Η μακρά περίοδος ηλιοφάνειας και ατμοσφαιρικής σταθερότητας που χαρακτήρισε το μεγαλύτερο μέρος του Οκτωβρίου πλησιάζει στο τέλος της. Οι μετεωρολόγοι σημαίνουν συναγερμό, καθώς η Ευρώπη ετοιμάζεται να δεχθεί την πρώτη σοβαρή επέλαση κακοκαιριών από τον Ατλαντικό, με την Ελλάδα να μπαίνει σταδιακά στο στόχαστρο των διαταραχών μέσα στο τρίτο δεκαήμερο του μήνα.
Όπως αναφέρουν τα τελευταία στοιχεία του ευρωπαϊκού προγνωστικού μοντέλου ECMWF, γύρω στις 20 Οκτωβρίου αναμένεται η είσοδος μιας βαθιάς ατλαντικής διαταραχής στη Μεσόγειο, η οποία θα αποτελέσει την αρχή μιας σειράς από κακοκαιρίες που θα διαδεχθούν η μία την άλλη. Το φαινόμενο αυτό οφείλεται στο λεγόμενο “Atlantic Gateway”, δηλαδή τον μετεωρολογικό διάδρομο που επιτρέπει στις υγρές και ασταθείς αέριες μάζες του Ατλαντικού να εισέρχονται ανεμπόδιστα στη νότια Ευρώπη.
Το φθινόπωρο δείχνει επιτέλους το πρόσωπό του
Μετά από εβδομάδες κατά τις οποίες τα υψηλά βαρομετρικά λειτούργησαν σαν «ασπίδα» πάνω από τη Μεσόγειο, η ατμόσφαιρα αλλάζει δυναμικά. Η ροή των ανέμων μετατοπίζεται, ανοίγοντας τον δρόμο για την πρώτη σοβαρή φθινοπωρινή κακοκαιρία. Σύμφωνα με τα τρέχοντα προγνωστικά δεδομένα, η διαταραχή θα κινηθεί προς την Ιταλία αρχικά, πλήττοντας τις δυτικές ακτές και τα Τυρρηνικά τμήματα με ισχυρές βροχές και καταιγίδες, πριν επεκταθεί προς τα ανατολικά, επηρεάζοντας σταδιακά και την Ελλάδα.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι ο συνδυασμός της θερμής θάλασσας με τις ψυχρές αέριες μάζες από τον Ατλαντικό μπορεί να ενισχύσει σημαντικά τα φαινόμενα, καθιστώντας τα πιο έντονα και εκτεταμένα. Αυτό σημαίνει ότι το τελευταίο δεκαήμερο του Οκτωβρίου ενδέχεται να συνοδευτεί από έντονες βροχοπτώσεις, κεραυνούς και τοπικά πλημμυρικά φαινόμενα, κυρίως στα δυτικά και νότια τμήματα της χώρας.
Το ilmeteo.it αναφέρει ότι η «πύλη του Ατλαντικού» ετοιμάζεται να ανοίξει διάπλατα, εγκαινιάζοντας μια αλυσίδα διαταραχών που θα αλλάξουν το καιρικό μοτίβο σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Όπως σημειώνεται, αυτή η πρώτη «έφοδος» δεν θα είναι μεμονωμένη, καθώς το άνοιγμα του διαδρόμου θα επιτρέψει σε διαδοχικά κύματα κακοκαιρίας να χτυπούν την Ευρώπη, από τη Γαλλία έως την Ελλάδα, σε μικρά χρονικά διαστήματα.
Το φαινόμενο αυτό είναι τυπικό για το τέλος Οκτωβρίου, ωστόσο φέτος αναμένεται εντονότερο λόγω των υψηλών θερμοκρασιών των θαλασσών, που τροφοδοτούν τις καταιγίδες με υγρασία και ενέργεια. Οι Ιταλοί μετεωρολόγοι κάνουν λόγο για ένα δυναμικό φινάλε Οκτωβρίου, με τις πρώτες έντονες φθινοπωρινές βροχές να δίνουν το στίγμα της εποχής.
Παρά την αισιοδοξία ότι η πρόγνωση είναι αξιόπιστη, οι ειδικοί επισημαίνουν πως τα μοντέλα καιρού παρουσιάζουν μικρές διαφοροποιήσεις. Το ευρωπαϊκό ECMWF βλέπει τα φαινόμενα να επηρεάζουν κυρίως τις νοτιοανατολικές περιοχές της Ευρώπης, ενώ το αμερικανικό GFS προβλέπει πιο εκτεταμένες βροχοπτώσεις στις κεντρικές και βόρειες περιοχές.
