Τα 10 αρχικά συμπτώματα της άνοιας – Ήπια και Σοβαρά
Η άνοια είναι ένα σύνδρομο το οποίο χαρακτηρίζεται από έκπτωση των νοητικών λειτουργιών. Ο ασθενής με άνοια παρουσιάζει προβλήματα στη μνήμη, την προσοχή, τη συγκέντρωση, την ομιλία και τη σκέψη, με αποτέλεσμα να προκαλούνται ποικίλες δυσκολίες στην καθημερινή, επαγγελματική και κοινωνική ζωή του.
Η εμφάνιση απώλειας μνήμης σημαίνει πάντα άνοια; Ποια συμπτώματα θα πρέπει να μας θορυβήσουν ότι η άνοια έχει αρχίσει.
Αυτό που προκαλεί σύγχυση με την άνοια είναι ότι δεν είναι πράγματι νόσος.
Είναι ομάδα συμπτωμάτων που μπορούν να προκληθούν από διάφορες νόσους. Τα συμπτώματα άνοιας περιλαμβάνουν βλάβη στη σκέψη, την επικοινωνία και τη μνήμη.
Η κύρια αιτία της άνοιας είναι η νόσος Alzheimer. Η άνοια μπορεί επίσης να προκληθεί από βλάβη στον εγκέφαλο λόγω τραυματισμού ή εγκεφαλικού επεισοδίου και από άλλες νόσου όπως η Huntington ή η Lewy.
Η απώλεια μνήμης δεν είναι απαραίτητα άνοια
Αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο εμφανίζει προβλήματα μνήμης μπορεί ενδεχομένως να καταλήξετε αμέσως στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για άνοια.
Ωστόσο, χρειάζεται να έχει τουλάχιστον 2 είδη βλάβης που να είναι αρκετά σημαντικά ώστε να παρεμβάλλονται στην καθημερινότητα, για να υπάρξει υπόνοια άνοιας προς διερεύνηση.
Εκτός από τη δυσκολία να θυμάται, ο ασθενής μπορεί ενδεχομένως να εμφανίσει βλάβη στη γλώσσα, την επικοινωνία, την προσοχή και την κρίση.
Δυσκολία εύρεσης των κατάλληλων λέξεων
Άλλο πρώιμο σύμπτωμα της άνοιας είναι να προσπαθεί κάποιος να επικοινωνήσει τις σκέψεις του με τον τρόπο που θέλει. Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι ενδεχομένως δεν μπορεί να εξηγήσει κάτι. Μπορεί να ψάχνει για τις σωστές λέξεις αλλά να μην τις βρίσκει.
Η συζήτηση με ηλικιωμένο γονέα που έχει άνοια μπορεί να γίνει δύσκολη και να χρειαστεί περισσότερος χρόνο για να ολοκληρωθεί.
Αλλαγές στη διάθεση
Αλλαγές στη διάθεση είναι επίσης συχνές στην άνοια. Δεν είναι πάντα εύκολο να αναγνωρίσει κάποιος μόνος του τη συγκεκριμένη πλευρά της άνοιας αλλά είναι εύκολο να το προσέξει σε κάποιο αγαπημένο πρόσωπο. Η κατάθλιψη, για παράδειγμα, είναι σύνηθες σύμπτωμα στην αρχή της άνοιας.
Μαζί με αλλαγές στη διάθεση, μπορεί ενδεχομένως να παρατηρήσετε αλλαγή στην προσωπικότητα. Μια συνήθης αλλαγή που φαίνεται στην άνοια είναι μετατόπιση από τη ντροπαλότητα στην εξωστρέφεια. Αυτό συμβαίνει επειδή συχνά η επηρεάζεται η κρίση.
Απάθεια
Ένα σύνηθες σύμπτωμα της άνοιας στην αρχή είναι η απάθεια. Μπορεί να παρατηρήσετε ότι ο αγαπημένος σας ηλικιωμένος συγγενής αρχίζει να χάνει το ενδιαφέρον του για χόμπι και δραστηριότητες. Μπορεί να μη θέλει να βγαίνει ή να κάνει κάτι διασκεδαστικό. Μπορεί να χάσει το ενδιαφέρον του να περνά χρόνο με τους φίλους και την οικογένεια και να φαίνεται συναισθηματικά απαθής.
Μικρές βραχυπρόθεσμες αλλαγές στη μνήμη
Προβλήματα μνήμης μπορεί να αποτελούν αρχικό σύμπτωμα της άνοιας. Οι αλλαγές συχνά είναι ελαφριές και τείνουν να αφορούν τη βραχυπρόθεσμη μνήμη. Ο ηλικιωμένος συγγενής σας μπορεί ενδεχομένως να θυμάται τα περασμένα χρόνια αλλά όχι αυτό που έφαγε για πρωινό.
