Ανατροπή στις συντάξεις χηρείας και στα καταβαλλόμενα ποσά που εισπράττουν δεκάδες χιλιάδες δικαιούχοι, φέρνει απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, σχετικά με τη χορήγηση της εθνικής σύνταξης.
Το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάνθηκε επί της «εγκυκλίου Τσακλόγλου», η οποία είχε εκδοθεί στις αρχές του 2021 και, ερμηνεύοντας τον «νόμο Κατρούγκαλου» (ν.4387/16), τόνιζε ότι θα έπρεπε να καταβάλλεται μόνο μία εθνική σύνταξη, σε όλους τους συνταξιούχους.
Το ΣτΕ αποφάσισε ότι όντως δεν θα πρέπει οι συνταξιούχοι να λαμβάνουν πάνω από μία εθνική σύνταξη. Ωστόσο, επειδή η συγκεκριμένη εγκύκλιος έχει «κανονιστικό» και όχι ερμηνευτικό χαρακτήρα, ζήτησε να μην εφαρμοστεί.
Όμως, με τη συγκεκριμένη απόφαση «ανοίγει ζήτημα» για τουλάχιστον 200.000 συντάξεις χηρείας, που έχουν καταβληθεί από το 2019 έως σήμερα, έτος έναρξης εφαρμογής του σχετικού νόμου.
Τι σημαίνει η επίμαχη διάταξη
Εάν εφαρμοστεί «κατά γράμμα» η επίμαχη διάταξη, όπως ορίζει πλέον και το ΣτΕ, θα πρέπει εφεξής οι δικαιούχοι περισσότερων της μίας συντάξεων, να περιοριστούν σε μόνο μία εθνική σύνταξη. Αυτό σημαίνει ότι, όσοι θα λαμβάνουν συντάξεις χηρείας, θα εισπράττουν εθνική σύνταξη από τη δική τους, που είναι η πρώτη σύνταξη και μόνο το ανταποδοτικό τμήμα που θα τους αναλογεί, από τη δεύτερη, λόγω θανάτου του ή της συζύγου.
Το όριο τίθεται στα 446 ευρώ που είναι η βάση που υπάρχει πια, σύμφωνα με την παλιά σύνταξη του ΙΚΑ. Άρα, οι συντάξεις χηρείας δεν θα μπορούν να είναι μικρότερες, αλλά σίγουρα δεν θα πρέπει να περιλαμβάνουν εντός τους και την εθνική σύνταξη του δικαιούχου, που απεβίωσε.
Ξεχωριστό ζήτημα ανακύπτει όμως και για τις συντάξεις χηρείας που έχουν ήδη εκδοθεί, από το 2019 μέχρι σήμερα. Με δεδομένο ότι υπάρχει το όριο της πενταετούς παραγραφής, πρακτικά αυτό σημαίνει ότι δεν κινδυνεύουν όσες τέτοιες συντάξεις εκδόθηκαν έως τα τέλη του 2023.
Δεν ισχύει όμως το ίδιο για τις συντάξεις χηρείας με έτος έκδοσης το 2024, το 2025, αλλά και όσες έχουν προκύψει φέτος. Εάν εφαρμοστεί η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, τότε θα πρέπει η Πολιτεία να αναζητήσει ποσά ως αχρεωστήτως καταβληθέντα από αυτές τις συντάξεις. Τα ποσά αυτά, είναι όσα εισπράχθηκαν από τους δικαιούχους και αφορούν το εθνικό σκέλος της σύνταξης χηρείας.
