Όταν συμβαίνει ένα εγκεφαλικό επεισόδιο, η παροχή αίματος στον εγκέφαλο διακόπτεται και όσο περνάει η ώρα τόσα περισσότερα εγκεφαλικά κύτταρα αρχίζουν να πεθαίνουν.
Όσοι ασθενείς παθαίνουν εγκεφαλικό επεισόδιο και δεν λαμβάνουν έγκαιρη ιατρική βοήθεια, μπορεί να πάθουν μόνιμη εγκεφαλική βλάβη και άλλες σοβαρές επιπλοκές.
Αλλά οι θάνατοι από εγκεφαλικό μπορούν σε μεγάλο βαθμό να αποφευχθούν: «Περίπου το 80% των εγκεφαλικών επεισοδίων μπορεί ν’ αποφευχθεί», αναφέρει το αμερικανικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC).
Αυτός είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο οι εμπειρογνώμονες του CDC δημοσίευσαν μια σημαντική μελέτη συμβουλευτικού χαρακτήρα με τον τίτλο Million Hearts 2022. Σε αυτήν περιγράφουν -μεταξύ άλλων- το πώς μπορούν να προληφθούν εκατομμύρια καρδιακών προσβολών και εγκεφαλικών επεισοδίων σε διάστημα πέντε ετών.
Χρησιμοποιώντας «ένα μικρό σύνολο προτεραιοτήτων και στόχων που μπορούν να βελτιώσουν την καρδιαγγειακή υγεία για όλους», προτείνουν ένα σχέδιο τεσσάρων πυλώνων που το αποκαλούν «ABCS». Η ελληνική αντιστοίχισή του είναι ΑΠΧΚ!
A: Πάρτε ασπιρίνη όπως και όποτε χρειάζεται
Το «Α» στο «AΠΧΚ» αντιστοιχεί στην «ασπιρίνη». Η καθημερινή λήψη ασπιρίνης μπορεί να σας βοηθήσει να μειώσετε τον κίνδυνο εγκεφαλικού. Το CDC συνιστά πρώτα να μιλήσετε με τον γιατρό σας, για να καθορίσετε εάν ένα καθημερινό σχήμα ασπιρίνης θα ήταν επωφελές για εσάς προσωπικά.
Ο γιατρός σας ίσως σας συστήσει να λαμβάνετε ασπιρίνη ημερησίως, εφόσον εμπίπτετε σε ένα συγκεκριμένο ηλικιακό εύρος και πληρείτε ορισμένα κριτήρια υγείας. Οι ειδικοί συνιστούν την καθημερινή λήψη ασπιρίνης εάν:
είστε ηλικίας 50 έως 59 ετών
δεν διατρέχετε αυξημένο κίνδυνο αιμορραγίας και
έχετε αυξημένο κίνδυνο καρδιακής προσβολής ή εγκεφαλικού κατά 10% και πάνω μέσα στα επόμενα 10 χρόνια
Ωστόσο, το CDC προειδοποιεί ότι δεν πρέπει να παίρνετε ασπιρίνη ως απάντηση σε πιθανά συμπτώματα εγκεφαλικού επεισοδίου. «Η ασπιρίνη μπορεί να επιδεινώσει ορισμένους τύπους εγκεφαλικού επεισοδίου», αναφέρει χαρακτηριστικά. Γι’ αυτό και πρέπει να μην κάνετε τίποτα χωρίς προηγουμένως να μιλήσετε με τον γιατρό σας!
Π: Διαχειριστείτε την αρτηριακή σας πίεση
Το «Π» αντιστοιχεί στην πίεση του αίματος και είναι ζωτικής σημασίας. «Η υψηλή αρτηριακή πίεση είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας κινδύνου για εγκεφαλικό επεισόδιο», εξηγεί το CDC. «Η πρόληψη, η διάγνωση και ο έλεγχος της πίεσης μέσω αλλαγών στον τρόπο ζωής και φαρμακευτικής αγωγής είναι ζωτικής σημασίας για την μείωση των εγκεφαλικών επεισοδίων», προσθέτει.
