Τράπεζες: Θύματα απάτης και κυβερνοεπιθέσεων πέφτουν χιλιάδες άνθρωποι και γι’ αυτό θα έπρεπε οι περισσότεροι να είναι πιο προσεκτικοί με τους κωδικούς πρόσβασης και τους αριθμούς PIN που χρησιμοποιούν.
Σύμφωνα με ανάλυση δεδομένων που έκανε η Daily Mail, φαίνεται ότι είναι αρκετοί αυτοί που βάζουν κοινούς αριθμούς για PIN. Όπως αναφέρεται μάλιστα, το PIN «1234» παραμένει το πιο συνηθισμένο, καθώς χρησιμοποιούνταν στο 11% των λογαριασμών που αναλύθηκαν.
Ακολουθούν σε δημοτικότητα τα «1111», «0000», «1212», και «7777». Ο Τζέικ Μουρ, σύμβουλος παγκόσμιας κυβερνοασφάλειας, ανέφερε χαρακτηριστικά στη Mail: «Χρησιμοποιώντας απλούς ή εύκολους στην εξεύρεση κωδικούς πρόσβασης, δίνει τη δυνατότητα στους χάκερ να στοχεύουν άτομα πιο εύκολα».
Από τους 3,4 εκατομμύρια κωδικούς που αναλύθηκαν, η συντριπτική πλειοψηφία χρησιμοποιεί απλές ακολουθίες ή επαναλαμβανόμενα μοτίβα. Το «1234» μάλιστα εξακολουθεί να είναι τόσο δημοφιλές, που εμφανίζεται πιο συχνά από όλα τα 4.200 λιγότερο κοινά PIN μαζί.
Αυτά ήταν τα 10 πιο κοινά PIN:
1234
1111
0000
1212
7777
1004
2000
4444
2222
6969
Αρκετά συχνά χρησιμοποιούνται ως PIN αριθμοί από 19. Αυτό οφείλεται στο ότι πολλοί άνθρωποι χρησιμοποιούν το έτος γέννησής τους. Ωστόσο, η συχνότητά τους αρχίζει και μειώνεται τα τελευταία χρόνια.
Τα λιγότερο συχνά PIN
8557
8438
9539
7063
6827
0859
6793
0738
6835
8093
Οι τράπεζες τσεκάρουν IBAN και όνομα – Τι άλλαξε για τις άμεσες πληρωμές
Διαβάστε τα βήματα που πρέπει να κάνετε πριν στείλετε μεγάλα ποσά
Από την Πέμπτη 9 Οκτωβρίου, οι τράπεζες της Ευρωζώνης ξεκίνησαν να ελέγχουν ότι το όνομα του δικαιούχου συμφωνεί με το IBAN πριν ολοκληρωθεί ένα έμβασμα. Αυτό σημαίνει ότι η τράπεζά σας επικοινωνεί με την τράπεζα του παραλήπτη για να βεβαιωθεί ότι τα στοιχεία ταιριάζουν. Αν υπάρχει λάθος, ακόμη κι ένα μικρό, τυπογραφικό, ή ένα εντελώς διαφορετικό όνομα, θα σας ζητηθεί να επιβεβαιώσετε τα στοιχεία πριν συνεχίσει η συναλλαγή.
Η νέα διαδικασία, γνωστή ως Verification of Payee (VoP), είναι μέρος της ευρωπαϊκής στρατηγικής για γρηγορότερες αλλά και ασφαλέστερες πληρωμές, που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον Φεβρουάριο του 2024. Με απλά λόγια… στέλνετε χρήματα με μεγαλύτερη σιγουριά και λιγότερο άγχος για απάτες.
«Το έμβασμα δεν θα μπλοκάρεται αυτόματα: οι πελάτες θα μπορούν να αποφασίσουν να εγκρίνουν το έμβασμα ακόμη και αν η ένδειξη είναι κόκκινη. Σε αυτήν την περίπτωση θα εκτεθούν σε κίνδυνο απάτης και δεν θα δικαιούνται επιστροφή χρημάτων», προειδοποιεί ο Pierre Bienvenu, επικεφαλής της υπηρεσίας λογιστικών μέσων πληρωμών στην Τράπεζα της Γαλλίας, μιλώντας στη Les Echos.
Η κίνηση στοχεύει στην καταπολέμηση της ραγδαία αυξανόμενης απάτης με υποκλοπή IBAN. Το 2024 τέτοιου είδους απάτες προκάλεσαν ζημιές 183 εκατ. ευρώ, με μέση ζημία περίπου 3.350 ευρώ ανά περιστατικό, σύμφωνα με τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου για την Ασφάλεια των Μέσων Πληρωμών (OSMP), που υπάγεται στην Τράπεζα της Γαλλίας. Μέχρι σήμερα οι τράπεζες ζητούσαν IBAN και όνομα αλλά δεν επαλήθευαν την αντιστοιχία τους, ενώ από τις 9 Οκτωβρίου αυτό έχει αλλάξει.
Η τράπεζα του αποστολέα επικοινωνεί με την τράπεζα του δικαιούχου και επιστρέφει μία από τις τέσσερις απαντήσεις:
Match (πλήρης αντιστοιχία): το όνομα συμφωνεί, άρα η πληρωμή προχωρά κανονικά.