Σε κάθε περίπτωση, η πρωτοβουλία των κινήσεων ανήκει στο Υπουργείο Εργασίας. Με μία νεότερη εγκύκλιο ή με μια Υπουργική Απόφαση, μπορεί να οριοθετήσει τη διαδικασία που θα ακολουθηθεί ως προς τις συντάξεις χηρείας, γενικότερα. Το γεγονός όμως ότι η «εγκύκλιος Τσακλόγλου» εκδόθηκε στις αρχές του 2021 και από τότε, παρήλθε μία πενταετία χωρίς να εφαρμοστεί στην πράξη, δείχνει ότι η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου, αποφεύγει να ασχοληθεί με ένα θέμα που έχει τεράστιο κοινωνικό, αλλά και πολιτικό κόστος.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ένωσης για την Υπεράσπιση της Εργασίας και του Κοινωνικού Κράτους, καθηγητή Αλέξη Μητρόπουλο, με τη νέα δικαστική απόφαση, 200.000 και πλέον συνταξιούχοι λόγω θανάτου κινδυνεύουν με επιστροφή ποσών 15.000-30.000 ευρώ.
Οι συνταξιούχοι του ιδιωτικού τομέα
Όλα αυτά, ενώ ήδη υπάρχει «ανοιχτό» το θέμα με τους δικαιούχους συντάξεων χηρείας, που προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα και για τους οποίους δεν έχει γίνει η περικοπή μετά την πάροδο της τριετίας, όπως έχει πραγματοποιηθεί για όσους προέρχονται από το Δημόσιο Τομέα.
Πρόκειται για τη μείωση από το 70% της σύνταξης, στο 35%, με τη συμπλήρωση τριών ετών καταβολής της σύνταξης θανάτου. Η συγκεκριμένη περικοπή θα έπρεπε να έχει εφαρμοστεί και για τους δικαιούχους του ιδιωτικού τομέα, οι οποίοι είτε λαμβάνουν σύνταξη εξ ιδίου δικαιώματος είτε συνεχίζουν να εργάζονται. Κάτι τέτοιο δεν έχει συμβεί και εκεί είναι επίσης πιθανό να αναζητηθούν αναδρομικά ποσά. Θυμίζουμε ότι αυτή η περικοπή έχει εφαρμοστεί για δικαιούχους του Δημοσίου και του τ. ΟΓΑ.
Ανατροπές στις συντάξεις! Χιλιάδες συνταξιούχοι θα δουν αυξήσεις
Μία σειρά ευνοϊκών ρυθμίσεων έρχεται για τους συνταξιούχους, που θα βλέπουν σταδιακά «ζεστό» χρήμα στο λογαριασμό τους.
Στους μεγάλους κερδισμένους αναμένεται να είναι τέσσερις ομάδες. 1,6 εκατ. συνταξιούχοι που θα πάρουν το Νοέμβριο αυξημένη οικονομική ενίσχυση, δικαιούχοι συντάξεων χηρείας (που θα διασωθούν από τις περικοπές), όσοι έχουν προσωπική διαφορά, αλλά και συνταξιούχοι που εργάζονται.
Το τελικό πακέτο των μέτρων για τους συνταξιούχους θα ανακοινωθεί το Σεπτέμβριο, από τον πρωθυπουργό στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, λαμβάνοντας, βέβαια, υπόψη και τα δημοσιονομικά δεδομένα.
Να σημειωθεί εδώ πως πρόκειται για μέτρα που θα τρέξουν παράλληλα με την αύξηση που θα δοθεί στις συντάξεις την 1 Ιανουαρίου 2027, η οποία αναμένεται να είναι κοντά στο 3,5% (λαμβάνοντας υπόψη τα μέχρι τώρα δεδομένα από την πορεία του πληθωρισμού και την ανάπτυξη).
