Ο Μαρκ Φέργουεδερ δεν μπορεί να ξεχάσει τα λόγια που του είπε η σύζυγός του, Εύα, λίγο πριν φύγει από τη ζωή: «Ήθελα απλώς να γεράσω μαζί σου».
Μετά από τέσσερις δεκαετίες κοινής ζωής και δύο παιδιά, ο 67χρονος Μαρκ, συνταξιούχος σιδηροδρομικός από το Ίστμπορν του Ανατολικού Σάσεξ, είχε την ίδια προσδοκία. Όμως η διάγνωση της Εύας με καρκίνο των ωοθηκών σταδίου 4Β το 2019 ανέτρεψε τα πάντα.
Το όνειρο για το μέλλον και η ξαφνική ανατροπή
«Θέλαμε να ταξιδέψουμε, να ζήσουμε τη ζωή μας, ίσως να μετακομίσουμε στην Ισπανία», λέει ο Μαρκ με τρεμάμενη φωνή. «Ήθελα απλώς να είμαι με την Εύα, να κάνουμε πράγματα που αγαπούσαμε — μαζί».
Δύο χρόνια μετά τον θάνατό της, η θλίψη του παραμένει βαθιά. Αυτό που την επιδεινώνει, όμως, είναι η πεποίθηση ότι η Εύα θα ήταν ακόμη εν ζωή αν δεν είχε χρησιμοποιήσει την πούδρα ταλκ της Johnson & Johnson.
Ο Μαρκ συμμετέχει πλέον σε ομαδική αγωγή κατά της εταιρείας, μαζί με περισσότερους από 3.000 ανθρώπους στο Ηνωμένο Βασίλειο. Όλοι ισχυρίζονται ότι είτε οι ίδιοι είτε συγγενικά τους πρόσωπα εμφάνισαν καρκίνο των ωοθηκών ή μεσοθηλίωμα λόγω της χρήσης της παιδικής πούδρας Johnson’s μεταξύ 1965 και 2023.
Κατηγορίες για αμίαντο στην πούδρα και απόκρυψη στοιχείων
Η αγωγή, που κατατέθηκε στο Ανώτατο Δικαστήριο από το δικηγορικό γραφείο KP Law, υποστηρίζει ότι το βασικό συστατικό της πούδρας, το ένυδρο πυριτικό μαγνήσιο, ήταν μολυσμένο με αμίαντο — ένα γνωστό καρκινογόνο — και ότι η εταιρεία το γνώριζε αλλά δεν ενημέρωσε το κοινό επί δεκαετίες.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, παρόμοιες αγωγές έχουν οδηγήσει σε δισεκατομμύρια αποζημιώσεων. Η Johnson & Johnson απέσυρε την πούδρα με ορυκτό τάλκ από το Ηνωμένο Βασίλειο το 2023, τρία χρόνια μετά την απόσυρσή της από ΗΠΑ και Καναδά, αντικαθιστώντας την με άμυλο καλαμποκιού. Η εταιρεία απέδωσε την αλλαγή σε μείωση της ζήτησης λόγω «παραπληροφόρησης» για την ασφάλεια του προϊόντος.
NEW YORK – DECEMBER 16: Johnson & Johnson’s products are seen December 16, 2004 in New York. Johnson & Johnson’s agreed to buy Guidant Corp, a defibrillator manufacturer for $25.4 billion. (Photo Illustration by Chris Hondros/Getty Images)
«Η Εύα ήταν 63 ετών όταν πέθανε», λέει ο Μαρκ. «Ζούσε υγιεινά, δεν κάπνιζε, δεν έπινε, ασκούνταν και είχε πάντα φροντίδα για τον εαυτό της».
Και όμως, αγνοούσε ότι ένα προϊόν που χρησιμοποιούσε για προσωπική υγιεινή μπορεί να είχε επιφέρει το τέλος της.
«Δεν το μάθαμε παρά μόνο μετά τον θάνατό της», λέει συγκινημένος. «Αν το γνωρίζαμε, δεν θα το είχε χρησιμοποιήσει και ίσως να ήταν ακόμη εδώ».
