Ο Μαρκ Φέργουεδερ δεν μπορεί να ξεχάσει τα λόγια που του είπε η σύζυγός του, Εύα, λίγο πριν φύγει από τη ζωή: «Ήθελα απλώς να γεράσω μαζί σου».
Μετά από τέσσερις δεκαετίες κοινής ζωής και δύο παιδιά, ο 67χρονος Μαρκ, συνταξιούχος σιδηροδρομικός από το Ίστμπορν του Ανατολικού Σάσεξ, είχε την ίδια προσδοκία. Όμως η διάγνωση της Εύας με καρκίνο των ωοθηκών σταδίου 4Β το 2019 ανέτρεψε τα πάντα.
Το όνειρο για το μέλλον και η ξαφνική ανατροπή
«Θέλαμε να ταξιδέψουμε, να ζήσουμε τη ζωή μας, ίσως να μετακομίσουμε στην Ισπανία», λέει ο Μαρκ με τρεμάμενη φωνή. «Ήθελα απλώς να είμαι με την Εύα, να κάνουμε πράγματα που αγαπούσαμε — μαζί».
Δύο χρόνια μετά τον θάνατό της, η θλίψη του παραμένει βαθιά. Αυτό που την επιδεινώνει, όμως, είναι η πεποίθηση ότι η Εύα θα ήταν ακόμη εν ζωή αν δεν είχε χρησιμοποιήσει την πούδρα ταλκ της Johnson & Johnson.
Ο Μαρκ συμμετέχει πλέον σε ομαδική αγωγή κατά της εταιρείας, μαζί με περισσότερους από 3.000 ανθρώπους στο Ηνωμένο Βασίλειο. Όλοι ισχυρίζονται ότι είτε οι ίδιοι είτε συγγενικά τους πρόσωπα εμφάνισαν καρκίνο των ωοθηκών ή μεσοθηλίωμα λόγω της χρήσης της παιδικής πούδρας Johnson’s μεταξύ 1965 και 2023.
Κατηγορίες για αμίαντο στην πούδρα και απόκρυψη στοιχείων
Η αγωγή, που κατατέθηκε στο Ανώτατο Δικαστήριο από το δικηγορικό γραφείο KP Law, υποστηρίζει ότι το βασικό συστατικό της πούδρας, το ένυδρο πυριτικό μαγνήσιο, ήταν μολυσμένο με αμίαντο — ένα γνωστό καρκινογόνο — και ότι η εταιρεία το γνώριζε αλλά δεν ενημέρωσε το κοινό επί δεκαετίες.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, παρόμοιες αγωγές έχουν οδηγήσει σε δισεκατομμύρια αποζημιώσεων. Η Johnson & Johnson απέσυρε την πούδρα με ορυκτό τάλκ από το Ηνωμένο Βασίλειο το 2023, τρία χρόνια μετά την απόσυρσή της από ΗΠΑ και Καναδά, αντικαθιστώντας την με άμυλο καλαμποκιού. Η εταιρεία απέδωσε την αλλαγή σε μείωση της ζήτησης λόγω «παραπληροφόρησης» για την ασφάλεια του προϊόντος.
NEW YORK – DECEMBER 16: Johnson & Johnson’s products are seen December 16, 2004 in New York. Johnson & Johnson’s agreed to buy Guidant Corp, a defibrillator manufacturer for $25.4 billion. (Photo Illustration by Chris Hondros/Getty Images)
«Η Εύα ήταν 63 ετών όταν πέθανε», λέει ο Μαρκ. «Ζούσε υγιεινά, δεν κάπνιζε, δεν έπινε, ασκούνταν και είχε πάντα φροντίδα για τον εαυτό της».
Και όμως, αγνοούσε ότι ένα προϊόν που χρησιμοποιούσε για προσωπική υγιεινή μπορεί να είχε επιφέρει το τέλος της.
«Δεν το μάθαμε παρά μόνο μετά τον θάνατό της», λέει συγκινημένος. «Αν το γνωρίζαμε, δεν θα το είχε χρησιμοποιήσει και ίσως να ήταν ακόμη εδώ».
Μνήμες από τις πρώτες μέρες της σχέσης τους
Ο Μαρκ θυμάται πως από την αρχή της σχέσης τους η Εύα έκανε συχνή χρήση της πούδρας. «Γνωριστήκαμε όταν ήμουν με άδεια από τις Ένοπλες Δυνάμεις στη Βόρεια Ιρλανδία», λέει. «Την ερωτεύτηκα αμέσως. Ήταν γεμάτη ζωντάνια».