Εκτός από την λήψη φαρμάκων για την αρτηριακή υπέρταση, μπορεί να είστε σε θέση να μειώσετε την αρτηριακή σας πίεση εφαρμόζοντας αλλαγές στον τρόπο ζωής σας. Αυτές περιλαμβάνουν:
απώλεια των περιττών κιλών
τακτική σωματική άσκηση
υγιεινή διατροφή
συνολική μείωση της πρόσληψης νατρίου (αλάτι)
μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ και καφεΐνης και
μείωση των επιπέδων άγχους
Οι ειδικοί συνιστούν επίσης να παρακολουθείτε τακτικά την αρτηριακή σας πίεση στο σπίτι.
Χ: Ελέγξτε τα επίπεδα χοληστερόλης σας
Το «Χ» είναι για την χοληστερόλη. «Το σώμα σας χρειάζεται χοληστερόλη, αλλά όταν έχετε υπερβολική ποσότητα, μπορεί να συσσωρευτεί στις αρτηρίες σας και να προκαλέσει καρδιακές παθήσεις», εξηγεί το CDC.
Προσθέτει επίσης ότι οι δύο τύποι χοληστερόλης που παράγει το σώμα σας (LDL και HDL) δεν είναι της ίδιας σημασίας. «Ο ένας τύπος είναι ‘καλός’ και μπορεί να σας προστατεύσει από καρδιακές παθήσεις, όμως ο άλλος είναι ‘κακός’ και μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο”, λέει το CDC. Μιλήστε με τον γιατρό σας σχετικά με την χοληστερόλη και τους τρόπους να μειώσετε την κακή χοληστερόλη (LDL) εάν είναι πολύ υψηλή.
Κ: Κόψτε το κάπνισμα (ή μην το ξεκινήσετε καν!)
Τέλος, το «Κ» αντιστοιχεί στο «κάπνισμα». Όλοι γνωρίζουμε ότι το κάπνισμα μπορεί να καταστρέψει την υγεία μας. Αλλά όχι όλοι γνωρίζουν ότι το κάπνισμα είναι η κύρια αιτία θανάτου που μπορεί να προληφθεί. Όχι μόνο αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου, πνευμονικής νόσου, άσθματος, διαβήτη και πολλά άλλα, αλλά μπορεί να αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο υπέρτασης, οδηγώντας τελικά σε καρδιακή προσβολή ή εγκεφαλικό επεισόδιο. Είναι επίσης γνωστό ότι το κάπνισμα:
προκαλεί πάχυνση των αιμοφόρων αγγείων
μειώνει την “καλή” χοληστερόλη (HDL)
αυξάνει τα επίπεδα τριγλυκεριδίων και
προκαλεί συσσώρευση λιπώδους πλάκας στα αιμοφόρα αγγεία
Όλα αυτά θεωρούνται παράγοντες κινδύνου που καθιστούν πιο πιθανό ένα εγκεφαλικό επεισόδιο. Ακόμη και η έκθεση σε παθητικό κάπνισμα μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες εγκεφαλικού κατά 20-30%, λέει το CDC.
Εάν καπνίζετε, η διακοπή μπορεί να βοηθήσει στην μείωση του κινδύνου εγκεφαλικού επεισοδίου για εσάς και εκείνους στο σπίτι σας. Εάν δεν καπνίζετε αυτήν τη στιγμή, η απάντηση είναι ακόμη πιο απλή: μην ξεκινήσετε καν!
Αντικαρκινικές Τροφές που Βοηθούν στη Μείωση του Κινδύνου Καρκίνου
ύμφωνα με την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία, ο μέσος ενήλικας στις Ηνωμένες Πολιτείες έχει περίπου 40% πιθανότητα να αναπτύξει καρκίνο κατά τη διάρκεια της ζωής του.
8 Αντικαρκινικές Τροφές
Επειδή πρόκειται για μια τόσο διαδεδομένη νόσο, οι γιατροί και οι επιστήμονες αναζητούν συνεχώς θεραπείες και τρόπους ίασης. Όταν πρόκειται για έρευνα κατά του καρκίνου, ένα από τα βασικά σημεία εστίασης είναι η πρόληψη. Αν και οι περισσότεροι ειδικοί συμφωνούν ότι δεν υπάρχει τρόπος να εξασφαλίσουμε πλήρως ότι δεν θα αναπτύξουμε καρκίνο, υπάρχουν πολλοί παράγοντες στον τρόπο ζωής μας που μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο.