Μνήμες από τις πρώτες μέρες της σχέσης τους
Ο Μαρκ θυμάται πως από την αρχή της σχέσης τους η Εύα έκανε συχνή χρήση της πούδρας. «Γνωριστήκαμε όταν ήμουν με άδεια από τις Ένοπλες Δυνάμεις στη Βόρεια Ιρλανδία», λέει. «Την ερωτεύτηκα αμέσως. Ήταν γεμάτη ζωντάνια».
Το ζευγάρι παντρεύτηκε το 1984, μέσα σε λίγους μήνες. «Η Εύα χρησιμοποιούσε την πούδρα κάθε μέρα. Υπήρχε λευκή σκόνη παντού. Μου προκαλούσε δυσφορία, σκεφτόμουν ότι ήταν σαν να ήθελες να πνιγείς όταν την ανέπνεες. Έπρεπε να της το είχα πει τότε».
Αυτή η πρώιμη ανησυχία είναι τώρα κεντρικό στοιχείο στην αγωγή.
«Η πούδρα ταλκ που κυκλοφόρησε στο Ηνωμένο Βασίλειο επί δεκαετίες περιείχε αμίαντο, ο οποίος μπορεί να προκαλέσει καρκίνο όταν εισπνευσθεί», εξηγεί ο Τομ Λόνγκσταφ, δικηγόρος της KPLaw. «Κατηγορούμε τη Johnson & Johnson ότι γνώριζε τον κίνδυνο και τον απέκρυψε για εμπορικούς λόγους».
Μέχρι στιγμής δεν έχει οριστεί ημερομηνία εκδίκασης. Η εταιρεία Kenvue, που διαχειρίζεται τον τομέα καταναλωτικής υγείας της Johnson & Johnson, δήλωσε ότι η πούδρα ήταν σύμφωνη με όλους τους κανονισμούς, δεν περιείχε αμίαντο και δεν προκαλεί καρκίνο.
Η διάγνωση και η μάχη με την ασθένεια
Το πρώτο ανησυχητικό σύμπτωμα εμφανίστηκε τον Αύγουστο του 2019, όταν η Εύα άρχισε να υποφέρει από χρόνια δυσπεψία και κράμπες στο στομάχι. Καμία αγωγή ή διατροφική αλλαγή δεν έφερε βελτίωση.
Τον Δεκέμβριο, πήγε επιτέλους σε γιατρό με τον Μαρκ να τη συνοδεύει. Ο ιατρός παρατήρησε ασυνήθιστη σκλήρυνση στην κοιλιακή χώρα και συνέστησε περαιτέρω εξετάσεις.
«Δεν υποψιαζόμασταν καν τον καρκίνο», θυμάται ο Μαρκ. Όμως μέσα σε λίγες ημέρες η κατάστασή της επιδεινώθηκε και δυσκολευόταν να κινηθεί.
Οι εξετάσεις οδήγησαν σε μια σκληρή διάγνωση από έναν Αυστραλό γιατρό. «Μας ρώτησε αν θέλαμε να ακούσουμε το χειρότερο σενάριο», λέει ο Μαρκ. «Και όταν απαντήσαμε καταφατικά, είπε στην Εύα: “Φοβάμαι, Εύα, αυτό θα σε τσιμπήσει στα οπίσθια”». Η ειλικρίνειά του, όσο ωμή κι αν ήταν, τους βοήθησε να συνειδητοποιήσουν την πραγματικότητα.
Τον Φεβρουάριο του 2020, η Εύα υποβλήθηκε σε επέμβαση για αφαίρεση ωοθηκών, μήτρας, τραχήλου και σαλπίγγων. Ακολούθησαν έξι μήνες χημειοθεραπείας.
«Ήταν πολύ σκληρό», λέει ο Μαρκ. «Έχασε τα μαλλιά της — κι όμως γελάσαμε όταν ο γιατρός είπε ότι θα ξαναφυτρώσουν πιο πυκνά, γιατί πάντα μισούσε τα μαλλιά της!»
Το καλοκαίρι το ζευγάρι περνούσε χρόνο στη βεράντα του σπιτιού, ελπίζοντας ότι η θεραπεία θα είχε αποτέλεσμα.
