Το επίδομα των 250 ευρώ, που είχε καθιερωθεί ως ετήσια οικονομική ανάσα για τους χαμηλοσυνταξιούχους κάθε Νοέμβριο, μετατρέπεται φέτος σε «μήλον της έριδος».
Οι νέοι όροι και οι «κόφτες» που επέβαλε το υπουργείο Εργασίας σημαίνουν πως χιλιάδες πολίτες με χαμηλές αποδοχές θα αποκλειστούν, παρά τις προσδοκίες που είχαν καλλιεργηθεί.
Οι υπηρεσίες του ΕΦΚΑ έχουν μπει σε αγώνα δρόμου για να καταβάλουν το βοήθημα έως τις 15 Νοεμβρίου, με πιθανότητα μάλιστα να γίνει η πληρωμή λίγες ημέρες νωρίτερα.
Η ΕΝΥΠΕΚΚ, μέσα από πρόσφατη έρευνά της που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Τα Νέα», αποκαλύπτει αναλυτικά ποιες κατηγορίες πολιτών μένουν εκτός. Με βάση τα νέα δεδομένα, το μέτρο δεν θα αφορά πλέον όλους τους συνταξιούχους χαμηλού εισοδήματος, αλλά μόνο εκείνους που πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια ηλικίας, εισοδήματος και εργασιακής κατάστασης.
Πιο συγκεκριμένα, εκτός επιδόματος μένουν όσοι δεν έχουν συμπληρώσει το 65ο έτος ηλικίας έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024, αλλά και όσοι εξακολουθούν να εργάζονται. Το εισόδημά τους από τη νέα απασχόληση υπολογίζεται συνολικά και έτσι υπερβαίνουν το εισοδηματικό όριο που θέτει ο «κόφτης». Το ίδιο ισχύει και για όσους έχουν προσωπική διαφορά στη σύνταξή τους, καθώς το ποσό αυτό προστίθεται στο ετήσιο εισόδημα και αυξάνει τεχνητά τα έσοδά τους.
Εκτός επιδόματος μένουν επίσης όσοι έλαβαν αναδρομικά το 2024, αφού τα ποσά εκείνα προσμετρώνται στο συνολικό εισόδημά τους και συνεπώς υπερβαίνουν τα όρια που προβλέπει ο νόμος. Από τη λίστα των δικαιούχων αποκλείονται και όσοι λαμβάνουν πρόωρη σύνταξη ή προσωρινή κύρια σύνταξη κατά τον Σεπτέμβριο του 2025.
Παράλληλα, δεν θα το λάβουν μακροχρόνια άνεργοι, μονογονεϊκές οικογένειες, δικαιούχοι του Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης (ΚΕΑ), δικαιούχοι επιδόματος τέκνων, καθώς και χήρες, ορφανά και γυναίκες με μειωμένες συντάξεις κάτω των 65 ετών.
Στην αντίπερα όχθη, δικαιούχοι του επιδόματος παραμένουν οι συνταξιούχοι του e-ΕΦΚΑ που εισπράττουν κύρια σύνταξη γήρατος ή θανάτου – είτε προέρχονται από τον δημόσιο είτε από τον ιδιωτικό τομέα, συμπεριλαμβανομένων και των στρατιωτικών. Ωστόσο, η βασική προϋπόθεση είναι σαφής: πρέπει να έχουν συμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας τους έως τις 31 Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους από εκείνο της χορήγησης του επιδόματος.
Το μέτρο, που ξεκίνησε με στόχο την ενίσχυση των οικονομικά ασθενέστερων, δείχνει πλέον να χάνει μέρος της κοινωνικής του απήχησης. Πολλοί συνταξιούχοι που επί σειρά ετών λάμβαναν το βοήθημα, βλέπουν φέτος να αποκλείονται λόγω λεπτομερειών που σχετίζονται με την ηλικία ή μικρές αυξήσεις εισοδήματος. Οι οργανώσεις συνταξιούχων κάνουν λόγο για «άδικη μεταχείριση», τονίζοντας ότι ακόμη και με την προσωπική διαφορά, οι περισσότεροι εξακολουθούν να βρίσκονται στα όρια της φτώχειας.
Η κυβέρνηση από την πλευρά της υποστηρίζει ότι το μέτρο παραμένει «στοχευμένο», καθώς θέλει να κατευθύνει τους πόρους στους πιο ευάλωτους πολίτες. Ωστόσο, οι αντιδράσεις δεν φαίνεται να κάμπτονται, ειδικά καθώς το επίδομα των 250 ευρώ αποτελεί για πολλούς ηλικιωμένους μια ουσιαστική ενίσχυση σε μια περίοδο αυξημένων τιμών και πληθωρισμού.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η φετινή καταβολή του επιδόματος θα προκαλέσει νέο γύρο συζητήσεων και εντάσεων, τόσο ανάμεσα στους συνταξιούχους όσο και στο πολιτικό πεδίο, με επίκεντρο τη δικαιοσύνη και την κοινωνική ευαισθησία των κυβερνητικών επιλογών.
Συντάξεις: «Ξαφνικά» χρήματα στους λογαριασμούς – Δείτε γιατί
Μαζικές πληρωμές αναδρομικών φέρνουν σημαντικές αυξήσεις σε συνταξιούχους, με ποσά που φτάνουν πενταψήφια επίπεδα λόγω επανυπολογισμών ετών.
Ένα κύμα πληρωμών δημιουργεί θετικές εκπλήξεις σε χιλιάδες συνταξιούχους, καθώς καταβάλλονται αναδρομικά ποσά που σε ορισμένες περιπτώσεις αγγίζουν ακόμη και τις 15.000 ευρώ. Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι πολλοί δικαιούχοι δεν γνωρίζουν καν ότι περιλαμβάνονται σε αυτές τις πληρωμές.
