Καρκίνος παχέος εντέρου: Ποιοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο – Η αλήθεια που πρέπει να ξέρετε
Καρκίνος παχέος εντέρου: Ποιοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο
Ο προληπτικός έλεγχος σε ασθενείς ηλικίας άνω των 50 ετών είχε σαν αποτέλεσμα τη μείωση της συχνότητας εμφάνισης του καρκίνου του παχέος εντέρου και των θανάτων από αυτό.
Παράλληλα, όμως, καταγράφεται αύξηση της συχνότητας εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου σε ηλικίες μικρότερες των 50 ετών και στα δύο φύλα, ενώ στα νεότερα άτομα εμφανίζεται πιο συχνά σε προχωρημένο στάδιο και συνήθως η διάγνωση γίνεται με καθυστέρηση.
Τα παραπάνω ανέφερε, με αφορμή το 43ο Πανελλήνιο Γαστρεντερολογικό Συνέδριο, ο γαστρεντερολόγος – διευθυντής της Γαστρεντερολογικής κλινικής του Θεαγενείου και πρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής του συνεδρίου, Δημήτριος Τζιλβές.
Όπως ανέφερε ο κ. Τζιλβές, η αύξηση του σωματικού βάρους, το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, κόκκινου κρέατος και επεξεργασμένων προϊόντων κρέατος και η έλλειψη άσκησης είναι οι παράγοντες που ενοχοποιούνται για την αύξηση της συχνότητας εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου στις νεαρότερες ηλικίες.
Σύμφωνα με τον ίδιο, μελέτες έχουν δείξει ότι η αύξηση του δείκτη μάζας σώματος (ΒΜΙ) κατά 5 μονάδες συνεπάγεται αύξηση κατά 20% του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου σε νέες ηλικίες. Ο κίνδυνος αυτός αυξάνεται κατά 69%, όταν ο χρόνος μπροστά στην τηλεόραση ξεπερνά τις 14 ώρες την εβδομάδα.
Η αυξημένη χρήση αντιβιοτικών έχει ως αποτέλεσμα την αλλαγή του μικροβιώματος στο παχύ έντερο, γεγονός που επίσης αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου.
«Ωστόσο, ο ισχυρότερος γνωστός παράγοντας κινδύνου είναι το οικογενειακό ιστορικό. Άτομα με συγγενή πρώτου βαθμού με καρκίνο παχέος εντέρου έχουν 2-4 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Όσο μεγαλύτερος είναι ο αριθμός των συγγενών με καρκίνο και ειδικότερα όταν αυτός εμφανίστηκε σε ηλικία κάτω των 50 ετών, τόσο αυξάνεται και ο κίνδυνος νόσησης» τόνισε ο κ. Τζιλβές.
Προληπτικός έλεγχος από τα 45 έτη
Ο προληπτικός έλεγχος, σύμφωνα με την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία, προτείνεται να αρχίζει από τα 45 έτη. Στις περιπτώσεις, όμως, που υπάρχει τουλάχιστον ένας συγγενής πρώτου βαθμού με καρκίνο παχέος εντέρου ή δύο και περισσότεροι δεύτερου βαθμού συστήνεται η έναρξη να γίνεται στα 40 έτη.
Ωστόσο, ο κ. Τζιλβές πρότεινε η πρώτη κολονοσκόπηση να γίνεται στην ηλικία των 50 ετών, όταν δεν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό καρκίνου παχέος εντέρου και εφόσον δεν υπάρχουν ευρήματα να επαναληφθεί μετά από μια 10ετία, ενώ σε περίπτωση που θα βρεθεί πολύποδας να επαναληφθεί μετά 5 χρόνια.
Μελέτη του Γαστρεντερολογικού Τμήματος του Θεαγενείου, που πραγματοποιήθηκε στο διάστημα 2020-2023 και βασίστηκε στα ευρήματα 492 κολονοσκοπήσεων, που έγιναν κατά την τελευταία τριετία σε ασυμπτωματικά άτομα, έδειξε στις ηλικίες 45-40 ετών ποσοστό ανίχνευσης πολυπόδων 11,8% ενώ στην ηλικιακή ομάδα 60-64 ετών ποσοστό 37,3%.