Μετά την αποθεραπεία, η Εύα επέστρεψε στη δουλειά και ταξίδεψαν στην Αίγυπτο την άνοιξη του 2022. Ωστόσο, λίγο αργότερα, οι εξετάσεις CA125 έδειξαν αύξηση, ένδειξη υποτροπής.
Η νέα χημειοθεραπεία δεν ανέκοψε την επιδείνωση. Η Εύα πέθανε τον Αύγουστο του 2023. Ο Μαρκ και οι δύο κόρες τους, Κέιτι και Κλερ, καταρρακώθηκαν.
Η απόφαση να συμμετάσχει στην αγωγή
Ο Μαρκ διάβασε για τη σύνδεση του ταλκ με τον καρκίνο των ωοθηκών και την αγωγή που είχε ξεκινήσει — και δήλωσε συμμετοχή αμέσως.
Οι ενάγοντες ισχυρίζονται ότι η Johnson & Johnson «απέκρυψε πληροφορίες που θα μπορούσαν να υποδηλώσουν ότι η πούδρα ήταν μολυσμένη με αμίαντο» και «άσκησε πιέσεις στις ρυθμιστικές αρχές» για να συνεχίσει την πώλησή της.
Τι λένε οι επιστήμονες για τη σχέση ταλκ και καρκίνου
Ο Τζάστιν Στέμπινγκ, καθηγητής βιοϊατρικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο Άνγκλια Ράσκιν, πιστεύει ότι υπάρχει σύνδεση. Αναφέρει μελέτη του *Journal of Clinical Oncology* με 50.884 γυναίκες, η οποία έδειξε θετική συσχέτιση μεταξύ χρήσης ταλκ στην περιοχή των γεννητικών οργάνων και καρκίνου των ωοθηκών.
«Για μένα, αυτή η μελέτη ήταν η πιο πειστική απόδειξη», δηλώνει. «Υπάρχει σαφής κίνδυνος και ο μηχανισμός είναι γνωστός».
Από την άλλη, ο Πολ Φάροου, πρώην καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ και ερευνητής στο Ιατρικό Κέντρο Cedars Sinai στο Λος Άντζελες, σημειώνει ότι, αν και υπάρχει σύνδεση, δεν έχει αποδειχθεί αιτιώδης σχέση. «Μπορεί να εμπλέκονται και άλλοι παράγοντες», τονίζει.
Ο Μαρκ όμως είναι βέβαιος: «Αυτή η νομική ενέργεια δεν θα φέρει πίσω την Εύα. Αλλά η εταιρεία πρέπει να λογοδοτήσει. Δεν έπρεπε ποτέ να επιτραπεί να χρησιμοποιούν άνθρωποι σαν τη γυναίκα μου ένα προϊόν που θεωρούσαν αθώο — και που τελικά ίσως την σκότωσε».
Ο καρκίνος «νίκησε» 31 Έλληνες: Οι διάσημοι που έχασαν τη μάχη
Ο καρκίνος είναι μια από τις πιο σκληρές μάχες που μπορεί να δώσει ένας άνθρωπος, κι όταν χτυπά νέους, η αδικία μοιάζει αβάσταχτη.
Η απώλεια μιας ζωής που δεν πρόλαβε να ανθίσει αφήνει πίσω της θλίψη και κενό, όχι μόνο στις οικογένειες, αλλά και σε ολόκληρη την κοινωνία. Είναι σκληρό να σβήνουν όνειρα πριν προλάβουν να γίνουν πραγματικότητα, όμως κάθε τέτοια ιστορία μάς θυμίζει πόσο πολύτιμη είναι η ζωή και πόσο ανάγκη έχουμε την πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και την αλληλεγγύη.
