Το ουρικό οξύ είναι μία ουσία που παράγεται στον οργανισμό από το μεταβολισμό των πουρινών. Οι πουρίνες παράγονται είτε από τον ίδιο τον οργανισμό είτε λαμβάνονται μέσω συγκεκριμένων τροφών. Αν αυξηθεί πολύ το επίπεδο του ουρικού οξέος στο αίμα παρουσιάζεται μία κατάσταση που λέγεται υπερουριχαιμία. Το όριο για να θεωρηθούν αυξημένες οι τιμές του ουρικού οξέος είναι >6,8 mg/dl.
Μόλις παραχθεί το ουρικό οξύ μεταφέρεται μέσω του αίματος στους νεφρούς, όπου φιλτράρεται και αποβάλλεται στα ούρα. Περίπου 1 στους 5 ανθρώπους έχει υψηλό επίπεδο ουρικού οξέος, δηλαδή πάνω από την ανώτερη φυσιολογική τιμή. Αυτή η υψηλή τιμή μπορεί να σχετίζεται με αρθρίτιδα ή με νεφρολιθίαση. Οι περισσότεροι άνθρωποι είναι ασυμπτωματικοί.
Αίτια και συμπτώματα ουρικού οξέος
Η υπερουριχαιμία (δηλαδή η αύξηση του ουρικού οξέος πάνω από το ανώτερο φυσιολογικό όριο) μπορεί να οφείλεται είτε σε αυξημένη παραγωγή ουρικού οξέος (αυξημένος μεταβολισμός των πουρινών ή κυτταρική καταστροφή που οδηγεί σε παραγωγή ουρικού οξέος) είτε σε περιορισμένη απέκκριση του ουρικού οξέος από τους νεφρούς.
Τις περισσότερες φορές το υψηλό επίπεδο ουρικού οξέος είναι απόρροια της μη αποβολής του με αποτελεσματικό τρόπο από τους νεφρούς. Παράγοντες που δυσχεραίνουν την αποβολή του είναι η κακή διατροφή, η παχυσαρκία, ο σακχαρώδης διαβήτης, η λήψη συγκεκριμένων διουρητικών και η κατάχρηση αλκοόλ.
Συνοπτικά, το υψηλό επίπεδο ουρικού οξέος μπορεί να επιδεινώνεται λόγω των παρακάτω αιτιών:
Διουρητικά
Κατάχρηση αλκοόλ
Γενετική προδιάθεση
Υποθυρεοειδισμός
Ανοσοκατασταλτικά φάρμακα
Παχυσαρκία
Ψωρίαση
Στεφανιαία νόσος
Υπέρταση
Διατροφή πλούσια σε πουρίνες (συκώτι, σαρδέλες, σάλτσα, αποξηραμένα φασόλια, αρακάς, μανιτάρια, αντζούγιες)
Νεφρική ανεπάρκεια
Σύνδρομο λύσης όγκου (αιφνίδια απελευθέρωση κυττάρων στο αίμα που οφείλεται σε διάφορους καρκίνους ή σε χημειοθεραπεία)
Χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία
Δεν είναι σαφές αν οι ασθενείς θα εκδηλώσουν κάποιο εμφανές σύμπτωμα, ώστε να αντιληφθούν ότι έχουν αυξημένο ουρικό οξύ. Αν εμφανιστούν συμπτώματα τότε αυτά μπορεί να οφείλονται σε: σχηματισμό τόφων (κρύσταλλοι ουρικών αλάτων σε περιοχές του σώματος όπως οι χόνδροι, οι αρθρώσεις, οι τένοντες, τα οστά και οι νεφροί), σχηματισμό λίθων στους νεφρούς και σε ουρική αρθρίτιδα (φλεγμονή, πρήξιμο και ερυθρότητα στην άρθρωση).
Διάγνωση ουρικού οξέος
Η διάγνωση της υπερουριχαιμίας τίθεται με βιοχημικές εξετάσεις αίματος και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί μελέτη ούρων 24ωρου. Για την αιματολογική εξέταση χρειάζεται νηστεία 8 ωρών και αποφυγή λιπαρών φαγητών για 12 ώρες πριν την αιμοληψία.
