Το ροχαλητό είναι ένα από εκείνα τα προβλήματα της νύχτας που φαίνονται απλά, αλλά στην πραγματικότητα επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες: την ανατομία, τον τρόπο αναπνοής, το βάθος του ύπνου, τις αλλεργίες, το βάρος, τη χρήση αλκοόλ και —πολύ σημαντικό— τη στάση του ύπνου. Μία από τις πιο συχνές ερωτήσεις είναι αν ο ύπνος στη δεξιά πλευρά βοηθά ή επιδεινώνει την κατάσταση. Η απάντηση δεν είναι ένα απλό «ναι» ή «όχι», αλλά η επιστήμη μας δίνει μερικά ξεκάθαρα στοιχεία.
Γιατί η στάση του ύπνου επηρεάζει το ροχαλητό;
Το ροχαλητό συμβαίνει όταν η ροή του αέρα παρεμποδίζεται μερικώς καθώς αναπνέετε κατά τη διάρκεια του ύπνου. Όταν οι μύες στον λαιμό χαλαρώνουν, ο αεραγωγός στενεύει. Ο αέρας που περνάει προκαλεί δόνηση στους γύρω ιστούς, παράγοντας τον γνωστό ήχο.
Η στάση του ύπνου αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο η βαρύτητα επιδρά σε αυτούς τους ιστούς. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο ύπνος ανάσκελα συνδέεται έντονα με δυνατότερο και συχνότερο ροχαλητό: η βαρύτητα τραβάει τη γλώσσα και τη μαλακή υπερώα προς τα πίσω, στενεύοντας τον αεραγωγό. Ο ύπνος στο πλάι, γενικά, θεωρείται καλύτερος για να παραμένει ο αεραγωγός ανοιχτός.
Ωστόσο, δεν είναι όλες οι πλευρές ίδιες.
Ύπνος στη δεξιά πλευρά: Ωφέλιμος ή επιβλαβής;
Για πολλούς ανθρώπους, ο ύπνος στη δεξιά πλευρά μπορεί να μειώσει το ροχαλητό σε σύγκριση με τον ύπνο ανάσκελα, αλλά μπορεί να το επιδεινώσει σε σύγκριση με τον ύπνο στην αριστερή πλευρά — ειδικά σε ορισμένες περιπτώσεις.
Δείτε γιατί:
1. Η βατότητα του αεραγωγού Ο ύπνος στο πλάι εμποδίζει τη γλώσσα να πέσει πίσω στο λαιμό. Αυτό από μόνο του συχνά μειώνει την ένταση του ροχαλητού. Από αυτή την άποψη, η δεξιά πλευρά είναι συνήθως προτιμότερη από το να κοιμάστε ανάσκελα. Ωστόσο, ορισμένοι ειδικοί σημειώνουν ότι η αριστερή πλευρά μπορεί να διατηρεί τον αεραγωγό ελαφρώς πιο σταθερό για ορισμένα άτομα, ιδιαίτερα για όσους πάσχουν από υπνική άπνοια.
2. Η σύνδεση με την παλινδρόμηση οξέων Η παλινδρόμηση είναι ένας σημαντικός παράγοντας που προκαλεί ροχαλητό. Όταν τα οξέα του στομάχου ανεβαίνουν προς τα πάνω, ερεθίζουν τον λαιμό και τον αεραγωγό, προκαλώντας φλεγμονή και στένωση. Ο ύπνος στη δεξιά πλευρά μπορεί να αυξήσει την παλινδρόμηση λόγω της ανατομικής θέσης του στομάχου και του οισοφάγου. Η αυξημένη παλινδρόμηση οδηγεί σε περισσότερο ερεθισμό στον λαιμό κατά τη διάρκεια της νύχτας, γεγονός που μπορεί να επιδεινώσει το ροχαλητό — ειδικά σε άτομα με γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠΝ). Αντίθετα, ο ύπνος στην αριστερή πλευρά έχει αποδειχθεί ότι μειώνει την παλινδρόμηση.