Αναλυτικά, τα μέτρα που εξετάζονται, σύμφωνα με πληροφορίες, είναι τα ακόλουθα:
Προτεινόμενο Άρθρο
Αστυπάλαια: H «πεταλούδα του Αιγαίου», οι μαγικές παραλίες και το Cocktail Bar «στολίδι» που την καθιστούν «Must» προορισμό του καλοκαιριού
Να δοθεί μία επιπλέον ενίσχυση στο εισόδημα των συνταξιούχων και εναλλακτικά σενάρια είναι στο τραπέζι. Ένα σενάριο είναι το επίδομα που δίνεται κάθε Νοέμβριο στους συνταξιούχους –και το οποίο ήδη αυξήθηκε στα 300 ευρώ– να ενισχυθεί περαιτέρω και, για παράδειγμα, να πάει στα 400 ευρώ. Μία άλλη πρόταση που θα μπορούσε να εξεταστεί, είναι να υπάρξει μία επιπλέον αύξηση στο ποσό των συντάξεων, για να καλυφθούν οι απώλειες στο εισόδημά τους απ’ την πορεία του πληθωρισμού. Με τα μέχρι τώρα δεδομένα, σε 1,6 εκατ. υπολογίζονται οι συνταξιούχοι που το Νοέμβριο θα πάρουν την οικονομική ενίσχυση των 300 ευρώ (οι συνολικοί δικαιούχοι θα είναι 1,87 εκατ.). Θα καλυφθεί δηλαδή το 85% των συνταξιούχων άνω των 65 ετών, ενώ υπενθυμίζεται πως για όσους λαμβάνουν αναπηρική σύνταξη δεν υπάρχει όριο ούτε ηλικιακό ούτε εισοδηματικό. Ουσιαστικά, φέτος οι δικαιούχοι αυξάνονται κατά περίπου 420.000 άτομα. Η αύξηση των δικαιούχων οφείλεται στο γεγονός πως αυξάνεται το όριο οικογενειακού εισοδήματος για τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών που εντάσσονται στο μέτρο, από τα 14.000 ευρώ για τον άγαμο στα 25.000 ευρώ, και από τα 26.000 ευρώ για τον έγγαμο στα 35.000 ευρώ. Τα όρια ακίνητης περιουσίας αυξάνονται από 200.000 ευρώ για τον άγαμο στα 300.000 ευρώ, και από 300.000 ευρώ για τον έγγαμο στα 400.000 ευρώ.
Συντάξεις χηρείας. Οριστική λύση έρχεται για τις συντάξεις χηρείας και μπαίνει τέλος στην αγωνία των συνταξιούχων στον ιδιωτικό τομέα. Να σημειωθεί εδώ πως οι δικαιούχοι σύνταξης χηρείας λαμβάνουν για μία τριετία μετά το θάνατο του συνταξιούχου, ποσό ίσο με το 70% της σύνταξης του θανόντος. Με διάταξη, ωστόσο, που έχει ψηφιστεί μετά την τριετία, το ποσό μειώνεται κατά 50%, και ουσιαστικά η σύνταξη χηρείας περιορίζεται από το 70% στο 35% της σύνταξης του θανόντος. Η σχετική περικοπή δεν εφαρμόστηκε μεν στον ιδιωτικό τομέα αλλά εφαρμόστηκε στο δημόσιο, με αποτέλεσμα να υπάρχουν συνταξιούχοι δύο ταχυτήτων. Τώρα στα σκαριά είναι ρύθμιση που θα προβλέπει πως θα παραμείνει το ποσοστό στο 70% της σύνταξης του θανόντος και μετά την τριετία, ώστε να μπει τέλος στην αγωνία περίπου 110.000 συνταξιούχων του ιδιωτικού τομέα. Μάλιστα, το μέτρο αναμένεται να επεκταθεί και στο δημόσιο τομέα, με μεγάλους κερδισμένους περίπου 12.000 συνταξιούχους, καθώς θα δουν αύξηση της σύνταξής τους, ενώ ανοιχτό παραμένει το ενδεχόμενο επιστροφής και αναδρομικών.
