Όταν συμβαίνει ένα εγκεφαλικό επεισόδιο, η παροχή αίματος στον εγκέφαλο διακόπτεται και όσο περνάει η ώρα τόσα περισσότερα εγκεφαλικά κύτταρα αρχίζουν να πεθαίνουν.
Όσοι ασθενείς παθαίνουν εγκεφαλικό επεισόδιο και δεν λαμβάνουν έγκαιρη ιατρική βοήθεια, μπορεί να πάθουν μόνιμη εγκεφαλική βλάβη και άλλες σοβαρές επιπλοκές.
Αλλά οι θάνατοι από εγκεφαλικό μπορούν σε μεγάλο βαθμό να αποφευχθούν: «Περίπου το 80% των εγκεφαλικών επεισοδίων μπορεί ν’ αποφευχθεί», αναφέρει το αμερικανικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC).
Αυτός είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο οι εμπειρογνώμονες του CDC δημοσίευσαν μια σημαντική μελέτη συμβουλευτικού χαρακτήρα με τον τίτλο Million Hearts 2022. Σε αυτήν περιγράφουν -μεταξύ άλλων- το πώς μπορούν να προληφθούν εκατομμύρια καρδιακών προσβολών και εγκεφαλικών επεισοδίων σε διάστημα πέντε ετών.
Χρησιμοποιώντας «ένα μικρό σύνολο προτεραιοτήτων και στόχων που μπορούν να βελτιώσουν την καρδιαγγειακή υγεία για όλους», προτείνουν ένα σχέδιο τεσσάρων πυλώνων που το αποκαλούν «ABCS». Η ελληνική αντιστοίχισή του είναι ΑΠΧΚ!
A: Πάρτε ασπιρίνη όπως και όποτε χρειάζεται
Το «Α» στο «AΠΧΚ» αντιστοιχεί στην «ασπιρίνη». Η καθημερινή λήψη ασπιρίνης μπορεί να σας βοηθήσει να μειώσετε τον κίνδυνο εγκεφαλικού. Το CDC συνιστά πρώτα να μιλήσετε με τον γιατρό σας, για να καθορίσετε εάν ένα καθημερινό σχήμα ασπιρίνης θα ήταν επωφελές για εσάς προσωπικά.
Ο γιατρός σας ίσως σας συστήσει να λαμβάνετε ασπιρίνη ημερησίως, εφόσον εμπίπτετε σε ένα συγκεκριμένο ηλικιακό εύρος και πληρείτε ορισμένα κριτήρια υγείας. Οι ειδικοί συνιστούν την καθημερινή λήψη ασπιρίνης εάν:
είστε ηλικίας 50 έως 59 ετών
δεν διατρέχετε αυξημένο κίνδυνο αιμορραγίας και
έχετε αυξημένο κίνδυνο καρδιακής προσβολής ή εγκεφαλικού κατά 10% και πάνω μέσα στα επόμενα 10 χρόνια
Ωστόσο, το CDC προειδοποιεί ότι δεν πρέπει να παίρνετε ασπιρίνη ως απάντηση σε πιθανά συμπτώματα εγκεφαλικού επεισοδίου. «Η ασπιρίνη μπορεί να επιδεινώσει ορισμένους τύπους εγκεφαλικού επεισοδίου», αναφέρει χαρακτηριστικά. Γι’ αυτό και πρέπει να μην κάνετε τίποτα χωρίς προηγουμένως να μιλήσετε με τον γιατρό σας!
Π: Διαχειριστείτε την αρτηριακή σας πίεση
Το «Π» αντιστοιχεί στην πίεση του αίματος και είναι ζωτικής σημασίας. «Η υψηλή αρτηριακή πίεση είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας κινδύνου για εγκεφαλικό επεισόδιο», εξηγεί το CDC. «Η πρόληψη, η διάγνωση και ο έλεγχος της πίεσης μέσω αλλαγών στον τρόπο ζωής και φαρμακευτικής αγωγής είναι ζωτικής σημασίας για την μείωση των εγκεφαλικών επεισοδίων», προσθέτει.