Άλλα σημάδια αλλαγών στη βραχυπρόθεσμη μνήμη περιλαμβάνουν το να μη θυμάται πού άφησε ένα αντικείμενο, το να προσπαθεί να θυμηθεί γιατί πήγε σε κάποιο δωμάτιο ή να ξεχνά αυτό που είχε να κάνει μια συγκεκριμένη ημέρα.
Δυσκολία στην εκτέλεση καθημερινών εργασιών
Μια μικρή αλλαγή στην ικανότητα εκτέλεσης φυσιολογικών εργασιών μπορεί ενδεχομένως να αποτελεί αρχικό σύμπτωμα άνοιας. Συνήθως αρχίζει με δυσκολία επιτέλεσης πιο πολύπλοκων εργασιών, όπως παίξιμο παιχνιδιών με δύσκολους κανόνες.
Εκτός από τη δυσκολία να ολοκληρώσει γνωστές δραστηριότητες μπορεί να προσέξετε ότι ο συγγενής σας δυσκολεύεται να μάθει πώς να κάνει νέα πράγματα ή να ακολουθήσει νέα ρουτίνα.
Σύγχυση
Κάποιος στα αρχικά στάδια της άνοιας μπορεί ενδεχομένως συχνά να δείχνει σημάδια σύγχυσης. Όταν προκύπτουν κενά στη μνήμη, τη σκέψη ή την κρίση, εμφανίζεται σύγχυση, καθώς ο αγαπημένος σας δεν μπορεί πια να θυμηθεί πρόσωπα, να βρει τις σωστές λέξεις ή να αλληλεπιδράσει φυσιολογικά με ανθρώπους.
Η σύγχυση μπορεί να συμβεί για αρκετούς λόγους, όπως η απώλεια των κλειδιών του αυτοκινήτου, να ξεχνά τι ακολουθεί κατά τη διάρκεια της ημέρας ή να προσπαθεί να θυμηθεί ποιος είναι κάποιος που βλέπει.
Δυσκολία παρακολούθησης ιστοριών
Αν παρατηρήσετε ότι ο ηλικιωμένος αγαπημένος σας άνθρωπος δυσκολεύεται να παρακολουθήσει ιστορίες, μπορεί να εμφανίζει αρχή άνοιας.
Όπως το να βρίσκουν και να χρησιμοποιούν τις σωστές λέξεις γίνεται δύσκολο, άνθρωποι με άνοια επίσης ορισμένες φορές ξεχνούν τη σημασία των λέξεων που ακούν. Η δυσκολία να παρακολουθήσουν συζητήσεις ή τηλεοπτικά προγράμματα αποτελεί σύνηθες αρχικό σύμπτωμα.
Πρόβλημα στην αίσθηση προσανατολισμού
Η αίσθηση προσανατολισμού και ο προσανατολισμός στο χώρο αρχίζουν να εξασθενούν με την έναρξη της άνοιας.
Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι κάποιος δεν αναγνωρίζει οικεία τοπία και ξεχνά οδηγίες που χρησιμοποιεί τακτικά.
Γίνεται επίσης πιο δύσκολο να ακολουθεί σειρά οδηγιών και οδηγίες βήμα- βήμα.
Επαναλαμβάνει
Η επανάληψη είναι συνήθης στην άνοια λόγω της απώλειας μνήμης και των γενικών αλλαγών στη συμπεριφορά.
Μπορεί να παρατηρήσετε ότι ο συγγενής σας επαναλαμβάνει καθημερινές δραστηριότητες όπως το ξύρισμα ή να συλλέγει αντικείμενα με εμμονή.
Μπορεί ενδεχομένως να επαναλαμβάνουν την ίδια ερώτηση σε μια συζήτηση αφού ήδη αυτή έχει απαντηθεί.
Δυσκολία προσαρμογής στην αλλαγή
Για κάποιον που βρίσκεται στα αρχικά στάδια της άνοιας, η εμπειρία δημιουργί φόβο. Ξαφνικά δεν μπορεί να θυμηθεί ανθρώπους που γνωρίζει ή να παρακολουθήσει συζητήσεις. Μπορεί να μην θυμάται γιατί πήγε σε ένα μαγαζί ή να χάσει το δρόμο του γυρνώντας σπίτι.
Εξαιτίας αυτού μπορεί να αποζητά τη ρουτίνα και να μη θέλει να δοκιμάσουν νέα πράγματα. Η δυσκολία προσαρμογής σε αλλαγές αποτελεί σύνηθες σύμπτωμα της άνοιας στην αρχή της.