Το ποσοστό προχωρημένων αδενωμάτων, δηλαδή πολυπόδων με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, ήταν 2,6% στην ομάδα των νεότερων ατόμων και 11,1% στη ομάδα των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας.
Νεότερα θεραπευτικά δεδομένα
Σύμφωνα με τον κ. Τζιλβέ, ο καρκίνος του παχέος εντέρου αντιμετωπίζεται με επιτυχία χάρη στην πρόληψη και τις σύγχρονες θεραπευτικές μεθόδους. Όταν εντοπιστεί, με κολονοσκόποηση, σε αρχικό στάδιο επιτυγχάνεται πλήρης ίαση με την αφαίρεση του πολύποδα ή του καρκίνου ενώ σε περίπτωση που εντοπιστεί σε μεταστατικό στάδιο, χάρη στις νέες θεραπείες μπορεί να επιτευχθεί ελεύθερη νόσου επιβίωση 4-5 χρόνων.
«Η θεραπεία πρώτης επιλογής είναι η χειρουργική με την αφαίρεση τμήματος του παχέος εντέρου ή ακόμα και των πιθανών μεταστάσεων στο ήπαρ ή στους πνεύμονες, όταν ο αριθμός τους είναι περιορισμένος. Τα τελευταία χρόνια υπάρχουν νεότερα φάρμακα, τα οποία εμποδίζουν τον πολλαπλασιασμό των καρκινικών κυττάρων, αναστέλλοντας την περαιτέρω ανάπτυξη του όγκου. Οι συνδυασμοί των φαρμακευτικών θεραπειών έχουν ως αποτέλεσμα την αύξηση της επιβίωσης των ασθενών με μεταστατικό καρκίνο παχέος εντέρου» επισήμανε ο κ. Τζιλβές.
Παράλληλα αναφέρθηκε στην ανοσοθεραπεία που κινητοποιεί το ανοσολογικό σύστημα του ασθενή για την καταστροφή των καρκινικών κυττάρων.
Η ανοσοθεραπεία χορηγείται μετά τον προσδιορισμό συγκεκριμένων δεικτών, δηλαδή του μοριακού προφίλ του όγκου, δίνοντας την ευκαιρία εξατομικευμένης θεραπείας.
Προτεινόμενο Άρθρο
ΜΟΛΙΣ ΜΑΘΕΥΤΗΚΕ: ΣΤΗ ΦΥΛΑΚΗ Ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΨΩΜΙΑΔΗΣ
Σε μελέτες ασθενών με καρκίνο ορθού στους οποίους χορηγήθηκε ανοσοθεραπεία, οι όγκοι θεραπεύτηκαν χωρίς να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση.
«Νεότερη εξέλιξη στη θεραπεία του προχωρημένου τοπικά καρκίνου αποτελεί η χορήγηση χημειοθεραπείας πριν από τη διενέργεια χειρουργικής επέμβασης. Σύμφωνα με μελέτες που παρουσιάστηκαν το 2023, η πρακτική αυτή έχει ως αποτέλεσμα τη μεγαλύτερη επιβίωση του ασθενή ελεύθερου νόσου» πρόσθεσε ο κ. Τζιλβές.
Αναμένεται αύξηση της συχνότητας των φλεγμονωδών νοσημάτων του εντέρου
«Τα ιδιοπαθή φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου, δηλαδή η νόσος του Crohn και η ελκώδης κολίτιδα είναι κατά κύριο λόγο αυτοάνοσα νοσήματα, που είναι ήδη συχνά και αναμένεται να είναι ακόμη συχνότερα στο μέλλον», επισήμανε ο γαστρεντερολόγος – διευθυντής ΕΣΥ στο Θεαγένειο, Κωνσταντίνος Σουφλέρης.
Παράλληλα ανέφερε ότι για την έγκαιρη διάγνωση των ιδιοπαθών φλεγμονωδών νοσημάτων του εντέρου, οι γαστρεντερολόγοι έχουν στη διάθεσή τους διαγνωστικές εξετάσεις, όπως η κολονοσκόπηση, η εντερογραφία, το εντερικό υπερηχογράφημα και ακόμη συγκεκριμένη εξέταση κοπράνων.