3. Ρινική συμφόρηση και κυκλοφορία Ορισμένοι παρατηρούν ότι η ρινική συμφόρηση (μπούκωμα) μετατοπίζεται ανάλογα με την πλευρά που ξαπλώνουν. Ο ύπνος στη δεξιά πλευρά μπορεί να αυξήσει το μπούκωμα στο δεξί ρουθούνι λόγω της βαρύτητας. Αν το ροχαλητό σας οφείλεται σε ρινική απόφραξη, αυτό μπορεί να κάνει τα πράγματα χειρότερα.
Πότε βοηθάει ο ύπνος στη δεξιά πλευρά
Μπορεί να είναι ευεργετικός αν:
Ροχαλίζετε κυρίως όταν κοιμάστε ανάσκελα.
Δεν υποφέρετε από παλινδρόμηση οξέων ή καούρες.
Το ροχαλητό σας είναι ήπιο και εξαρτάται αποκλειστικά από τη στάση του σώματος.
Έχετε ενοχλήσεις στον ώμο ή το ισχίο που σας εμποδίζουν να κοιμηθείτε αριστερά.
Πότε μπορεί να επιδεινώσει το ροχαλητό
Μπορεί να χειροτερέψει την κατάσταση αν:
Έχετε παλινδρόμηση ή συχνές καούρες.
Πάσχετε από μέτρια έως σοβαρή υπνική άπνοια.
Το ροχαλητό σας σχετίζεται με φλεγμονή στον λαιμό.
Ξυπνάτε με πονόλαιμο ή βραχνιασμένη φωνή.
Πρακτικές συμβουλές για τη μείωση του ροχαλητού
Αν προτιμάτε τη δεξιά πλευρά αλλά συνεχίζετε να ροχαλίζετε, δοκιμάστε τα εξής:
Σηκώστε ελαφρώς το κεφάλι σας με ένα υποστηρικτικό μαξιλάρι.
Αποφύγετε το αλκοόλ 3-4 ώρες πριν τον ύπνο.
Αντιμετωπίστε τη ρινική συμφόρηση με ρινικές πλύσεις.
Διατηρήστε ένα υγιές σωματικό βάρος.
Το συμπέρασμα
Ο ύπνος στη δεξιά πλευρά είναι συνήθως καλύτερος από τον ύπνο ανάσκελα όσον αφορά το ροχαλητό, αλλά μπορεί να μην είναι η ιδανική επιλογή για όλους. Για άτομα με παλινδρόμηση ή υπνική άπνοια, η αριστερή πλευρά προσφέρει συχνά μεγαλύτερη ανακούφιση. Η πιο αποτελεσματική προσέγγιση είναι να παρατηρήσετε τα δικά σας συμπτώματα και να προσαρμόσετε τη στάση σας ανάλογα.
Μερικές φορές, μικρές αλλαγές στον τρόπο που κοιμάστε μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά στην ποιότητα της δικής σας ξεκούρασης — αλλά και των γύρω σας.
Ποτέ μην κοιμάσαι έτσι γιατί μπορεί να προκαλέσει θάνατο
Όταν μιλάμε για υγιεινές συνήθειες, συνήθως σκεφτόμαστε τη διατροφή, την άσκηση και το άγχος.
Όμως υπάρχει κάτι ακόμη που επηρεάζει την υγεία μας κάθε βράδυ, χωρίς να το προσέχουμε ιδιαίτερα: η στάση που κοιμόμαστε.