Η μέτρηση του ουρικού οξέος ούρων 24ώρου γίνεται με συλλογή των ούρων για ένα 24ωρο. Η συλλογή των ούρων ξεκινά από τα δεύτερα πρωινά ούρα, με τη χρήση ενός ειδικού συλλέκτη ούρων 24ωρου και συνεχίζεται μέχρι και την πρώτη ούρηση της 2ης ημέρας. Τα ούρα διατηρούνται στο ψυγείο μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία.
Θεραπεία και αντιμετώπιση για το ουρικό οξύ
Η θεραπεία εξαρτάται από το αίτιο που προκαλεί την υπερουριχαιμία, συνεπώς αν συνυπάρχει κάποιο άλλο νόσημα θα πρέπει να αντιμετωπιστεί. Αν ο ασθενής είναι ασυμπτωματικός συνήθως δεν απαιτείται φαρμακευτική αγωγή για τη μείωση του ουρικού οξέος. Υπάρχουν τροφές που αυξάνουν το επίπεδό του και έτσι, καλό θα ήταν να καταναλώνονται με μέτρο:
Αλκοόλ
Κόκκινο κρέας
Εντόσθια
Θαλασσινά
Αναψυκτικά με ζάχαρη
Αμύγδαλα
Ντομάτα
Μανιτάρια
Επίσης, κάποια φάρμακα για άλλες παθήσεις μπορεί να ευθύνονται για την αύξηση του ουρικού οξέος. Για να μειώσεις το ουρικό οξύ πρέπει να γίνουν κάποιες αλλαγές στη διατροφή. Συνιστάται η κατανάλωση άφθονου νερού και χυμών φρούτων πλούσιων σε βιταμίνη C (πορτοκάλι, μανταρίνι, φράουλες, ακτινίδιο, ροδάκινο, μάνγκο, ανανάς, λεμόνι).
Επίσης, υπάρχουν βότανα που είναι πολύ αποτελεσματικά στην απομάκρυνση των κρυστάλλων ουρικού οξέος. Σε περίπτωση που διαγνωστεί ουρική αρθρίτιδα θα πρέπει να ληφθεί ειδική φαρμακευτική αγωγή για τον έλεγχο του ουρικού οξέος.
Τα τρόφιμα που είναι πλούσια σε πουρίνες και πρέπει να αποφεύγονται τόσο σε οξεία φάση όσο και σε φάση ύφεσης είναι:
Εντόσθια (συκώτι μυαλά, νεφρά), ζωμός κρέατος, γλυκάδια
Κρέας από κυνήγι και ζωμός κρέατος
Αμύγδαλα
Θαλασσινά (μύδια, χτένια αυγοτάραχο)
Μικρά ψάρια όπως σαρδέλες, σκουμπρί, ρέγκα, αντσούγιες
Μαγιά
Μπύρα
Αντικαρκινικές Τροφές που Βοηθούν στη Μείωση του Κινδύνου Καρκίνου
ύμφωνα με την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία, ο μέσος ενήλικας στις Ηνωμένες Πολιτείες έχει περίπου 40% πιθανότητα να αναπτύξει καρκίνο κατά τη διάρκεια της ζωής του.
8 Αντικαρκινικές Τροφές
Επειδή πρόκειται για μια τόσο διαδεδομένη νόσο, οι γιατροί και οι επιστήμονες αναζητούν συνεχώς θεραπείες και τρόπους ίασης. Όταν πρόκειται για έρευνα κατά του καρκίνου, ένα από τα βασικά σημεία εστίασης είναι η πρόληψη. Αν και οι περισσότεροι ειδικοί συμφωνούν ότι δεν υπάρχει τρόπος να εξασφαλίσουμε πλήρως ότι δεν θα αναπτύξουμε καρκίνο, υπάρχουν πολλοί παράγοντες στον τρόπο ζωής μας που μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο.