«Η ευχάριστη εξέλιξη των τελευταίων χρόνων είναι ότι έχουμε πολλές θεραπευτικές επιλογές που δεν είχαμε παλιότερα, οι οποίες έχουν πολύ καλή αποτελεσματικότητα. Αισιοδοξούμε ότι όλα αυτά, αν διαχυθεί η γνώση του πώς εφαρμόζονται, θα έχουν σημαντική επίπτωση στην ποιότητα ζωής των ασθενών μας.
Φανταστείτε ανθρώπους, οι οποίοι περιορίζουν την κοινωνική του δραστηριότητα και την επαγγελματική τους στη ζωή τους λόγω των νοσημάτων αυτών, που εκδηλώνονται με διάρροια κοιλιακό άλγος κόπωση πυρετό και συστηματική συμπτωματολογία. Αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε είναι να θέσουμε έγκαιρα τη διάγνωση και να αντιμετωπίσουμε το νόσημα όσο καλύτερα γίνεται ώστε οι άνθρωποι αυτοί να επιστρέψουν και αυτό που λέμε μία κανονική και φυσιολογική ζωή» πρόσθεσε ο κ. Σουφλέρης.
Δράσεις για το κοινό
Ενημερωτικές δράσεις για το κοινό θα πραγματοποιήσει ο Σύλλογος Φίλων Αντικαρκινικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Θεαγένειο «Αλέξανδρος Συμεωνίδης», από 23-26 Νοεμβρίου, στο πλαίσιο του συνεδρίου, στον προαύλιο χώρο του ξενοδοχείου Μακεδονία Παλλάς και στην παραλία μπροστά απ’ αυτό.
Οι πολίτες θα μπορούν να ενημερωθούν για την πρόληψη της νόσου με τη βοήθεια
οπτικοακουστικού υλικού
τη χρήση ψηφιακών εργαλείων
παρουσία εξειδικευμένων ιατρών
Παράλληλα, άνθρωποι που αντιμετώπισαν τη σοβαρή ασθένεια θα βρίσκονται στο χώρο αρωγοί της προσπάθειας ενημέρωσης.
«Στοχεύουμε να ενημερώσουμε όσο το δυνατόν περισσότερα άτομα διαχέοντας το μήνυμα της έγκαιρης διάγνωσης της νόσου.
Μέσα από ένα διαδραστικό ψηφιακό περιβάλλον, οι πολίτες θα ενημερωθούν παρεμβαίνοντας εικονικά και φροντίζοντας το «ψηφιακό σώμα» τους ώστε να νικήσουν στον αγώνα κατά του καρκίνου» σημείωσε η πρόεδρος του Συλλόγου Φίλων Αντικαρκινικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Θεαγένειο, Καίτη Κοντοπούλου.
8 Αντικαρκινικές Τροφές που Βοηθούν στη Μείωση του Κινδύνου Καρκίνου
Σύμφωνα με την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία, ο μέσος ενήλικας στις Ηνωμένες Πολιτείες έχει περίπου 40% πιθανότητα να αναπτύξει καρκίνο κατά τη διάρκεια της ζωής του. Επειδή πρόκειται για μια τόσο διαδεδομένη νόσο, οι γιατροί και οι επιστήμονες αναζητούν συνεχώς θεραπείες και τρόπους ίασης. Όταν πρόκειται για έρευνα κατά του καρκίνου, ένα από τα βασικά σημεία εστίασης είναι η πρόληψη. Αν και οι περισσότεροι ειδικοί συμφωνούν ότι δεν υπάρχει τρόπος να εξασφαλίσουμε πλήρως ότι δεν θα αναπτύξουμε καρκίνο, υπάρχουν πολλοί παράγοντες στον τρόπο ζωής μας που μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο. Ένας από αυτούς είναι η διατροφή. Η κατανάλωση συγκεκριμένων αντικαρκινικών τροφών, αν και πιθανότατα δεν καταπολεμά ενεργά τον καρκίνο, μπορεί να συμβάλλει στην πρόληψή του. «Η έρευνα μας λέει ότι οι συνεπείς υγιεινές διατροφικές επιλογές με την πάροδο του χρόνου μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, αλλά δεν μπορούμε να πούμε με απόλυτη βεβαιότητα ότι τα τρόφιμα τον προλαμβάνουν», λέει η διαιτολόγος Lindsey Wohlford. «Δεν υπάρχουν εγγυήσεις».