Μπορεί να φαίνεται ασήμαντο, αλλά ο τρόπος που κοιμάσαι επηρεάζει τη σπονδυλική στήλη, την πέψη και την αναπνοή σου.
Ας δούμε γιατί η στάση ύπνου είναι σημαντική και πώς μικρές αλλαγές μπορούν να σε βοηθήσουν να κοιμάσαι και να νιώθεις καλύτερα.
Γιατί έχει σημασία η στάση ύπνου
Περίπου το ένα τρίτο της ζωής μας το περνάμε στον ύπνο. Δηλαδή πολλές ώρες με το σώμα μας στην ίδια θέση.
Η κακή στάση ύπνου μπορεί με τον καιρό να προκαλέσει πόνους, πίεση στα νεύρα και κακή κυκλοφορία του αίματος.
Αν κοιμάσαι σε λάθος στάση, μπορεί να ξυπνάς κουρασμένος, πιασμένος ή με πόνους, ακόμα κι αν έχεις κοιμηθεί αρκετές ώρες.
Οι χειρότερες στάσεις ύπνου

1. Ύπνος μπρούμυτα
Μπορεί να φαίνεται άνετος, αλλά είναι από τις χειρότερες στάσεις.
Ο λαιμός γυρίζει στο πλάι για να αναπνεύσεις
Η σπονδυλική στήλη δεν είναι στη σωστή θέση
Πιέζεται η μέση
Με τον καιρό μπορεί να προκαλέσει πόνους στον αυχένα, στη μέση και πονοκεφάλους.
2. Ύπνος με τα χέρια πάνω από το κεφάλι
Όταν κοιμάσαι με τα χέρια ψηλά ή κάτω από το μαξιλάρι, μπορεί να κόβεται η κυκλοφορία του αίματος και να πιέζονται τα νεύρα.
Το μούδιασμα ή το «τσίμπημα» στα χέρια είναι σημάδι ότι αυτή η στάση δεν σου κάνει καλό. Μπορεί επίσης να δημιουργήσει πρόβλημα στους ώμους.
3. Πολύ κουλουριασμένη εμβρυϊκή στάση
Ο ύπνος στο πλάι είναι καλός, αλλά όταν κουλουριάζεσαι πολύ, μπορεί να δημιουργηθεί πρόβλημα.
Δυσκολεύει η βαθιά αναπνοή
Πιέζεται ο αυχένας και η μέση
Μειώνεται η ευλυγισία με τον καιρό
Καλύτερα να κοιμάσαι στο πλάι με ελαφρώς λυγισμένα γόνατα.
Η καλύτερη στάση ύπνου: Αριστερό πλάι

Οι ειδικοί λένε ότι το αριστερό πλάι είναι η πιο υγιεινή στάση, γιατί:
Βοηθά την πέψη
Βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος
Μειώνει την καούρα και την παλινδρόμηση

Ξεκουράζει τη σπονδυλική στήλη
Βοηθά την αναπνοή, ειδικά αν ροχαλίζεις ή έχεις υπνική άπνοια
Αν δεν έχεις συνηθίσει, ένα μαξιλάρι σώματος μπορεί να σε βοηθήσει.
Ποτέ μην κοιμάσαι έτσι γιατί μπορεί να προκαλέσει θάνατο
Ο ύπνος σε λάθος στάση, ειδικά μπρούμυτα ή ανάσκελα μετά από αλκοόλ, βαριά φαγητά ή όταν είσαι άρρωστος, μπορεί σε σπάνιες αλλά επικίνδυνες περιπτώσεις να οδηγήσει σε απόφραξη των αεραγωγών ή εισρόφηση εμετού, δηλαδή να περάσουν υγρά στους πνεύμονες και να προκληθεί ασφυξία.
Αν το κεφάλι είναι γυρισμένο αφύσικα, ο λαιμός πιέζεται, η αναπνοή δυσκολεύει και το σώμα μπορεί να μην «ξυπνήσει» έγκαιρα για να αντιδράσει, ιδιαίτερα όταν υπάρχει μέθη, καταστολή, έντονη κόπωση ή υπνική άπνοια. Γι’ αυτό οι ειδικοί προειδοποιούν: η στάση ύπνου δεν είναι αθώα και σε ευάλωτες συνθήκες μπορεί να γίνει μοιραία.

Απλές συμβουλές για καλύτερο ύπνο
Μικρές αλλαγές κάνουν μεγάλη διαφορά:
Χρησιμοποίησε σωστό μαξιλάρι, ώστε το κεφάλι να είναι ίσιο με την πλάτη
Αν κοιμάσαι στο πλάι, βάλε μαξιλάρι ανάμεσα στα γόνατα
Πρόσεξε το στρώμα σου — ούτε πολύ μαλακό ούτε πολύ σκληρό
Απόφυγε τις οθόνες πριν τον ύπνο, γιατί το μπλε φως χαλάει τον ύπνο
Κράτα το δωμάτιο δροσερό, ήσυχο και σκοτεινό

Συμπέρασμα
Η στάση ύπνου δεν είναι απλώς συνήθεια — είναι σημαντική για την υγεία.
Μπορεί να μειώσει τους πόνους, να βελτιώσει την πέψη και την αναπνοή και να σε κάνει να νιώθεις καλύτερα κάθε μέρα.
Απόψε πριν κοιμηθείς, σκέψου: Είμαι άνετα; είναι το σώμα μου σωστά στηριγμένο; μήπως μια άλλη στάση θα μου έκανε καλό;