Ένας από αυτούς είναι η διατροφή. Η κατανάλωση συγκεκριμένων αντικαρκινικών τροφών, αν και πιθανότατα δεν καταπολεμά ενεργά τον καρκίνο, μπορεί να συμβάλλει στην πρόληψή του. «Η έρευνα μας λέει ότι οι συνεπείς υγιεινές διατροφικές επιλογές με την πάροδο του χρόνου μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, αλλά δεν μπορούμε να πούμε με απόλυτη βεβαιότητα ότι τα τρόφιμα τον προλαμβάνουν», λέει η διαιτολόγος Lindsey Wohlford. «Δεν υπάρχουν εγγυήσεις».
Οι διατροφικές συνήθειες που επηρεάζουν τον κίνδυνο καρκίνου σχετίζονται τόσο με την υπερβολική όσο και την ανεπαρκή κατανάλωση ορισμένων ουσιών.
Η υπερβολική κατανάλωση κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος, αλκοόλ, επεξεργασμένων υδατανθράκων, τηγανητών τροφών και ζάχαρης, αυξάνει τον κίνδυνο. Το ίδιο και η έλλειψη άσκησης και η χαμηλή κατανάλωση τροφών πλούσιων σε φυτοχημικά.
Ίσως έχετε ακούσει τον όρο «αντικαρκινικές τροφές». Για να είμαστε σαφείς, δεν υπάρχουν τρόφιμα που καταπολεμούν απευθείας τον καρκίνο. Ωστόσο, ορισμένα τρόφιμα παρέχουν στο σώμα σημαντικά θρεπτικά συστατικά που συμβάλλουν στην πρόληψή του.
Οι «αντικαρκινικές τροφές» είναι συνήθως φυτικής προέλευσης και περιέχουν φυτοχημικά – ουσίες που βρίσκονται στα φυτά και βοηθούν στην πρόληψη χρόνιων παθήσεων, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου. Οι γιατροί και οι διαιτολόγοι συστήνουν την τακτική κατανάλωση ποικιλίας φρούτων και λαχανικών πλούσιων σε φυτοχημικά.
Προτεινόμενο Άρθρο
Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος για Γιώργο Μαζωνάκη: «Ήταν ένα Παιδί του Θεού με Αθέατες Πράξεις Αγάπης»
8 Αντικαρκινικές Τροφές που Βοηθούν στη Μείωση του Κινδύνου Καρκίνου
Η Wohlford τονίζει ότι το καλύτερο είναι να καταναλώνουμε ποικιλία φρούτων και λαχανικών — και ο απλούστερος τρόπος για να το πετύχουμε είναι να «τρώμε το ουράνιο τόξο». Δηλαδή, να επιλέγουμε διαφορετικά χρώματα στη διατροφή μας. «Να θυμάστε ότι υπάρχουν πάνω από 4.000 φυτοχημικές ουσίες που έχουν μελετηθεί», λέει. «Δεν υπάρχει κάποιο “υπερ-τρόφιμο” που να τα περιέχει όλα. Καθεμία έχει διαφορετικά οφέλη».
Οι παρακάτω τροφές είναι γνωστές για την αντικαρκινική τους δράση. Δεν είναι η πλήρης λίστα, αλλά αποτελούν ένα καλό σημείο εκκίνησης.
1. Σταυρανθή Λαχανικά
Περιλαμβάνουν ρόκα, κινέζικο λάχανο, μπρόκολο, λαχανάκια Βρυξελλών, λάχανο, κουνουπίδι, kale και γογγύλια. Είναι πλούσια σε καροτενοειδή, βιταμίνες C, E και K, φολικό οξύ και ανόργανα στοιχεία. Περιέχουν επίσης γλυκοσινολάτες, ινδόλες και ισοθειοκυανικά, ενώσεις που συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο για καρκίνο του πνεύμονα και του παχέος εντέρου.
Το ενεργό συστατικό του είναι η κουρκουμίνη, η οποία έχει ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση. Η φλεγμονή σχετίζεται με τις περισσότερες χρόνιες ασθένειες, όπως και τον καρκίνο. Η κουρκουμίνη μπορεί επίσης να ενισχύσει τη δράση της χημειοθεραπείας και να προστατεύει τα υγιή κύτταρα κατά τη διάρκεια της ακτινοθεραπείας.