Εκτός από την λήψη φαρμάκων για την αρτηριακή υπέρταση, μπορεί να είστε σε θέση να μειώσετε την αρτηριακή σας πίεση εφαρμόζοντας αλλαγές στον τρόπο ζωής σας. Αυτές περιλαμβάνουν:
απώλεια των περιττών κιλών
τακτική σωματική άσκηση
υγιεινή διατροφή
συνολική μείωση της πρόσληψης νατρίου (αλάτι)
μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ και καφεΐνης και
μείωση των επιπέδων άγχους
Οι ειδικοί συνιστούν επίσης να παρακολουθείτε τακτικά την αρτηριακή σας πίεση στο σπίτι.
Χ: Ελέγξτε τα επίπεδα χοληστερόλης σας
Το «Χ» είναι για την χοληστερόλη. «Το σώμα σας χρειάζεται χοληστερόλη, αλλά όταν έχετε υπερβολική ποσότητα, μπορεί να συσσωρευτεί στις αρτηρίες σας και να προκαλέσει καρδιακές παθήσεις», εξηγεί το CDC.
Προσθέτει επίσης ότι οι δύο τύποι χοληστερόλης που παράγει το σώμα σας (LDL και HDL) δεν είναι της ίδιας σημασίας. «Ο ένας τύπος είναι ‘καλός’ και μπορεί να σας προστατεύσει από καρδιακές παθήσεις, όμως ο άλλος είναι ‘κακός’ και μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο”, λέει το CDC. Μιλήστε με τον γιατρό σας σχετικά με την χοληστερόλη και τους τρόπους να μειώσετε την κακή χοληστερόλη (LDL) εάν είναι πολύ υψηλή.
Κ: Κόψτε το κάπνισμα (ή μην το ξεκινήσετε καν!)
Τέλος, το «Κ» αντιστοιχεί στο «κάπνισμα». Όλοι γνωρίζουμε ότι το κάπνισμα μπορεί να καταστρέψει την υγεία μας. Αλλά όχι όλοι γνωρίζουν ότι το κάπνισμα είναι η κύρια αιτία θανάτου που μπορεί να προληφθεί. Όχι μόνο αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου, πνευμονικής νόσου, άσθματος, διαβήτη και πολλά άλλα, αλλά μπορεί να αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο υπέρτασης, οδηγώντας τελικά σε καρδιακή προσβολή ή εγκεφαλικό επεισόδιο. Είναι επίσης γνωστό ότι το κάπνισμα:
προκαλεί πάχυνση των αιμοφόρων αγγείων
μειώνει την “καλή” χοληστερόλη (HDL)
αυξάνει τα επίπεδα τριγλυκεριδίων και
προκαλεί συσσώρευση λιπώδους πλάκας στα αιμοφόρα αγγεία
Όλα αυτά θεωρούνται παράγοντες κινδύνου που καθιστούν πιο πιθανό ένα εγκεφαλικό επεισόδιο. Ακόμη και η έκθεση σε παθητικό κάπνισμα μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες εγκεφαλικού κατά 20-30%, λέει το CDC.
Εάν καπνίζετε, η διακοπή μπορεί να βοηθήσει στην μείωση του κινδύνου εγκεφαλικού επεισοδίου για εσάς και εκείνους στο σπίτι σας. Εάν δεν καπνίζετε αυτήν τη στιγμή, η απάντηση είναι ακόμη πιο απλή: μην ξεκινήσετε καν!
10 προειδοποιητικά σημάδια ότι αναπτύσσεται καρκίνος στο σώμα
Το σώμα και το μυαλό μας έχουν τη δύναμη να στέλνουν σημάδια όταν κάτι δεν πάει καλά. Μερικές φορές, αποφασίζουμε να τα προσέξουμε, ενώ άλλες φορές, απλά τα αγνοούμε.
Το να δίνουμε σημασία σε αυτά τα σημάδια, που είναι συχνά διακριτικά, μπορεί να οδηγήσει σε έγκαιρη διάγνωση μιας ασθένειας και να αυξήσει τις πιθανότητες να την αντιμετωπίσουμε με επιτυχία.
