακή υπερώα προς τα πίσω, στενεύοντας τον αεραγωγό. Ο ύπνος στο πλάι, γενικά, θεωρείται καλύτερος για να παραμένει ο αεραγωγός ανοιχτός.
Ωστόσο, δεν είναι όλες οι πλευρές ίδιες.
Ύπνος στη δεξιά πλευρά: Ωφέλιμος ή επιβλαβής;
Για πολλούς ανθρώπους, ο ύπνος στη δεξιά πλευρά μπορεί να μειώσει το ροχαλητό σε σύγκριση με τον ύπνο ανάσκελα, αλλά μπορεί να το επιδεινώσει σε σύγκριση με τον ύπνο στην αριστερή πλευρά — ειδικά σε ορισμένες περιπτώσεις.
Δείτε γιατί:
1. Η βατότητα του αεραγωγού Ο ύπνος στο πλάι εμποδίζει τη γλώσσα να πέσει πίσω στο λαιμό. Αυτό από μόνο του συχνά μειώνει την ένταση του ροχαλητού. Από αυτή την άποψη, η δεξιά πλευρά είναι συνήθως προτιμότερη από το να κοιμάστε ανάσκελα. Ωστόσο, ορισμένοι ειδικοί σημειώνουν ότι η αριστερή πλευρά μπορεί να διατηρεί τον αεραγωγό ελαφρώς πιο σταθερό για ορισμένα άτομα, ιδιαίτερα για όσους πάσχουν από υπνική άπνοια.
2. Η σύνδεση με την παλινδρόμηση οξέων Η παλινδρόμηση είναι ένας σημαντικός παράγοντας που προκαλεί ροχαλητό. Όταν τα οξέα του στομάχου ανεβαίνουν προς τα πάνω, ερεθίζουν τον λαιμό και τον αεραγωγό, προκαλώντας φλεγμονή και στένωση. Ο ύπνος στη δεξιά πλευρά μπορεί να αυξήσει την παλινδρόμηση λόγω της ανατομικής θέσης του στομάχου και του οισοφάγου. Η αυξημένη παλινδρόμηση οδηγεί σε περισσότερο ερεθισμό στον λαιμό κατά τη διάρκεια της νύχτας, γεγονός που μπορεί να επιδεινώσει το ροχαλητό — ειδικά σε άτομα με γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠΝ). Αντίθετα, ο ύπνος στην αριστερή πλευρά έχει αποδειχθεί ότι μειώνει την παλινδρόμηση.
3. Ρινική συμφόρηση και κυκλοφορία Ορισμένοι παρατηρούν ότι η ρινική συμφόρηση (μπούκωμα) μετατοπίζεται ανάλογα με την πλευρά που ξαπλώνουν. Ο ύπνος στη δεξιά πλευρά μπορεί να αυξήσει το μπούκωμα στο δεξί ρουθούνι λόγω της βαρύτητας. Αν το ροχαλητό σας οφείλεται σε ρινική απόφραξη, αυτό μπορεί να κάνει τα πράγματα χειρότερα.
Πότε βοηθάει ο ύπνος στη δεξιά πλευρά
Μπορεί να είναι ευεργετικός αν:
Ροχαλίζετε κυρίως όταν κοιμάστε ανάσκελα.
Δεν υποφέρετε από παλινδρόμηση οξέων ή καούρες.
Το ροχαλητό σας είναι ήπιο και εξαρτάται αποκλειστικά από τη στάση του σώματος.
Έχετε ενοχλήσεις στον ώμο ή το ισχίο που σας εμποδίζουν να κοιμηθείτε αριστερά.
Πότε μπορεί να επιδεινώσει το ροχαλητό
Μπορεί να χειροτερέψει την κατάσταση αν:
Έχετε παλινδρόμηση ή συχνές καούρες.
Πάσχετε από μέτρια έως σοβαρή υπνική άπνοια.
Το ροχαλητό σας σχετίζεται με φλεγμονή στον λαιμό.
Ξυπνάτε με πονόλαιμο ή βραχνιασμένη φωνή.
Πρακτικές συμβουλές για τη μείωση του ροχαλητού
Αν προτιμάτε τη δεξιά πλευρά αλλά συνεχίζετε να ροχαλίζετε, δοκιμάστε τα εξής:
Σηκώστε ελαφρώς το κεφάλι σας με ένα υποστηρικτικό μαξιλάρι.
Αποφύγετε το αλκοόλ 3-4 ώρες πριν τον ύπνο.
Αντιμετωπίστε τη ρινική συμφόρηση με ρινικές πλύσεις.
Διατηρήστε ένα υγιές σωματικό βάρος.
Το συμπέρασμα
Ο ύπνος στη δεξιά πλευρά είναι συνήθως καλύτερος από τον ύπνο ανάσκελα όσον αφορά το ροχαλητό, αλλά μπορεί να μην είναι η ιδανική επιλογή για όλους. Για άτομα με παλινδρόμηση ή υπνική άπνοια, η αριστερή πλευρά προσφέρει συχνά μεγαλύτερη ανακούφιση. Η πιο αποτελεσματική προσέγγιση είναι να παρατηρήσετε τα δικά σας συμπτώματα και να προσαρμόσετε τη στάση σας ανάλογα.
Μερικές φορές, μικρές αλλαγές στον τρόπο που κοιμάστε μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά στην ποιότητα της δικής σας ξεκούρασης — αλλά και των γύρω σας.