Μείωση των εισφορών – κρατήσεων σε κύριες και σε επικουρικές συντάξεις. Το βασικό σενάριο που παραμένει στο τραπέζι είναι οι αλλαγές αυτές να επικεντρώνονται στην εισφορά αλληλεγγύης συνταξιούχων, που επιβάλλεται σε κύριες συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ. Σε περίπτωση που αποφασιστεί μια πιο ευνοϊκή κλιμάκωση κερδισμένοι θα βγουν περίπου 450.000 συνταξιούχοι. Παράλληλα, μία άλλη πρόταση που έχει μπει στο τραπέζι είναι η κατάργηση της εισφοράς για τις επικουρικές συντάξεις. Υπενθυμίζεται πως στις επικουρικές συντάξεις εισφορά επιβάλλεται σε ποσά άνω των 300 ευρώ και εκτιμάται πως αγγίζει 150.000 άτομα.
Μια ευνοϊκή διάταξη εξετάζεται για περίπου 250.000 συνταξιούχους που εργάζονται. Υπενθυμίζεται πως από το 2024 –οπότε μπήκε σε εφαρμογή μια ιδιαίτερη θετική διάταξη– έχει καταργηθεί το πέναλτι του 30% στη σύνταξη και προβλέπεται πόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 10% στον μισθό. Τώρα υπό εξέταση είναι και μία ακόμα ευνοϊκή ρύθμιση, ώστε η προσαύξηση να αποδίδεται σταδιακά και όχι μία και καλή στο τέλος, όταν ο συνταξιούχος σταματά την εργασία του. Για παράδειγμα, ένα σενάριο που έχει πέσει στο τραπέζι είναι αυτό να γίνεται κάθε πενταετία, ωστόσο μένει να φανεί τι τελικά θα κλειδώσει.
Τέλος, να σημειωθεί πως έχει ανακοινωθεί η οριστική κατάργηση της προσωπικής διαφοράς από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Στους μεγάλους κερδισμένους είναι περίπου 400.000 συνταξιούχοι, που θα δουν τις αυξήσεις της νέας χρονιάς στον τραπεζικό λογαριασμό τους.
Να σημειωθεί εδώ πως φέτος η προσωπική διαφορά έχει «ψαλιδιστεί», αλλά από την επόμενη χρονιά καταργείται. Ενδεικτικά αναφέρεται το εξής παράδειγμα.
Συνταξιούχος το 2025 είχε κύρια σύνταξη 1.000 ευρώ και προσωπική διαφορά 200 ευρώ.
Ο συγκεκριμένος συνταξιούχος το 2025 είδε το ποσό της αύξησης που ανακοινώθηκε να πηγαίνει για τη μείωση της προσωπικής του διαφοράς.
Το 2026 πήρε μόνο ένα τμήμα αυτής της αύξησης, ωστόσο το 2027 θα πάρει ολόκληρο το ποσό.
*Αναδημοσίευση από τη «Βραδυνή της Κυριακής»
Ο συγκεκριμένος συνταξιούχος το 2025 είδε το ποσό της αύξησης που ανακοινώθηκε να πηγαίνει για τη μείωση της προσωπικής του διαφοράς.
Το 2026 πήρε μόνο ένα τμήμα αυτής της αύξησης, ωστόσο το 2027 θα πάρει ολόκληρο το ποσό.
*Αναδημοσίευση από τη «Βραδυνή της Κυριακής»
- Αστυπάλαια: H «πεταλούδα του Αιγαίου», οι μαγικές παραλίες και το Cocktail Bar «στολίδι» που την καθιστούν «Must» προορισμό του καλοκαιριού
- Βασίλης Λεβέντης: Αυτή είναι η αιτία θανάτου
- ΕΚΤΑΚΤΟ: Έφυγε από τη ζωή ο Βασίλης Λεβέντης
- Τα άστρα σας χαμογελούν, ξεκινάει ο καλύτερος μήνας της χρονιάς: Ο Ιούλιος μπαίνει ιδανικά για αυτά τα 3 ζώδια, νέα ενέργεια, έρωτας, λεφτά και τύχη