Το ζευγάρι παντρεύτηκε το 1984, μέσα σε λίγους μήνες. «Η Εύα χρησιμοποιούσε την πούδρα κάθε μέρα. Υπήρχε λευκή σκόνη παντού. Μου προκαλούσε δυσφορία, σκεφτόμουν ότι ήταν σαν να ήθελες να πνιγείς όταν την ανέπνεες. Έπρεπε να της το είχα πει τότε».
Αυτή η πρώιμη ανησυχία είναι τώρα κεντρικό στοιχείο στην αγωγή.
«Η πούδρα ταλκ που κυκλοφόρησε στο Ηνωμένο Βασίλειο επί δεκαετίες περιείχε αμίαντο, ο οποίος μπορεί να προκαλέσει καρκίνο όταν εισπνευσθεί», εξηγεί ο Τομ Λόνγκσταφ, δικηγόρος της KPLaw. «Κατηγορούμε τη Johnson & Johnson ότι γνώριζε τον κίνδυνο και τον απέκρυψε για εμπορικούς λόγους».
Μέχρι στιγμής δεν έχει οριστεί ημερομηνία εκδίκασης. Η εταιρεία Kenvue, που διαχειρίζεται τον τομέα καταναλωτικής υγείας της Johnson & Johnson, δήλωσε ότι η πούδρα ήταν σύμφωνη με όλους τους κανονισμούς, δεν περιείχε αμίαντο και δεν προκαλεί καρκίνο.
Η διάγνωση και η μάχη με την ασθένεια
Το πρώτο ανησυχητικό σύμπτωμα εμφανίστηκε τον Αύγουστο του 2019, όταν η Εύα άρχισε να υποφέρει από χρόνια δυσπεψία και κράμπες στο στομάχι. Καμία αγωγή ή διατροφική αλλαγή δεν έφερε βελτίωση.
Τον Δεκέμβριο, πήγε επιτέλους σε γιατρό με τον Μαρκ να τη συνοδεύει. Ο ιατρός παρατήρησε ασυνήθιστη σκλήρυνση στην κοιλιακή χώρα και συνέστησε περαιτέρω εξετάσεις.
«Δεν υποψιαζόμασταν καν τον καρκίνο», θυμάται ο Μαρκ. Όμως μέσα σε λίγες ημέρες η κατάστασή της επιδεινώθηκε και δυσκολευόταν να κινηθεί.
Οι εξετάσεις οδήγησαν σε μια σκληρή διάγνωση από έναν Αυστραλό γιατρό. «Μας ρώτησε αν θέλαμε να ακούσουμε το χειρότερο σενάριο», λέει ο Μαρκ. «Και όταν απαντήσαμε καταφατικά, είπε στην Εύα: “Φοβάμαι, Εύα, αυτό θα σε τσιμπήσει στα οπίσθια”». Η ειλικρίνειά του, όσο ωμή κι αν ήταν, τους βοήθησε να συνειδητοποιήσουν την πραγματικότητα.
Τον Φεβρουάριο του 2020, η Εύα υποβλήθηκε σε επέμβαση για αφαίρεση ωοθηκών, μήτρας, τραχήλου και σαλπίγγων. Ακολούθησαν έξι μήνες χημειοθεραπείας.
«Ήταν πολύ σκληρό», λέει ο Μαρκ. «Έχασε τα μαλλιά της — κι όμως γελάσαμε όταν ο γιατρός είπε ότι θα ξαναφυτρώσουν πιο πυκνά, γιατί πάντα μισούσε τα μαλλιά της!»
Το καλοκαίρι το ζευγάρι περνούσε χρόνο στη βεράντα του σπιτιού, ελπίζοντας ότι η θεραπεία θα είχε αποτέλεσμα.
Μετά την αποθεραπεία, η Εύα επέστρεψε στη δουλειά και ταξίδεψαν στην Αίγυπτο την άνοιξη του 2022. Ωστόσο, λίγο αργότερα, οι εξετάσεις CA125 έδειξαν αύξηση, ένδειξη υποτροπής.
Η νέα χημειοθεραπεία δεν ανέκοψε την επιδείνωση. Η Εύα πέθανε τον Αύγουστο του 2023. Ο Μαρκ και οι δύο κόρες τους, Κέιτι και Κλερ, καταρρακώθηκαν.
Η απόφαση να συμμετάσχει στην αγωγή
Ο Μαρκ διάβασε για τη σύνδεση του ταλκ με τον καρκίνο των ωοθηκών και την αγωγή που είχε ξεκινήσει — και δήλωσε συμμετοχή αμέσως.