Οι διατροφικές συνήθειες που επηρεάζουν τον κίνδυνο καρκίνου σχετίζονται τόσο με την υπερβολική όσο και την ανεπαρκή κατανάλωση ορισμένων ουσιών.
Η υπερβολική κατανάλωση κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος, αλκοόλ, επεξεργασμένων υδατανθράκων, τηγανητών τροφών και ζάχαρης, αυξάνει τον κίνδυνο. Το ίδιο και η έλλειψη άσκησης και η χαμηλή κατανάλωση τροφών πλούσιων σε φυτοχημικά.
Ίσως έχετε ακούσει τον όρο «αντικαρκινικές τροφές». Για να είμαστε σαφείς, δεν υπάρχουν τρόφιμα που καταπολεμούν απευθείας τον καρκίνο. Ωστόσο, ορισμένα τρόφιμα παρέχουν στο σώμα σημαντικά θρεπτικά συστατικά που συμβάλλουν στην πρόληψή του.
Οι «αντικαρκινικές τροφές» είναι συνήθως φυτικής προέλευσης και περιέχουν φυτοχημικά – ουσίες που βρίσκονται στα φυτά και βοηθούν στην πρόληψη χρόνιων παθήσεων, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου. Οι γιατροί και οι διαιτολόγοι συστήνουν την τακτική κατανάλωση ποικιλίας φρούτων και λαχανικών πλούσιων σε φυτοχημικά.
8 Αντικαρκινικές Τροφές που Βοηθούν στη Μείωση του Κινδύνου Καρκίνου
Η Wohlford τονίζει ότι το καλύτερο είναι να καταναλώνουμε ποικιλία φρούτων και λαχανικών — και ο απλούστερος τρόπος για να το πετύχουμε είναι να «τρώμε το ουράνιο τόξο». Δηλαδή, να επιλέγουμε διαφορετικά χρώματα στη διατροφή μας. «Να θυμάστε ότι υπάρχουν πάνω από 4.000 φυτοχημικές ουσίες που έχουν μελετηθεί», λέει. «Δεν υπάρχει κάποιο “υπερ-τρόφιμο” που να τα περιέχει όλα. Καθεμία έχει διαφορετικά οφέλη».
Οι παρακάτω τροφές είναι γνωστές για την αντικαρκινική τους δράση. Δεν είναι η πλήρης λίστα, αλλά αποτελούν ένα καλό σημείο εκκίνησης.
1. Σταυρανθή Λαχανικά
Περιλαμβάνουν ρόκα, κινέζικο λάχανο, μπρόκολο, λαχανάκια Βρυξελλών, λάχανο, κουνουπίδι, kale και γογγύλια. Είναι πλούσια σε καροτενοειδή, βιταμίνες C, E και K, φολικό οξύ και ανόργανα στοιχεία. Περιέχουν επίσης γλυκοσινολάτες, ινδόλες και ισοθειοκυανικά, ενώσεις που συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο για καρκίνο του πνεύμονα και του παχέος εντέρου.
Το ενεργό συστατικό του είναι η κουρκουμίνη, η οποία έχει ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση. Η φλεγμονή σχετίζεται με τις περισσότερες χρόνιες ασθένειες, όπως και τον καρκίνο. Η κουρκουμίνη μπορεί επίσης να ενισχύσει τη δράση της χημειοθεραπείας και να προστατεύει τα υγιή κύτταρα κατά τη διάρκεια της ακτινοθεραπείας.