Φυσικά, όποτε νιώθουμε ότι κάτι δεν πάει καλά, πρέπει πάντα να συμβουλευόμαστε έναν γιατρό.
Παρακάτω είναι μερικά από τα πρώιμα σημάδια που μας προειδοποιούν ότι υπάρχει καρκίνος στο σώμα μας.
1. Απροσδόκητη Απώλεια Βάρους
Ενώ οι περισσότεροι δεν θα είχαν αντίρρηση να χάσουν μερικά κιλά, η απροσδόκητη και ακούσια απώλεια βάρους, χωρίς κάποια αλλαγή στη διατροφή ή την άσκηση, μπορεί, μερικές φορές, να είναι σημάδι καρκίνου, ιδιαίτερα αν είναι σημαντική και συμβαίνει σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Μια μεγάλη συστηματική ανασκόπηση έχει επιβεβαιώσει ότι η απώλεια βάρους που δεν εξηγείται από αλλαγές στη διατροφή ή την άσκηση θα μπορούσε να είναι ένα ισχυρό προειδοποιητικό σημάδι για πολλούς καρκίνους, όπως του πνεύμονα, του παγκρέατος, του παχέος εντέρου, μη-Hodgkin λέμφωμα και άλλους, και θεωρείται ένας από τους πιο σημαντικούς παράγοντες που λαμβάνει υπόψη ένας γιατρός όταν εκτιμά την πιθανότητα καρκίνου.
Σε μια πρόσφατη μελέτη από το Ινστιτούτο Καρκίνου Dana-Farber, η απρογραμμάτιστη απώλεια βάρους βρέθηκε επίσης να σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνων του ανώτερου γαστρεντερικού συστήματος (που περιλαμβάνει τον οισοφάγο, το στομάχι, το συκώτι και το πάγκρεας) και αιματολογικών καρκίνων όπως η λευχαιμία, υποδεικνύοντας ότι τα άτομα με ανεξήγητη απώλεια βάρους πρέπει να συμβουλευτούν γιατρό.
2. Συνεχής κούραση και αδυναμία
Η κούραση που σχετίζεται με σοβαρές ασθένειες όπως ο καρκίνος είναι χρόνια και δεν φεύγει με τον ύπνο, και έρευνες δείχνουν ότι η ανεξήγητη χρόνια κούραση είναι ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα πριν από τη διάγνωση καρκίνου.
Σε μία μελέτη, σχεδόν οι μισοί ασθενείς που διαγνώστηκαν με καρκίνο ανέφεραν χρόνια κούραση τους μήνες πριν από τη διάγνωση.
Κάποιες μορφές καρκίνου είναι πιο πιθανό από άλλες να προκαλέσουν αυτό το είδος χρόνιας κούρασης. Οι καρκίνοι του αίματος όπως η λευχαιμία και το λέμφωμα μπορούν να επηρεάσουν την ικανότητα του σώματος να παράγει φυσιολογικά αιμοσφαίρια, που μπορεί να οδηγήσει σε ακραία κούραση. Ο καρκίνος του παχέος εντέρου ή του στομάχου μπορεί να προκαλέσει αργή εσωτερική αιμορραγία και αναιμία, που επίσης οδηγεί σε κούραση. Ο καρκίνος του συκωτιού μπορεί να επηρεάσει το μεταβολισμό του σώματος, κάνοντας την κούραση σημαντικό σύμπτωμα.
3. Αλλαγές στο Δέρμα
Οποιεσδήποτε αλλαγές στο δέρμα πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη.
Είτε πρόκειται για σπίλους, εξογκώματα ή αποχρωματισμό του δέρματος, βεβαιωθείτε ότι συμβουλεύεστε τον γιατρό σας.