Πολλά είναι και τα επώνυμα πρόσωπα που δυστυχώς «έσβησαν» από καρκίνο, όπως για παράδειγμα, η Νατάσα Μανίσαλη, ο Νίκος Παπάζογλου, ο Σάκης Μπουλάς και πολλοί άλλοι…
30 επώνυμοι Έλληνες που έχασαν τη μάχη με τον καρκίνο
Αλέξης Κούγιας
Ο Αλέξης Κούγιας απεβίωσε από καθολικό καρκίνο σε ιδιωτικό νοσοκομείο του Πειραιά στις 28 Φεβρουαρίου 2025, σε ηλικία 74 ετών. Κηδεύτηκε στο Πρώτο Νεκροταφείο Αθηνών στις 4 Μαρτίου.
Αλέξανδρος Νικολαΐδης
Ο Αλέξανδρος Νικολαΐδης απεβίωσε από έναν εξαιρετικά σπάνιο τύπο καρκίνου, το καρκίνωμα NUT, σε ηλικία 42 ετών στις 14 Οκτωβρίου 2022.
Ηρώ Καριοφύλλη
Η Ηρώ Καριοφύλλη έφυγε από τη ζωή το 2025, σε ηλικία μόλις 53 ετών μετά από πολύχρονη μάχη που έδινε με τον καρκίνο. Η ίδια υπήρξε επί σειρά ετών αστυνομική συντάκτρια του τηλεοπτικού σταθμού ALPHATV, με πολλές επιτυχίες στο βιογραφικό της.
Δημήτρης Ήμελλος
Μετά από πολύμηνη νοσηλεία συνεπεία επιπλοκών καρκίνου από τον οποίο έπασχε για δύο χρόνια, ο <>Δημήτρης Ήμελλος, απεβίωσε στις 16 Δεκεμβρίου 2024, σε ηλικία 57 ετών. Ενταφιάστηκε στο Πρώτο Νεκροταφείο Αθηνών στις 19 Δεκεμβρίου.
Νίκος Γαλανός
Ο Νίκος Γαλανός πάσχοντας από καρκίνο, βρέθηκε νεκρός στο σπίτι του στου Παπάγου στις 19 Μαΐου 2025. Κηδεύτηκε στο κοιμητήριο Παπάγου στις 21 Μαΐου.
Αχιλλέας Θεοφίλου
Ο Αχιλλέας Θεοφίλου, τα τελευταία χρόνια της ζωής του έπασχε από την ανίατη ασθένεια και τελικά απεβίωσε στις 20 Μαΐου 2025, σε ηλικία 85 ετών. Κηδεύτηκε στο κοιμητήριο της Νέας Σμύρνης στις 23 Μαΐου.
Χρήστος Σιμαρδάνης
]Ο Χρήστος Σιμαρδάνης απεβίωσε από καρκίνο του εγκεφάλου σε ηλικία 60 ετών στις 12 Μαρτίου του 2018 στην Αθήνα. Έφυγε από τη ζωή μέσα σε πέντε μήνες.
Καίτη Κωνσταντίνου
Η Καίτη Κωνσταντίνου τα τελευταία δύο χρόνια της ζωής της, πάλευε με μίας επιθετικής μορφής καρκίνο. Απεβίωσε συνεπεία αυτού σε ιδιωτικό θεραπευτήριο των Αθηνών μετά από βραχύχρονη νοσηλεία, στις 10 Μαρτίου 2025, σε ηλικία 62 ετών. Κηδεύτηκε στην γενέτειρά της, την Ροδοδάφνη Αχαΐας, δύο ημέρες αργότερα.
Γιώργος Δασκαλάκης
Ο Γιώργος Δασκαλάκης έδινε για πολλά χρόνια μάχη με τον καρκίνο και είχε μιλήσει ανοιχτά για τον αγώνα που έδινε.
Θέμος Αναστασιάδης
Ο Θέμος Αναστασιάδης διαγνώστηκε με οστεοσάρκωμα στον θώρακα, μια σπάνια και πολύ επιθετική μορφή καρκίνου των οστών, το 2017. Μετά από θεραπεία στη Ζυρίχη και στην κλινική Ντάνα Φάρμπερ της Βοστώνης, προσωρινά θεραπεύτηκε αλλά μετά από λίγους μήνες ο καρκίνος επανεμφανίστηκε. Τελικά, μετά από σταδιακή επιδείνωση που διήρκεσε συνολικά πέντε περίπου μήνες, απεβίωσε το βράδυ της 22ας Ιανουαρίου 2019 στην Ζυρίχη σε ηλικία 61 ετών.