Οι ενάγοντες ισχυρίζονται ότι η Johnson & Johnson «απέκρυψε πληροφορίες που θα μπορούσαν να υποδηλώσουν ότι η πούδρα ήταν μολυσμένη με αμίαντο» και «άσκησε πιέσεις στις ρυθμιστικές αρχές» για να συνεχίσει την πώλησή της.
Τι λένε οι επιστήμονες για τη σχέση ταλκ και καρκίνου
Ο Τζάστιν Στέμπινγκ, καθηγητής βιοϊατρικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο Άνγκλια Ράσκιν, πιστεύει ότι υπάρχει σύνδεση. Αναφέρει μελέτη του *Journal of Clinical Oncology* με 50.884 γυναίκες, η οποία έδειξε θετική συσχέτιση μεταξύ χρήσης ταλκ στην περιοχή των γεννητικών οργάνων και καρκίνου των ωοθηκών.
«Για μένα, αυτή η μελέτη ήταν η πιο πειστική απόδειξη», δηλώνει. «Υπάρχει σαφής κίνδυνος και ο μηχανισμός είναι γνωστός».
Από την άλλη, ο Πολ Φάροου, πρώην καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ και ερευνητής στο Ιατρικό Κέντρο Cedars Sinai στο Λος Άντζελες, σημειώνει ότι, αν και υπάρχει σύνδεση, δεν έχει αποδειχθεί αιτιώδης σχέση. «Μπορεί να εμπλέκονται και άλλοι παράγοντες», τονίζει.
Ο Μαρκ όμως είναι βέβαιος: «Αυτή η νομική ενέργεια δεν θα φέρει πίσω την Εύα. Αλλά η εταιρεία πρέπει να λογοδοτήσει. Δεν έπρεπε ποτέ να επιτραπεί να χρησιμοποιούν άνθρωποι σαν τη γυναίκα μου ένα προϊόν που θεωρούσαν αθώο — και που τελικά ίσως την σκότωσε».
Καρκίνος στο Πάγκρεας: Δύο πρώιμα σημάδια ενός συχνά θανατηφόρου καρκίνου
12 εβδομάδες. Τόσο χρειάστηκε για να βάλει τέλος στη ζωή του πατέρα μου ο καρκίνος του παγκρέατος — ένας από τους πιο θανατηφόρους καρκίνους παγκοσμίως.
Προτεινόμενο Άρθρο
Εάν έχετε πovo στο ισχίο, είναι ξεκάθαρο σημάδι ότι…
Δικαιολογημένα αποκαλείται «σιωπηλός δολοφόνος»: η ασθένεια προχωρά αθόρυβα, με ελάχιστα πρώιμα συμπτώματα, μέχρι που οι θεραπευτικές επιλογές είναι πλέον περιορισμένες.
Ένας σιωπηλός και επιθετικός καρκίνος
Ο καρκίνος του παγκρέατος λαμβάνει μικρότερη δημοσιότητα σε σχέση με τον καρκίνο του πνεύμονα, του μαστού ή του παχέος εντέρου. Ωστόσο, παραμένει ένας από τους πιο σοβαρούς, καταλαμβάνοντας την 4η θέση σε θανάτους που σχετίζονται με καρκίνο.
Στη Γαλλία μόνο, σχεδόν 16.000 νέα περιστατικά διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο (Santé Publique France, 2023).
Στην Ελλάδα σύμφωνα με την ιστοσελίδα του Ελληνικού Ινστιτούτου Παγκρέατος, η συχνότητα εμφάνισης καρκίνου του παγκρέατος στην Ελλάδα είναι 7,4 νέα περιστατικά ανά 100.000 πληθυσμό ετησίως. Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 740 νέα περιστατικά ετησίως στη χώρα.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η συχνότητα αυξάνεται κατά 2–3% ετησίως.
Το ποσοστό πενταετούς επιβίωσης παραμένει κάτω από 10%.
Η διάγνωση γίνεται συνήθως αργά: η μέση ηλικία διάγνωσης είναι τα 71 έτη για τους άνδρες και τα 74 για τις γυναίκες. Όταν γίνεται η διάγνωση, πάνω από τα τρία τέταρτα των όγκων είναι ήδη ανεγχείρητα. Μόνο η πλήρης χειρουργική αφαίρεση δίνει πιθανότητες μακροχρόνιας επιβίωσης — γεγονός που καθιστά την έγκαιρη αναγνώριση καθοριστική.