Πιθανές αλλαγές στο δέρμα για να προσέχετε είναι: σπίλοι με ακανόνιστα όρια ή αλλαγή χρώματος και μεγέθους (πιθανά σημάδια μελανώματος), πληγές που δεν επουλώνονται (μπορεί να υποδηλώνουν καρκίνο του δέρματος), κιτρίνισμα του δέρματος και των ματιών (ίκτερος) (σχετίζεται με καρκίνο του συκωτιού ή του παγκρέατος), σκούρες κηλίδες ή υπερβολική φαγούρα (μπορεί να δείχνουν καρκίνο εσωτερικών οργάνων)
4. Επίμονος πόνος
Προτεινόμενο Άρθρο
Πέθανε ο Ανδρέας, ο αγαπημένος δημοσιογράφος
Χρόνιος πόνος που δεν φεύγει ακόμα και μετά από φάρμακα και όση ξεκούραση χρειάζεται.
Ο πόνος που επιμένει και δεν φαίνεται να έχει προφανή αιτία μπορεί να είναι ένδειξη αρκετών ασθενειών, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου.
Για παράδειγμα, πόνος σε ένα οστό που γίνεται επίμονος και πιο έντονος μπορεί να οφείλεται σε καρκίνο των οστών ή καρκίνο που έχει εξαπλωθεί στα οστά, ενώ οι έντονοι πονοκέφαλοι που δεν υποχωρούν με τυπικές θεραπείες μπορεί να οφείλονται σε όγκους στον εγκέφαλο. Ο κοιλιακός ή πυελικός πόνος μπορεί να είναι ένδειξη καρκίνων όπως του ωοθήκη ή του παχέος εντέρου, ενώ ο επίμονος πόνος στο στήθος, ειδικά αν συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα, μπορεί να είναι ένδειξη καρκίνου του πνεύμονα.
Γενικά, ο επίμονος ή ο πόνος που χειροτερεύει χωρίς προφανή εξήγηση, ειδικά αν συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα όπως απώλεια βάρους ή κούραση, πρέπει να αξιολογηθεί από γιατρό και όχι απλά να αγνοηθεί.
5. Ασυνήθιστα εξογκώματα ή πρήξιμο
Δεν είναι σπάνιο να εμφανίζονται εξογκώματα και διογκώσεις στο δέρμα, και στις περισσότερες περιπτώσεις, είναι καλοήθεις καταστάσεις όπως κύστεις, λιπώματα ή διογκωμένοι λεμφαδένες. Ωστόσο, είναι πάντα καλό να παρακολουθείτε την κατάσταση.
Αν ένα εξόγκωμα αρχίσει να μεγαλώνει, γίνει φλεγμονώδες ή επώδυνο, επιμένει για περισσότερο από δύο εβδομάδες, γίνει σκληρό στην αφή, δεν κινείται όταν το πιέζεις στο δέρμα ή εμφανιστεί σε περιοχές όπως το στήθος ή οι όρχεις, είναι καλύτερο να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.
Ενώ αυτά τα συμπτώματα δεν δείχνουν απαραίτητα κάποιο σοβαρό πρόβλημα, μπορεί μερικές φορές να είναι σημάδι μόλυνσης ή άλλων ασθενειών, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου.
Σε περίπτωση ασυνήθιστων αλλαγών στο σώμα, συμπεριλαμβανομένου του δέρματος, είναι πάντα καλύτερο να είμαστε προσεκτικοί και να ζητήσουμε τη γνώμη ενός ειδικού, παρά να ελπίζουμε ότι το πρόβλημα θα λυθεί μόνο του.
6. Αλλαγές στην Κένωση ή στην Ούρηση
Αλλαγές στην κένωση ή στην ούρηση μπορεί μερικές φορές να δείχνουν ότι συμβαίνει κάτι σοβαρό στο σώμα σας, και η ιατρική βιβλιογραφία αναφέρει τέτοιες αλλαγές ως συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούνται.
Αλλαγές στην κένωση, όπως επίμονη διάρροια και δυσκοιλιότητα, μικρότερα κόπρανα ή περισσότερες επισκέψεις στην τουαλέτα, είναι μερικά από τα προειδοποιητικά σημάδια καρκίνων του παχέος εντέρου ή του ορθού, ειδικά αν επιμένουν για περισσότερο από μία εβδομάδα ή συνοδεύονται από αίμα στα κόπρανα. Τέτοια συμπτώματα συμβαίνουν επειδή οι καρκίνοι στο παχύ έντερο ή στο ορθό μπορούν να εμποδίσουν τη δίοδο των κοπράνων ή τη λειτουργία του εντέρου.
Ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης μπορεί επίσης να προκαλέσει αλλαγές στον τρόπο που ουρείτε, όπως το να ουρείτε πιο συχνά, να νιώθετε πόνο ή κάψιμο κατά την ούρηση, ή την ξαφνική αίσθηση ότι θέλετε να ουρήσετε ακόμα κι όταν η κύστη σας δεν είναι γεμάτη.
7. Επίμονος Βήχας ή Βραχνάδα
Ένας βήχας που επιμένει ή χειροτερεύει με τον καιρό, ιδιαίτερα αν συνεχίζεται για πάνω από λίγες εβδομάδες, αλλάζει χαρακτήρα ή δεν ανταποκρίνεται στη θεραπεία, μπορεί να είναι κάτι περισσότερο από μια ενοχλητική ίωση. Ο βήχας είναι ένα από τα πιο κοινά συμπτώματα του καρκίνου του πνεύμονα, και μπορεί να ξεκινήσει ως ξηρός βήχας ή βήχας που γίνεται πιο βαθύς ή πιο συχνός με τον καιρό. Αν συνοδεύεται από αιμόπτυση, δύσπνοια ή πόνο στο στήθος, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να ζητήσετε ιατρική βοήθεια.
Παρόμοια, αλλαγές στη φωνή σας, όπως βραχνάδα ή τραχιά φωνή, που διαρκεί πάνω από λίγες εβδομάδες μπορεί να είναι σημάδι ότι ένας όγκος επηρεάζει τις φωνητικές χορδές ή το νεύρο που τις ελέγχει.
Αυτά τα συμπτώματα δεν οφείλονται πάντα σε καρκίνο. Μπορεί επίσης να προκληθούν από λοιμώξεις, παλινδρόμηση οξέος ή καταπόνηση της φωνής. Ωστόσο, αν το πρόβλημα είναι επίμονο, παρακαλούμε συμβουλευτείτε έναν γιατρό.
8. Ασυνήθιστη Αιμορραγία ή Έκκριση
Αν παρατηρήσετε αιμορραγία ή έκκριση που φαίνεται περίεργη και δεν έχει προφανή αιτία, μην την αγνοήσετε, γιατί μπορεί, μερικές φορές, να είναι σύμπτωμα μιας ιατρικής κατάστασης όπως ο καρκίνος.
Για παράδειγμα, αν παρατηρήσετε αίμα στα κόπρανα σας, ή μαύρες, σαν πίσσα κενώσεις, θα μπορούσε να είναι σημάδι καρκίνου του παχέος εντέρου ή του ορθού, όπως εξηγήθηκε. Αίμα στα ούρα μπορεί να δείχνει προβλήματα με τα νεφρά ή την κύστη σας, ενώ κολπική αιμορραγία που δεν είναι μέρος του κανονικού σας κύκλου, ιδιαίτερα αν συμβαίνει μετά από σεξουαλική επαφή ή σε γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση, μπορεί να είναι σημάδι καρκίνου του τραχήλου ή της μήτρας.
Έκκριση που μυρίζει περίεργα, είναι αιματηρή ή δείχνει διαφορετική από το κανονικό, τόσο σε άνδρες όσο και σε γυναίκες, πρέπει να ελεγχθεί.
Ακόμα και κάποιες μορφές καρκίνου του μαστού μπορούν να προκαλέσουν ασυνήθιστη έκκριση από τη θηλή χωρίς πίεση στη θηλή, ειδικά αν είναι αιματηρή.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η ασυνήθιστη αιμορραγία και έκκριση δεν είναι καρκίνος. Μπορεί να είναι αποτέλεσμα μόλυνσης, αιμορροΐδων ή κάτι εντελώς καλοήθους.