Το μόνο σίγουρο, όπως τονίζουν οι μετεωρολόγοι, είναι ότι το σκηνικό του καιρού αλλάζει: το φθινόπωρο επιστρέφει δυναμικά, ανοίγοντας την αυλαία ενός υγρού και ασταθούς τέλους του μήνα.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν θα έρθει η κακοκαιρία, αλλά πότε και πόσο έντονη θα είναι. Αν η τάση των μοντέλων επιβεβαιωθεί, τότε οι τελευταίες δέκα ημέρες του Οκτωβρίου θα μας φέρουν την πρώτη πραγματική φθινοπωρινή “έκρηξη”, σηματοδοτώντας το τέλος του παρατεταμένου καλοκαιριού.
Χαλάει ο καιρός: Βροχές, καταιγίδες και χιόνια την Πέμπτη
Βροχερό και κατά τόπους έντονο αναμένεται το σκηνικό του καιρού την Πέμπτη στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας, σύμφωνα με την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία.
Στη Μακεδονία, τη Θράκη, τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου και τα Δωδεκάνησα προβλέπονται νεφώσεις με κυρίως ασθενείς βροχοπτώσεις. Στις υπόλοιπες περιοχές, θα επικρατήσουν αυξημένες νεφώσεις με τοπικές βροχές, ενώ σποραδικές καταιγίδες θα εκδηλωθούν στο Ιόνιο, την Πελοπόννησο και το βράδυ στη δυτική Κρήτη. Ιδιαίτερα στο νότιο Ιόνιο και τη δυτική Πελοπόννησο, τα φαινόμενα ενδέχεται να παρουσιάσουν κατά τόπους ένταση.
Χιονοπτώσεις αναμένονται στα ηπειρωτικά ορεινά, ενώ κατά τη διάρκεια της νύχτας θα σημειωθούν και στα ορεινά της Κρήτη. Παράλληλα, αυξημένες θα είναι οι συγκεντρώσεις αφρικανικής σκόνης στην ατμόσφαιρα.

Οι άνεμοι στα ανατολικά θα πνέουν από βόρειες-βορειοανατολικές διευθύνσεις με ένταση 5 έως 7 μποφόρ και στο βόρειο Αιγαίο τοπικά έως 8 μποφόρ, ενώ στα δυτικά θα είναι ανατολικοί 4 με 6 μποφόρ.
Η θερμοκρασία θα παρουσιάσει πτώση, φτάνοντας στο Ιόνιο, τα ηπειρωτικά και το βόρειο Αιγαίο τους 13 με 15 βαθμούς Κελσίου. Στις υπόλοιπες περιοχές θα κυμανθεί μεταξύ 16 και 17 βαθμών, ενώ στα Δωδεκάνησα τοπικά θα αγγίξει τους 18 βαθμούς.
Στην Αθήνα αναμένονται αυξημένες νεφώσεις με τοπικές βροχές. Οι άνεμοι θα είναι βόρειοι-βορειοανατολικοί 4 με 5 μποφόρ, φτάνοντας στα ανατολικά έως και 7 μποφόρ, με τη θερμοκρασία να κυμαίνεται από 8 έως 13 βαθμούς.
Στη Θεσσαλονίκη προβλέπονται νεφώσεις με τοπικές βροχές από το απόγευμα και ασθενείς χιονοπτώσεις στα γύρω ορεινά. Οι άνεμοι θα είναι μεταβλητοί 3 με 4 μποφόρ και η θερμοκρασία θα κυμανθεί από 8 έως 12 βαθμούς Κελσίου.
Στην υπόλοιπη χώρα, στη Μακεδονία και τη Θράκη αναμένονται τοπικές βροχές κυρίως στα δυτικά και σταδιακά και στα κεντρικά, με χιονοπτώσεις στα ορεινά. Στο Ιόνιο, την Ήπειρο, τη δυτική Στερεά και τη δυτική Πελοπόννησο προβλέπονται βροχές και καταιγίδες, πιθανώς πρόσκαιρα έντονες.
Σε Θεσσαλία, ανατολική Στερεά, Εύβοια και ανατολική Πελοπόννησο θα εκδηλωθούν τοπικές βροχές και αργότερα καταιγίδες στα νότια, ενώ στις Κυκλάδες και την Κρήτη θα σημειωθούν βροχές με καταιγίδες το βράδυ κυρίως στα δυτικά τμήματα.
Στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου και τα Δωδεκάνησα, οι βροχές θα είναι αρχικά ασθενείς, όμως από το βράδυ στα βόρεια θα ενταθούν και ενδέχεται να συνοδευτούν από μεμονωμένες καταιγίδες.