Τα δύο συμπτώματα που αγνοήσαμε
1. Επίμονος πόνος στην κοιλιά ή την πλάτη
Ο πατέρας μου άρχισε να παραπονιέται για ενοχλήσεις στη μέση, τις οποίες απέδωσε στη στάση του σώματος και στην ηλικία. Όμως ο πόνος επέμενε, επεκτάθηκε στο άνω μέρος της κοιλιάς και γινόταν πιο έντονος τη νύχτα ή μετά τα γεύματα.
Αυτός ο βουβός, διάχυτος πόνος —ιδίως όταν παραμένει ή εντείνεται— είναι κοινό πρώιμο σύμπτωμα του καρκίνου του παγκρέατος. Δυστυχώς, συχνά παρερμηνεύεται ως απλό πεπτικό ή μυοσκελετικό πρόβλημα.
2. Ταχεία, ανεξήγητη απώλεια βάρους
Μέσα σε τρεις εβδομάδες, ο πατέρας μου έχασε πάνω από πέντε κιλά χωρίς καμία προσπάθεια. Η όρεξή του εξαφανίστηκε και εμφανίστηκε έντονη κόπωση. Το αποδώσαμε στο στρες — αλλά στην πραγματικότητα ήταν ο καρκίνος που διατάρασσε τον ρόλο του παγκρέατος στην πέψη.
Η ξαφνική απώλεια βάρους χωρίς προφανή λόγο είναι καμπανάκι κινδύνου και πρέπει πάντα να οδηγεί σε ιατρική αξιολόγηση.
Άλλα συμπτώματα που αξίζει να προσέξετε
Ίκτερος (κιτρίνισμα δέρματος και ματιών), συχνά λόγω απόφραξης των χοληφόρων.
Χρόνια κόπωση που επιμένει παρά την ξεκούραση.
Ανοιχτόχρωμα κόπρανα ή σκούρα ούρα, λόγω προβλημάτων στη ροή της χολής.
Ναυτία, φούσκωμα, δυσπεψία, ειδικά μετά τα γεύματα.
Νέος διαβήτης μετά την ηλικία των 50, χωρίς εμφανείς παράγοντες κινδύνου.
Μόνα τους μπορεί να φαίνονται μικρά, αλλά σε συνδυασμό δεν πρέπει πότε να αγνοηθούν.
Ποιοι ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου;
Ο καρκίνος του παγκρέατος μπορεί να εμφανιστεί σε οποιονδήποτε, αλλά ορισμένοι παράγοντες αυξάνουν την πιθανότητα:
Ηλικία: Τα περισσότερα περιστατικά εμφανίζονται μετά τα 60.
Κάπνισμα: Διπλασιάζει τον κίνδυνο (περίπου 25% των περιπτώσεων συνδέονται με αυτό).
Οικογενειακό ιστορικό: Ένας κοντινός συγγενής με καρκίνο παγκρέατος αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο.
Διαβήτης τύπου 2 με όψιμη έναρξη: Ιδίως μετά τα 50, χωρίς σαφή αιτία.
Παχυσαρκία και καθιστική ζωή: Ενισχύουν τη χρόνια φλεγμονή.
Χρόνια παγκρεατίτιδα, κυρίως σχετιζόμενη με αλκοόλ.
Συμπέρασμα
Ο καρκίνος του παγκρέατος είναι δύσκολο να ανιχνευθεί και καταστροφικός όταν διαγνωστεί αργά. Η ενημέρωση είναι η πρώτη γραμμή άμυνας. Αν εσείς ή ένας δικός σας άνθρωπος εμφανίσετε επίμονο πόνο στην κοιλιά/πλάτη ή ανεξήγητη απώλεια βάρους, ζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια.
Είναι προτιμότερο να σημάνει ένας «ψευδής συναγερμός» παρά να ανακαλυφθεί η νόσος πολύ αργά. Η γνώση των πρώιμων συμπτωμάτων μπορεί να σώσει πολύτιμο χρόνο — και ζωές.
- Εάν έχετε πovo στο ισχίο, είναι ξεκάθαρο σημάδι ότι…
- Σάλος με τις φωτογραφίες της κόρης του Μητσοτάκη: Έτσι εμφανίστηκε στο δείπνο με τον Εμανουέλ Μακρόν
- Έρχεται το Ελ Νίνιο – Υψηλές θερμοκρασίες για 3 μήνες, πότε ξεκινούν
- Σε διαθεσιμότητα τέθηκε ο αστυνομικός που έσπρωξε διαδηλώτρια με αποτέλεσμα να χτυπήσει το κεφάλι της σε ζαρντινιέρα