Κηδεύτηκε στις 27 Ιανουαρίου στον Ιερό Ναό Παναγίας Ελευθερώτριας στην Κηφισιά, με την παρουσία πολλών δημοσίων προσώπων και χοροστατούντος του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδας, Ιερωνύμου. Η ταφή του έγινε στις 28 Ιανουαρίου και σε στενό οικογενειακό κύκλο στον Γερολιμένα της Μάνης, που ήταν ο αγαπημένος τόπος παραθερισμού του.
Σάκης Μπουλάς
Ο Σάκης Μπουλάς τους τελευταίους μήνες της ζωής του αντιμετώπιζε με μεγάλη αξιοπρέπεια και γενναιότητα καρκίνο του πνεύμονα, από τον οποίο και πέθανε στις 21 Φεβρουαρίου 2014 στο νοσοκομείο Υγεία, σε ηλικία 59 ετών. Στην κηδεία του, η οποία πραγματοποιήθηκε την επομένη του θανάτου του στο Κοιμητήριο Μελισσίων, παρέστησαν πολλές προσωπικότητες της υποκριτικής, της μουσικής σκηνής, αλλά και απλός κόσμος. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του, επίσης, διατηρούσε δεσμό με την ηθοποιό και πρώην μοντέλο Αλεξάνδρα Ούστα.
Γιώργος Βασιλείου
Ο Γιώργος Βασιλείου τους τελευταίους μήνες της ζωή του αντιμετώπιζε τον καρκίνο του πνεύμονα. Στο πλευρό του ήταν η οικογένειά του, φίλοι και συνάδελφοι. Ο αγαπημένος ηθοποιός πέθανε τα ξημερώματα της Τετάρτης στις 2 Νοεμβρίου 2016 σε ηλικία 66 ετών. Κηδεύτηκε στις 3 Νοεμβρίου 2016, στο Νεκροταφείο (κοιμητήριο) Ζωγράφου.
Αντώνης Βαρδής
Το 2013 ο Αντώνης Βαρδής διαγνώστηκε με καρκινικό όγκο στο κεφάλι και ξεκίνησε αγώνα για να κρατηθεί στη ζωή. Παρά τις θεραπείες που ακολούθησε, χρειάστηκε να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση στη Γερμανία, μετά την οποία υπήρξαν ενδείξεις βελτίωσης της υγείας του. Παρ’ όλα αυτά η υγεία του γρήγορα επιδεινώθηκε καθώς η δεξιά πλευρά του παρέλυσε και δεν ήταν σε θέση να περπατήσει, ενώ παράλληλα αντιμετώπιζε προβλήματα με τον οισοφάγο του.
Έπειτα ακολούθησε ειδικές θεραπείες και νοσηλεύτηκε σε κρίσιμη κατάσταση σε ιδιωτικό νοσοκομείο της Αθήνας έχοντας στο πλευρό του την οικογένεια του και άτομα από το στενό του περιβάλλον. Απεβίωσε στις 2 Σεπτεμβρίου του 2014 σε ηλικία 66 ετών στο Νοσοκομείο Υγεία.
Νίκος Κούρκουλος
Το 2001, διαγνώστηκε ότι ο Νίκος Κούρκουλος έπασχε από καρκίνο στο ρινοφάρυγγα. Παρά τα προβλήματα υγείας, συνέχιζε να αγωνίζεται για το Εθνικό Θέατρο. Απεβίωσε στις 30 Ιανουαρίου 2007, σε ηλικία 73 ετών. Κηδεύτηκε την επόμενη ημέρα, στο νεκροταφείο Ζωγράφου, στη γειτονιά όπου μεγάλωσε.
Νατάσα Μανίσαλη
Η Νατάσα Μανισάλη έγινε ευρέως γνωστή από τη συμμετοχή της στην τηλεοπτική σειρά, Εμείς κι εμείς. Έφυγε από τη ζωή στις 5 Φεβρουαρίου 2016, σε ηλικία 55 ετών, από καρκίνο.