Για πόσο καιρό μετά τη διάγνωση της άνοιας μπορεί κάποιος να μείνει μόνος του;
Όταν διαγιγνώσκεται ότι ο ασθενής είναι σε αρχικό στάδιο της άνοιας και μπορεί να αυτοεξυπηρετείται, όχι μόνο μπορεί να μείνει μόνος αλλά κρίνεται ιδιαίτερα αναγκαίο να προσπαθήσει να διατηρήσει το επίπεδο λειτουργικότητας του.
Όμως απαραίτητο είναι ο χώρος να διαμορφωθεί κατάλληλα μετά τη διάγνωση της νόσου, για την ασφάλεια του ασθενούς.
Άνοια: Η νούμερο ένα τροφή που πρέπει να αποφεύγετε
Αν θέλετε έναν υγιή εγκέφαλο, αποφεύγοντας τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας τότε θα πρέπει να προσέχετε τη διατροφή και τον τρόπο ζωής σας. Περισσότεροι από 55 εκατομμύρια άνθρωποι υποφέρουν από άνοια παγκοσμίως. Η νόσος του Αλτσχάιμερ είναι η πιο κοινή μορφή άνοιας, η οποία συμβάλλει στο 60 έως 70% των περιπτώσεων άνοιας.
Διάφοροι παράγοντες μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας. Κάποιοι από αυτούς είναι εκτός του ελέγχου μας. Η γήρανση είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας, με τα άτομα άνω των 65 ετών να διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο. Η γενετική παίζει επίσης καθοριστικό ρόλο, με ορισμένες γενετικές μεταλλάξεις να συνδέονται άμεσα με τη νόσο.
Ωστόσο, αν και κάποια πράγματα δεν μπορούμε να τα αλλάξουμε, υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες στον τρόπο ζωής οι οποίοι μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης. Φυσικά, η διατροφή είναι ένα σημαντικό κομμάτι του παζλ.

Πώς θα μειώσετε τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας
Τα γλυκά βρίσκονται στην κορυφή της λίστας των τροφίμων που συνιστάται να περιορίζονται σε μια δίαιτα υγιεινή για τον εγκέφαλο.
«Τα ζαχαρωτά και οι καραμέλες δεν είναι φίλοι του εγκεφάλου», λέει η Maggie Moon, M.S., RD, διαιτολόγος και συγγραφέας του «The MIND Diet». Η ίδια εστιάζει σε μία μελέτη, σύμφωνα με την οποία η κατανάλωση υπερβολικής πρόσθετης ζάχαρης υπερδιπλασιάζει τον κίνδυνο άνοιας.
«Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνεται η προσθήκη ζάχαρης από καραμέλες, καθώς και άλλα γλυκά όπως αρτοσκευάσματα, ζαχαρούχα ροφήματα καφέ και αναψυκτικά», διευκρινίζει. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι τα υψηλά επίπεδα σακχάρου και ινσουλίνης στο αίμα είναι παράγοντες κινδύνου για τη νόσο του Αλτσχάιμερ, επειδή η αντίσταση στην ινσουλίνη μπορεί επίσης να εμφανιστεί στον εγκέφαλο, επηρεάζοντας τη μνήμη.
Φυσικά, όλα μπορούν να τρώγονται με μέτρο σε ένα υγιεινό, ισορροπημένο πρόγραμμα διατροφής. «Αν και δεν είναι κακό να τρώμε μια στο τόσο ζάχαρη, η έρευνα έχει βρει ότι μια δίαιτα που είναι σταθερά υψηλή σε ραφιναρισμένη ζάχαρη μπορεί να αυξήσει τη συσσώρευση πλάκας αμυλοειδούς στον εγκέφαλο», σημειώνει η Laura M. Ali, M.S., RDN, διαιτολόγος και συγγραφέας του «MIND Diet for Two». Αυτή η πλάκα διαταράσσει το σύστημα επικοινωνίας στον εγκέφαλο. Επίσης, οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι τα άτομα με νόσο Αλτσχάιμερ τείνουν να έχουν περισσότερη από αυτή την πλάκα.
Στην πραγματικότητα, υπογραμμίζει η Ali, μια μελέτη διαπίστωσε ότι κάθε 10 γραμμάρια ζάχαρης την ημέρα που καταναλώνονταν (ισοδύναμο με 2 ½ κουταλάκια του γλυκού ζάχαρη ή 8 καραμέλες) συσχετίστηκε με 1,3 έως 1,4% αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου του Αλτσχάιμερ. Η υψηλότερη ημερήσια πρόσληψη ζάχαρης είχε 19% μεγαλύτερες πιθανότητες εμφάνισης της νόσου του Αλτσχάιμερ.