Σε κάθε περίπτωση, είναι καλύτερο να το ελέγξετε με το γιατρό σας ώστε να αποκλειστούν τυχόν σοβαρές καταστάσεις.
9. Δυσκολία στην Κατάποση
Τα προβλήματα κατάποσης, γνωστά και ως δυσφαγία, μπορεί να είναι σύμπτωμα κάτι πιο σοβαρού, όπως ο καρκίνος, και μπορεί να εμφανιστούν πριν, κατά τη διάρκεια ή μετά από θεραπεία. Μπορεί να προκληθούν από τον ίδιο τον καρκίνο ή από πρήξιμο του οισοφάγου μετά από εγχείρηση.
Τα συμπτώματα που πρέπει να προσέχετε περιλαμβάνουν το να χρειάζεται περισσότερη ώρα από το συνηθισμένο να μασάτε και να καταπίνετε το φαγητό, να νιώθετε ότι το φαγητό κολλάει στο στόμα ή στο λαιμό σας, ή να κάνετε εμετό μετά το φαγητό. Αν και αυτά τα συμπτώματα δεν είναι απαραίτητα καρκίνος, είναι κρίσιμο να ενημερώσετε το γιατρό σας αν βιώσετε κάτι από αυτά, ώστε η αιτία να προσδιοριστεί και να αντιμετωπιστεί.
10. Λευκά Σημάδια στο Στόμα ή στη Γλώσσα
Τα λευκά σημάδια στο στόμα ή στη γλώσσα είναι σχεδόν πάντα φυσιολογικά και μπορεί να είναι αποτέλεσμα ερεθισμού, τραυματισμού ή μόλυνσης όπως η στοματίτιδα. Ωστόσο, αν τα σημάδια δεν καθαρίσουν μετά από μία ή δύο εβδομάδες, είναι καλή ιδέα να τα ελέγξετε.
Τα λευκά σημάδια που απλά δεν φεύγουν και δεν μπορούν να ξυστούν μπορεί να είναι σημάδι λευκοπλακίας, η οποία μπορεί να είναι πρόδρομος του στοματικού καρκίνου σε μερικές περιπτώσεις.
Ο καρκίνος του στόματος μπορεί να εμφανιστεί στα χείλη, στη γλώσσα, στα ούλα ή στο εσωτερικό των μάγουλων.
Άλλα συμπτώματα περιλαμβάνουν κόκκινα σημάδια, πληγές που δεν επουλώνονται, αιμορραγία ή μούδιασμα. Έτσι, αν βιώσετε οποιοδήποτε από αυτά τα συμπτώματα, είναι απαραίτητο να επισκεφτείτε έναν γιατρό ή οδοντίατρο το συντομότερο δυνατό, επειδή η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία συχνά οδηγεί σε καλύτερα αποτελέσματα και λιγότερο επεμβατική φροντίδα.
Αποποίηση ευθυνών: Αυτό το άρθρο είναι μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν υποκαθιστά την επαγγελματική ιατρική συμβουλή, διάγνωση ή θεραπεία. Πάντα συμβουλευτείτε έναν εξειδικευμένο πάροχο υγειονομικής περίθαλψης αν έχετε ανησυχίες σχετικά με την υγεία σας ή αντιμετωπίζετε οποιοδήποτε από τα συμπτώματα που συζητήθηκαν. Η έγκαιρη αξιολόγηση από γιατρό ή οδοντίατρο είναι απαραίτητη για σωστή διάγνωση και φροντίδα. Οι πληροφορίες που παρέχονται εδώ βασίζονται σε τρέχουσες έρευνες και αξιόπιστες πηγές, αλλά οι μεμονωμένες περιπτώσεις μπορεί να διαφέρουν. Μην αγνοείτε ποτέ την επαγγελματική ιατρική συμβουλή ούτε να καθυστερείτε να την αναζητήσετε εξαιτίας κάτι που διαβάσατε σε αυτό το άρθρο.*
Παρακαλούμε ΜΟΙΡΑΣΤΕΙΤΕ αυτό το άρθρο με την οικογένεια και τους φίλους σας στο Facebook.
