Η γήρανση των κτηρίων αποτελεί μία σιωπηλή αλλά ολοένα και πιο ορατή κρίση στις ελληνικές πόλεις και γειτονιές. Χιλιάδες παλιά σπίτια, χτισμένα κυρίως τις δεκαετίες ’50 – ’70, παραμένουν σήμερα χωρίς ουσιαστική συντήρηση, κουβαλώντας τις φθορές του χρόνου και της οικονομικής στενότητας των πολιτών.
Η Ελλάδα διαθέτει ένα από τα πλέον «γηρασμένα» δομημένα περιβάλλοντα στην Ευρώπη: Μεγάλο μέρος των κτιρίων έχει κατασκευαστεί πριν από το 1985, με περίπου 70% των κατοικιών –κυρίως πολυκατοικιών– ηλικίας άνω των 40 ετών, πολλά από τα οποία προϋπήρχαν των σύγχρονων αντισεισμικών κανονισμών, γεγονός που εγείρει ανησυχίες για την ασφάλεια και τη στατική τους επάρκεια, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής.
Επιπλέον, στοιχεία που βασίζονται στην απογραφή κατοικιών δείχνουν ότι μόλις περίπου το 16% – 17% χτίστηκε μετά το 2001, δηλαδή είναι σχετικά «νεόδμητες», ενώ, οι υπόλοιπες έχουν προγενέστερη κατασκευή.
Κατεπείγουσα ανάγκη για ενεργειακή αναβάθμιση
Χιλιάδες σπίτια ανά την επικράτεια, κατασκευασμένα χωρίς σύγχρονες προδιαγραφές μόνωσης, παρουσιάζουν μεγάλες ενεργειακές απώλειες, επιβαρύνοντας τόσο τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, όσο και το περιβάλλον.
Ομάδες επιστημόνων επισημαίνουν ότι παρεμβάσεις όπως η θερμομόνωση, η αντικατάσταση κουφωμάτων και η αναβάθμιση των συστημάτων θέρμανσης δεν αποτελούν πλέον επιλογή, αλλά αναγκαιότητα, με στόχο τη μείωση της ενεργειακής φτώχειας και την επίτευξη των κλιματικών στόχων της χώρας.
Ωστόσο, το πρώτο «βέτο» δεν αργεί να έρθει, ειδικά σε μία πολυκατοικία. Προκειμένου να προχωρήσει ένα νοικοκυριό στις απαραίτητες εργασίες, απαιτείται ομοφωνία στη συνέλευση. Μόνο ένας άνθρωπος, εάν διαφωνεί, μπορεί να «μπλοκάρει» κάθε διαδικασία.
Η νέα Οδηγία και το παράδειγμα ευρωπαϊκών κρατών
Η πρακτική να μην απαιτείται ομοφωνία αλλά η απλή πλειοψηφία για αλλαγές στις πολυκατοικίες, είναι άλλο ένα ελληνικό παράδοξο. Αντίθετα, αποτελεί τον κανόνα σε πολλές χώρες.
Στη Γαλλία, οι αποφάσεις λαμβάνονται με απλή ή ενισχυμένη πλειοψηφία, ενώ, η ομοφωνία ισχύει μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις.
Στη Γερμανία, ισχύει το σύστημα Wohnungseigentumsgesetz, καθώς η πλειοψηφία αποφασίζει σχεδόν τα πάντα: Από συντηρήσεις και βελτιώσεις, μέχρι και σημαντικές τεχνικές αλλαγές.
Στην Ιταλία και την Ισπανία, επίσης λαμβάνεται υπόψη η πλειοψηφία ιδιοκτητών. Στη γείτονα χώρα, υπάρχει και η πλειοψηφία χιλιοστών.
Η αναθεωρημένη Ευρωπαϊκή Οδηγία 2024/1275 (EPBD) επιβάλλει συγκεκριμένους στόχους σε όλα τα κράτη – μέλη. Η Ελλάδα οφείλει, λοιπόν, να μειώσει περίπου κατά 16% τη μέση ενεργειακή κατανάλωση κατοικιών έως το 2030 και παράλληλα, να καταθέσει Εθνικό Σχέδιο Ανακαίνισης Κτηρίων έως τον Μάιο του 2026.
«Ανάσα» για τα παλιά σπίτια
Με «ξεκλείδωμα» ανακαινίσεων, νέα προγράμματα όπως το «Εξοικονομώ – Ανακαινίζω» και φορολογικά κίνητρα, διαφαίνεται μία «ανάσα» ανανέωσης στην αγορά ακινήτων, αφού χιλιάδες παλιά σπίτια αποκτούν δυνητικά μεγαλύτερη αξία και γίνονται ξανά ελκυστικά.
Έκτακτη προειδοποίηση για πασίγνωστο παυσίπονο που πωλείται στην Ελλάδα: Μεγάλος κίνδυνος για την υγεία
Το συγκεκριμένο παυσίπονο είναι ιδιαίτερα δημοφιλές στην Ελλάδα, ωστόσο σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να επιβαρύνει το συκώτι.