Ένας από αυτούς είναι η διατροφή. Η κατανάλωση συγκεκριμένων αντικαρκινικών τροφών, αν και πιθανότατα δεν καταπολεμά ενεργά τον καρκίνο, μπορεί να συμβάλλει στην πρόληψή του. «Η έρευνα μας λέει ότι οι συνεπείς υγιεινές διατροφικές επιλογές με την πάροδο του χρόνου μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, αλλά δεν μπορούμε να πούμε με απόλυτη βεβαιότητα ότι τα τρόφιμα τον προλαμβάνουν», λέει η διαιτολόγος Lindsey Wohlford. «Δεν υπάρχουν εγγυήσεις».
Οι διατροφικές συνήθειες που επηρεάζουν τον κίνδυνο καρκίνου σχετίζονται τόσο με την υπερβολική όσο και την ανεπαρκή κατανάλωση ορισμένων ουσιών.
Η υπερβολική κατανάλωση κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος, αλκοόλ, επεξεργασμένων υδατανθράκων, τηγανητών τροφών και ζάχαρης, αυξάνει τον κίνδυνο. Το ίδιο και η έλλειψη άσκησης και η χαμηλή κατανάλωση τροφών πλούσιων σε φυτοχημικά.
Ίσως έχετε ακούσει τον όρο «αντικαρκινικές τροφές». Για να είμαστε σαφείς, δεν υπάρχουν τρόφιμα που καταπολεμούν απευθείας τον καρκίνο. Ωστόσο, ορισμένα τρόφιμα παρέχουν στο σώμα σημαντικά θρεπτικά συστατικά που συμβάλλουν στην πρόληψή του.
Οι «αντικαρκινικές τροφές» είναι συνήθως φυτικής προέλευσης και περιέχουν φυτοχημικά – ουσίες που βρίσκονται στα φυτά και βοηθούν στην πρόληψη χρόνιων παθήσεων, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου. Οι γιατροί και οι διαιτολόγοι συστήνουν την τακτική κατανάλωση ποικιλίας φρούτων και λαχανικών πλούσιων σε φυτοχημικά.
8 Αντικαρκινικές Τροφές που Βοηθούν στη Μείωση του Κινδύνου Καρκίνου
Η Wohlford τονίζει ότι το καλύτερο είναι να καταναλώνουμε ποικιλία φρούτων και λαχανικών — και ο απλούστερος τρόπος για να το πετύχουμε είναι να «τρώμε το ουράνιο τόξο». Δηλαδή, να επιλέγουμε διαφορετικά χρώματα στη διατροφή μας. «Να θυμάστε ότι υπάρχουν πάνω από 4.000 φυτοχημικές ουσίες που έχουν μελετηθεί», λέει. «Δεν υπάρχει κάποιο “υπερ-τρόφιμο” που να τα περιέχει όλα. Καθεμία έχει διαφορετικά οφέλη».
Προτεινόμενο Άρθρο
Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος για Γιώργο Μαζωνάκη: «Ήταν ένα Παιδί του Θεού με Αθέατες Πράξεις Αγάπης»
Οι παρακάτω τροφές είναι γνωστές για την αντικαρκινική τους δράση. Δεν είναι η πλήρης λίστα, αλλά αποτελούν ένα καλό σημείο εκκίνησης.
1. Σταυρανθή Λαχανικά
Περιλαμβάνουν ρόκα, κινέζικο λάχανο, μπρόκολο, λαχανάκια Βρυξελλών, λάχανο, κουνουπίδι, kale και γογγύλια. Είναι πλούσια σε καροτενοειδή, βιταμίνες C, E και K, φολικό οξύ και ανόργανα στοιχεία. Περιέχουν επίσης γλυκοσινολάτες, ινδόλες και ισοθειοκυανικά, ενώσεις που συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο για καρκίνο του πνεύμονα και του παχέος εντέρου.
Το ενεργό συστατικό του είναι η κουρκουμίνη, η οποία έχει ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση. Η φλεγμονή σχετίζεται με τις περισσότερες χρόνιες ασθένειες, όπως και τον καρκίνο. Η κουρκουμίνη μπορεί επίσης να ενισχύσει τη δράση της χημειοθεραπείας και να προστατεύει τα υγιή κύτταρα κατά τη διάρκεια της ακτινοθεραπείας.