3. Μανιτάρια
Έρευνα στην Ιαπωνία έδειξε ότι η τακτική κατανάλωση μανιταριών μειώνει τον κίνδυνο καρκίνου του προστάτη. Είναι πλούσια σε βιταμίνες, αντιοξειδωτικά και την ένωση L-εργοθειονεΐνη. Επίσης, ειδικά είδη όπως τα reishi, shiitake, maitake και turkey tail έχουν ανοσοενισχυτικές και αντικαρκινικές ιδιότητες.
4. Λαχανικά της Οικογένειας Allium
Περιλαμβάνουν σκόρδο, κρεμμύδια, πράσα και σχοινόπρασο. Πολλές μελέτες συνδέουν την κατανάλωσή τους με μειωμένο κίνδυνο για καρκίνο του εντέρου. Σε κινεζική μελέτη, η κατανάλωση σκόρδου και κρεμμυδιού μείωσε τον κίνδυνο για καρκίνο του παχέος εντέρου κατά 79%.
5. Φύκι Wakame
Ορισμένες μελέτες σε ζώα και σε εργαστήρια δείχνουν ότι μπορεί να καταστείλει την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων στο στήθος, το έντερο και τα νεφρά. Περιέχει επίσης ιώδιο, σημαντικό για την υγεία του θυρεοειδούς — η ισορροπημένη πρόσληψή του σχετίζεται με χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου του θυρεοειδούς.
6. Τροφές Πλούσιες σε Λυκοπένιο
Το λυκοπένιο είναι αντιοξειδωτικό που δίνει στα φρούτα το κόκκινο ή ροζ χρώμα τους — όπως ντομάτες, καρπούζι, γκουάβα και γκρέιπφρουτ. Συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο για καρκίνο του προστάτη και του παχέος εντέρου. Σημειώστε ότι οι μαγειρεμένες ή επεξεργασμένες ντομάτες περιέχουν περισσότερο λυκοπένιο.
7. Τροφές Πλούσιες σε Βήτα Καροτίνη
Τα καροτενοειδή συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο για καρκίνο των πνευμόνων. Οι καλύτερες φυσικές πηγές είναι τα καρότα, οι γλυκοπατάτες και τα σκούρα φυλλώδη λαχανικά. Τα συμπληρώματα βήτα-καροτίνης, ωστόσο, μπορεί να έχουν αντίθετα αποτελέσματα.
8. Λιπαρά Ψάρια
Η κατανάλωση λιπαρών ψαριών όπως τόνος, σολομός, σαρδέλες και ρέγκα προσφέρει βιταμίνη D και ωμέγα-3 λιπαρά, τα οποία σχετίζονται με μειωμένο κίνδυνο καρκίνου.
Άλλες Αξιόλογες Τροφές
Εκτός από τις παραπάνω, και άλλες τροφές έχουν ισχυρές αντικαρκινικές ιδιότητες: μούρα, εσπεριδοειδή, φακές, όσπρια, αυγά, δημητριακά ολικής άλεσης, ελαιόλαδο και πράσινο ή λευκό τσάι.
Όπως προαναφέρθηκε, το τι δεν καταναλώνετε έχει εξίσου σημασία. Περιορίστε τα επεξεργασμένα κρέατα, τα τηγανητά, τα επεξεργασμένα άλευρα και τη ζάχαρη. Επιπλέον, το κάπνισμα, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, η καθιστική ζωή και το χρόνιο στρες αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο.
Κάνε Ό,τι Μπορείς για να Μειώσεις τον Κίνδυνο
Μπορεί να μην υπάρχει τρόπος να εξαλείψουμε πλήρως τον κίνδυνο για καρκίνο, αλλά ένας υγιεινός τρόπος ζωής — πλούσιος σε φυτικές τροφές, άσκηση, ενυδάτωση και αποφυγή επιβλαβών συνηθειών — μπορεί να τον μειώσει σημαντικά. Επιπλέον, συμβάλλει στη γενικότερη ευεξία και ενέργεια για τις δραστηριότητες που αγαπάς. Μπορεί να μην μπορούμε να αποτρέψουμε πλήρως τον καρκίνο, αλλά μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα σώμα που ευνοεί την υγεία και τη μακροζωία.