3. Μανιτάρια
Έρευνα στην Ιαπωνία έδειξε ότι η τακτική κατανάλωση μανιταριών μειώνει τον κίνδυνο καρκίνου του προστάτη. Είναι πλούσια σε βιταμίνες, αντιοξειδωτικά και την ένωση L-εργοθειονεΐνη. Επίσης, ειδικά είδη όπως τα reishi, shiitake, maitake και turkey tail έχουν ανοσοενισχυτικές και αντικαρκινικές ιδιότητες.
4. Λαχανικά της Οικογένειας Allium
Περιλαμβάνουν σκόρδο, κρεμμύδια, πράσα και σχοινόπρασο. Πολλές μελέτες συνδέουν την κατανάλωσή τους με μειωμένο κίνδυνο για καρκίνο του εντέρου. Σε κινεζική μελέτη, η κατανάλωση σκόρδου και κρεμμυδιού μείωσε τον κίνδυνο για καρκίνο του παχέος εντέρου κατά 79%.
5. Φύκι Wakame
Ορισμένες μελέτες σε ζώα και σε εργαστήρια δείχνουν ότι μπορεί να καταστείλει την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων στο στήθος, το έντερο και τα νεφρά. Περιέχει επίσης ιώδιο, σημαντικό για την υγεία του θυρεοειδούς — η ισορροπημένη πρόσληψή του σχετίζεται με χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου του θυρεοειδούς.
6. Τροφές Πλούσιες σε Λυκοπένιο
Το λυκοπένιο είναι αντιοξειδωτικό που δίνει στα φρούτα το κόκκινο ή ροζ χρώμα τους — όπως ντομάτες, καρπούζι, γκουάβα και γκρέιπφρουτ. Συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο για καρκίνο του προστάτη και του παχέος εντέρου. Σημειώστε ότι οι μαγειρεμένες ή επεξεργασμένες ντομάτες περιέχουν περισσότερο λυκοπένιο.
7. Τροφές Πλούσιες σε Βήτα Καροτίνη
Τα καροτενοειδή συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο για καρκίνο των πνευμόνων. Οι καλύτερες φυσικές πηγές είναι τα καρότα, οι γλυκοπατάτες και τα σκούρα φυλλώδη λαχανικά. Τα συμπληρώματα βήτα-καροτίνης, ωστόσο, μπορεί να έχουν αντίθετα αποτελέσματα.
8. Λιπαρά Ψάρια
Η κατανάλωση λιπαρών ψαριών όπως τόνος, σολομός, σαρδέλες και ρέγκα προσφέρει βιταμίνη D και ωμέγα-3 λιπαρά, τα οποία σχετίζονται με μειωμένο κίνδυνο καρκίνου.
Άλλες Αξιόλογες Τροφές
Εκτός από τις παραπάνω, και άλλες τροφές έχουν ισχυρές αντικαρκινικές ιδιότητες: μούρα, εσπεριδοειδή, φακές, όσπρια, αυγά, δημητριακά ολικής άλεσης, ελαιόλαδο και πράσινο ή λευκό τσάι.
Όπως προαναφέρθηκε, το τι δεν καταναλώνετε έχει εξίσου σημασία. Περιορίστε τα επεξεργασμένα κρέατα, τα τηγανητά, τα επεξεργασμένα άλευρα και τη ζάχαρη. Επιπλέον, το κάπνισμα, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, η καθιστική ζωή και το χρόνιο στρες αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο.
Κάνε Ό,τι Μπορείς για να Μειώσεις τον Κίνδυνο
Μπορεί να μην υπάρχει τρόπος να εξαλείψουμε πλήρως τον κίνδυνο για καρκίνο, αλλά ένας υγιεινός τρόπος ζωής — πλούσιος σε φυτικές τροφές, άσκηση, ενυδάτωση και αποφυγή επιβλαβών συνηθειών — μπορεί να τον μειώσει σημαντικά. Επιπλέον, συμβάλλει στη γενικότερη ευεξία και ενέργεια για τις δραστηριότητες που αγαπάς. Μπορεί να μην μπορούμε να αποτρέψουμε πλήρως τον καρκίνο, αλλά μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα σώμα που ευνοεί την υγεία και τη μακροζωία.