3. Μανιτάρια
Έρευνα στην Ιαπωνία έδειξε ότι η τακτική κατανάλωση μανιταριών μειώνει τον κίνδυνο καρκίνου του προστάτη. Είναι πλούσια σε βιταμίνες, αντιοξειδωτικά και την ένωση L-εργοθειονεΐνη. Επίσης, ειδικά είδη όπως τα reishi, shiitake, maitake και turkey tail έχουν ανοσοενισχυτικές και αντικαρκινικές ιδιότητες.
4. Λαχανικά της Οικογένειας Allium
Περιλαμβάνουν σκόρδο, κρεμμύδια, πράσα και σχοινόπρασο. Πολλές μελέτες συνδέουν την κατανάλωσή τους με μειωμένο κίνδυνο για καρκίνο του εντέρου. Σε κινεζική μελέτη, η κατανάλωση σκόρδου και κρεμμυδιού μείωσε τον κίνδυνο για καρκίνο του παχέος εντέρου κατά 79%.
5. Φύκι Wakame
Ορισμένες μελέτες σε ζώα και σε εργαστήρια δείχνουν ότι μπορεί να καταστείλει την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων στο στήθος, το έντερο και τα νεφρά. Περιέχει επίσης ιώδιο, σημαντικό για την υγεία του θυρεοειδούς — η ισορροπημένη πρόσληψή του σχετίζεται με χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου του θυρεοειδούς.
6. Τροφές Πλούσιες σε Λυκοπένιο
Το λυκοπένιο είναι αντιοξειδωτικό που δίνει στα φρούτα το κόκκινο ή ροζ χρώμα τους — όπως ντομάτες, καρπούζι, γκουάβα και γκρέιπφρουτ. Συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο για καρκίνο του προστάτη και του παχέος εντέρου. Σημειώστε ότι οι μαγειρεμένες ή επεξεργασμένες ντομάτες περιέχουν περισσότερο λυκοπένιο.
7. Τροφές Πλούσιες σε Βήτα Καροτίνη
Τα καροτενοειδή συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο για καρκίνο των πνευμόνων. Οι καλύτερες φυσικές πηγές είναι τα καρότα, οι γλυκοπατάτες και τα σκούρα φυλλώδη λαχανικά. Τα συμπληρώματα βήτα-καροτίνης, ωστόσο, μπορεί να έχουν αντίθετα αποτελέσματα.
8. Λιπαρά Ψάρια
Η κατανάλωση λιπαρών ψαριών όπως τόνος, σολομός, σαρδέλες και ρέγκα προσφέρει βιταμίνη D και ωμέγα-3 λιπαρά, τα οποία σχετίζονται με μειωμένο κίνδυνο καρκίνου.
Άλλες Αξιόλογες Τροφές
Εκτός από τις παραπάνω, και άλλες τροφές έχουν ισχυρές αντικαρκινικές ιδιότητες: μούρα, εσπεριδοειδή, φακές, όσπρια, αυγά, δημητριακά ολικής άλεσης, ελαιόλαδο και πράσινο ή λευκό τσάι.
Όπως προαναφέρθηκε, το τι δεν καταναλώνετε έχει εξίσου σημασία. Περιορίστε τα επεξεργασμένα κρέατα, τα τηγανητά, τα επεξεργασμένα άλευρα και τη ζάχαρη. Επιπλέον, το κάπνισμα, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, η καθιστική ζωή και το χρόνιο στρες αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο.
Κάνε Ό,τι Μπορείς για να Μειώσεις τον Κίνδυνο
Μπορεί να μην υπάρχει τρόπος να εξαλείψουμε πλήρως τον κίνδυνο για καρκίνο, αλλά ένας υγιεινός τρόπος ζωής — πλούσιος σε φυτικές τροφές, άσκηση, ενυδάτωση και αποφυγή επιβλαβών συνηθειών — μπορεί να τον μειώσει σημαντικά. Επιπλέον, συμβάλλει στη γενικότερη ευεξία και ενέργεια για τις δραστηριότητες που αγαπάς. Μπορεί να μην μπορούμε να αποτρέψουμε πλήρως τον καρκίνο, αλλά μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα σώμα που ευνοεί την υγεία και τη μακροζωία.