Το συκώτι έχει πολλούς σημαντικούς ρόλους στο σώμα, από την επεξεργασία θρεπτικών συστατικών και την απομάκρυνση τοξινών από το αίμα έως τον μεταβολισμό των φαρμάκων. Το ήπαρ κάνει πολλά για να σας διατηρεί υγιείς, ωστόσο έχει και τα όριά του.
Μέχρι τώρα, πιθανότατα έχετε ακούσει πολλές προειδοποιήσεις σχετικά με το αλκοόλ και την υγεία του ήπατος. Είναι γνωστό ότι η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να επιβαρύνει σοβαρά το συκώτι. Ωστόσο, υπάρχει και μια άλλη συνήθεια, η οποία μπορεί να βλάψει το ήπαρ και πολλοί αγνοούν: η υπερβολική χρήση της παρακεταμόλης, ενός παυσίπονου που διατίθεται χωρίς συνταγή.
Μπορεί να πιστεύετε ότι ένα απλό, μη συνταγογραφούμενο φάρμακο, δεν προκαλεί βλάβη, ωστόσο, μπορεί, ιδιαίτερα σε υψηλές δόσεις ή όταν λαμβάνεται πολύ συχνά. Στην πραγματικότητα, αποτελεί την κύρια αιτία αιφνίδιας ηπατικής ανεπάρκειας στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ειδικοί στον χώρο της υγείας εξηγούν:
Πώς τα παυσίπονα μπορούν να βλάψουν το συκώτι
Οι άνθρωποι λαμβάνουν συχνά φάρμακα χωρίς συνταγή, όπως παρακεταμόλη, π.χ. για τον πυρετό ή για την ανακούφιση από πόνους. Αν και η παρακεταμόλη είναι ασφαλής σε συγκεκριμένες δόσεις, μπορεί να προκαλέσει προβλήματα όταν λαμβάνεται σε υπερβολική ποσότητα. Η ηπατική βλάβη μπορεί να προκύψει αν παίρνετε υψηλές δόσεις για πολλές συνεχόμενες ημέρες ή αν καταναλώσετε υπερβολική ποσότητα μονομιάς. Σε ορισμένες περιπτώσεις είναι πιθανή ακόμη και η οξεία ηπατική ανεπάρκεια.
«Όταν η ακεταμινοφαίνη (παρακεταμόλη) χρησιμοποιείται σε δόσεις μεγαλύτερες από τις συνιστώμενες, μπορεί να υπερφορτώσει τις διαδικασίες του οργανισμού που είναι υπεύθυνες για τον μεταβολισμό του φαρμάκου», εξηγεί η φαρμακοποιός Laura Heath. «Αν συμβεί αυτό, μπορεί να προκληθεί σοβαρή ηπατική βλάβη».
Το μεγαλύτερο μέρος της παρακεταμόλης μεταβολίζεται με ασφάλεια μέσω φυσιολογικών ηπατικών οδών, εξηγεί η φαρμακοποιός Farrah Tavakoli. «Μια μικρή ποσότητα μετατρέπεται σε μια ουσία που ονομάζεται NAPQI, έναν τοξικό μεταβολίτη που μπορεί να γίνει επιβλαβής όταν συσσωρεύεται». Υπό φυσιολογικές συνθήκες, το σώμα εξουδετερώνει τον NAPQI με ένα αντιοξειδωτικό που ονομάζεται γλουταθειόνη. Όμως όταν συσσωρευτεί υπερβολικά, μπορεί να προκαλέσει βλάβη στο ήπαρ.
Πόση παρακεταμόλη θεωρείται υπερβολική;
Σύμφωνα με το American College of Gastroenterology, οι υγιείς ενήλικες δεν πρέπει να λαμβάνουν περισσότερα από 1.000 mg παρακεταμόλης κάθε φορά ή περισσότερα από 4.000 mg την ημέρα. Επιπλέον, θα πρέπει να αποφεύγεται η λήψη 3.000 mg ημερησίως για περισσότερες από 3 έως 5 συνεχόμενες ημέρες.
«Η μέγιστη δόση για τους περισσότερους ενήλικες είναι 4.000 mg ημερησίως», αναφέρει η Tavakoli.
Είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι η παρακεταμόλη δεν περιέχεται μόνο στα παυσίπονα. Υπάρχει σε πολλά φάρμακα χωρίς συνταγή και συνταγογραφούμενα προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων φαρμάκων για αλλεργίες, κρυολόγημα, γρίπη, ημικρανίες, καθώς και σε αντιπυρετικά και αναλγητικά. Οι ειδικοί προειδοποιούν να μην λαμβάνετε ταυτόχρονα περισσότερα από ένα φάρμακα που περιέχουν παρακεταμόλη.
«Αν συνειδητοποιήσετε ότι παίρνετε πολλά διαφορετικά φάρμακα που περιέχουν παρακεταμόλη, είναι σημαντικό να επικοινωνήσετε με τον γιατρό σας», αναφέρει η γιατρός Rucha Shah. «Αν αρχίσετε να παρατηρείτε ίκτερο ή κοιλιακό πόνο ή αν κατά λάθος καταναλώσατε υπερβολική ποσότητα, πρέπει να ενημερώσετε αμέσως τον γιατρό σας — μερικές φορές απαιτείται νοσηλεία για περαιτέρω έλεγχο»,