Η διαδικασία σχετίζεται με επανυπολογισμούς συντάξεων που εκκρεμούσαν για μεγάλο χρονικό διάστημα. Τώρα, οι διορθώσεις αυτές αρχίζουν να αποδίδονται σταδιακά, αποκαθιστώντας διαφορές που είχαν δημιουργηθεί στο παρελθόν.
Ο βασικός λόγος πίσω από αυτές τις πληρωμές είναι η εφαρμογή αυξημένων ποσοστών αναπλήρωσης για όσους έχουν πάνω από 30 χρόνια ασφάλισης. Οι αλλαγές αυτές ισχύουν αναδρομικά από τον Οκτώβριο του 2019.
Σε πολλές περιπτώσεις, όμως, οι αυξήσεις δεν είχαν ενσωματωθεί σωστά. Έτσι, αρκετοί συνταξιούχοι λάμβαναν μικρότερα ποσά από αυτά που πραγματικά δικαιούνταν.
Προτεινόμενο Άρθρο
Ανακοινώθηκε για συντάξεις: Ο κρυφός κόφτης στις αυξήσεις
Οι διαφορές αυτές, αν και μικρές σε μηνιαία βάση, συσσωρεύονται σε βάθος χρόνου. Όταν υπολογίζονται για πέντε ή περισσότερα χρόνια, οδηγούν σε σημαντικά ποσά αναδρομικών.
Για παράδειγμα, ένας συνταξιούχος με 31 χρόνια ασφάλισης μπορεί να δει μικρή αύξηση λίγων ευρώ, αλλά να λάβει αναδρομικά άνω των 500 ευρώ. Αντίστοιχα, με 33 χρόνια, τα ποσά πλησιάζουν τις 3.000 ευρώ.
Σε περιπτώσεις με 35 χρόνια ασφάλισης, η αύξηση γίνεται πιο αισθητή και τα αναδρομικά ξεπερνούν τις 4.000 ευρώ. Όσο αυξάνονται τα χρόνια, τόσο μεγαλύτερο είναι και το όφελος.
Με 37 χρόνια ασφάλισης, οι αυξήσεις μπορεί να ξεπερνούν τα 100 ευρώ τον μήνα. Τα αναδρομικά σε αυτές τις περιπτώσεις φτάνουν κοντά στις 10.000 ευρώ.
Τα μεγαλύτερα ποσά καταγράφονται σε όσους έχουν 40 χρόνια ασφάλισης. Εκεί, οι αυξήσεις μπορεί να αγγίζουν τα 197 ευρώ και τα αναδρομικά να φτάνουν έως και τα 15.139 ευρώ.
Ωστόσο, δεν έχουν πληρωθεί όλοι οι δικαιούχοι. Υπολογίζεται ότι δεκάδες χιλιάδες περιπτώσεις παραμένουν σε εκκρεμότητα, καθώς συνεχίζονται οι έλεγχοι και οι διορθώσεις.
Οι καθυστερήσεις οφείλονται κυρίως σε ελλιπή στοιχεία, λάθη στους υπολογισμούς ή περιπτώσεις παράλληλης ασφάλισης που δεν είχαν ληφθεί υπόψη. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα δεδομένα δεν είχαν οριστικοποιηθεί σωστά.
Αυτό σημαίνει ότι αρκετοί συνταξιούχοι μπορεί να δικαιούνται ποσά χωρίς να το γνωρίζουν. Για τον λόγο αυτό, ο έλεγχος των στοιχείων είναι ιδιαίτερα σημαντικός.
Όσοι παρατηρούν διαφορές στη σύνταξή τους ή ανεξήγητες μεταβολές, καλό είναι να απευθυνθούν στις αρμόδιες υπηρεσίες. Ένας αναλυτικός έλεγχος μπορεί να αποκαλύψει σημαντικές αποκλίσεις.
Η υποβολή αίτησης επανυπολογισμού ή διόρθωσης μπορεί να οδηγήσει σε επιστροφή χρημάτων. Σε αρκετές περιπτώσεις, τα ποσά καταβάλλονται μέσα σε λίγους μήνες.
Παράλληλα, υπάρχει και ένα ανοιχτό ζήτημα με τις επικουρικές συντάξεις. Ορισμένοι συνταξιούχοι δεν έχουν λάβει την προσαύξηση που αντιστοιχεί στις αυξημένες εισφορές τους.
Σε περιπτώσεις όπου καταβάλλονταν εισφορές άνω του 6%, η διαφορά μπορεί να είναι σημαντική. Αυτό δημιουργεί νέα αιτήματα και πιθανές μελλοντικές πληρωμές.
Το ισχύον σύστημα έχει δημιουργήσει διαφορετικές κατηγορίες συνταξιούχων. Όσοι συνταξιοδοτήθηκαν μετά το 2016 φαίνεται να ωφελούνται περισσότερο από τις αλλαγές.
Αντίθετα, παλαιότεροι συνταξιούχοι δεν βλέπουν αντίστοιχες αυξήσεις, ακόμη και αν είχαν καταβάλει υψηλές εισφορές. Αυτό έχει προκαλέσει αντιδράσεις και συζητήσεις.
Σε κάθε περίπτωση, οι εξελίξεις αυτές δείχνουν ότι υπάρχουν ακόμη εκκρεμότητες στο σύστημα. Και σε πολλές περιπτώσεις, τα ποσά που διεκδικούνται δεν είναι καθόλου αμελητέα.