Close Match (μερική/πιθανή αντιστοιχία): υπάρχει ομοιότητα (ορθογραφικό λάθος, διαφορετική σειρά λέξεων κ.λπ.), άρα ο χρήστης ειδοποιείται και καλείται να επιβεβαιώσει.
No Match (μη αντιστοιχία): το όνομα δεν ταιριάζει, άρα ισχυρή προειδοποίηση προς τον αποστολέα.
VoP Not Possible (μη δυνατή επαλήθευση): τεχνικό πρόβλημα, ανενεργός λογαριασμός ή μη απάντηση από την τράπεζα, άρα ο αποστολέας ενημερώνεται ότι δεν υπήρξε επαλήθευση και πρέπει να αξιολογήσει τον κίνδυνο.
Γιατί τώρα; Κόστος και προκλήσεις
Η υπηρεσία VoP απαιτεί σημαντικές επενδύσεις σε υποδομές και συστήματα συμμόρφωσης. Ιστορικά υπήρχαν ακριβές υπηρεσίες επαλήθευσης που δεν ήταν εφικτές για μαζικές πληρωμές. Οι τράπεζες χρειάστηκε να οργανώσουν εργασίες, συστήματα ανταλλαγής μηνυμάτων και κανόνες για να μπορούν να πραγματοποιούν αυτές τις διασταυρώσεις σε κλίμακα και σε πραγματικό χρόνο.
Ο νέος κανόνας δεν είναι πανάκεια. Υπάρχει κίνδυνος «ομωνυμίας» καθώς επιτήδειοι μπορούν να δημιουργήσουν εταιρείες με το ίδιο όνομα με υπαρκτή επιχείρηση, ή να εκμεταλλευτούν άλλες τεχνικές παρακάμψεις. Επίσης, όταν η επαλήθευση δεν είναι δυνατή, ο αποστολέας μένει χωρίς σαφή ένδειξη ασφάλειας.
Τι αλλάζει στην πράξη… και στην Κύπρο
Για τους χρήστες, η πρακτική διαφορά θα γίνει ακόμη πιο αισθητή σε συνδυασμό με τις «άμεσες πληρωμές» (instant payments). Όπως σημειώνεται σε ενημερωτικό δελτίο του Συνδέσμου Τραπεζών Κύπρου, οι πελάτες θα μπορούν να στέλνουν χρήματα σε άλλη τράπεζα της ευρωζώνης μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, και την ίδια στιγμή θα πραγματοποιείται έλεγχος αντιστοιχίας ονόματος με IBAN και ειδοποίηση σε περίπτωση «ύποπτου» αποτελέσματος. Στα επόμενα μήνες αναμένεται και η ευκολία μεταφοράς χρημάτων με αναγνώριση μέσω τηλεφώνου (π.χ. QuickPay, ContactPay ή Iris).
Πρακτικές συμβουλές για αποστολείς
Ελέγχετε πάντα το IBAN που λαμβάνετε σε τιμολόγιο ή email και μη βασίζεστε αποκλειστικά στο όνομα.
Σε μεγάλες πληρωμές (π.χ. συμβολαιογράφοι, προμηθευτές), επιβεβαιώστε τηλεφωνικά τον λογαριασμό πριν στείλετε τα χρήματα.
Αν λάβετε «Close Match» ή «No Match», κάντε διπλό έλεγχο με τον παραλήπτη, καθώς ένα μικρό ορθογραφικό λάθος μπορεί να είναι αθώο, αλλά μπορεί και να είναι κόλλημα απάτης.
Μην εγκρίνετε πληρωμές αν έχετε αμφιβολίες, ειδικά αν λάβατε αλλαγή λογαριασμού μέσω email χωρίς προηγούμενη ενημέρωση.
Κρατήστε τεκμήρια επικοινωνίας (email, τιμολόγια) σε περίπτωση που χρειαστεί έρευνα.
Προτεινόμενο Άρθρο
Ανακαλούνται κοτομπουκιές από δύο μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ
ΕΚΤΑΚΤΟ: Τι θα γίνει με τις τράπεζες σε περίπτωση πολέμου
Η πιθανότητα ενός πολεμικού επεισοδίου στην ευρύτερη περιοχή της Ευρώπης ή της Ανατολικής Μεσογείου επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ερώτημα που πολλοί θεωρούσαν ξεπερασμένο: τι συμβαίνει με το τραπεζικό σύστημα όταν μια χώρα εισέρχεται σε συνθήκες πολέμου ή σοβαρής γεωπολιτικής κρίσης;
Για την Ελλάδα, με την εμπειρία της οικονομικής κρίσης της προηγούμενης δεκαετίας και των περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων, το ερώτημα αυτό δεν είναι θεωρητικό. Είναι βαθιά πρακτικό.
Η λειτουργία των τραπεζών αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες σταθερότητας μιας οικονομίας. Σε περίπτωση πολεμικής σύγκρουσης, όμως, η κανονικότητα αυτή μπορεί να διαταραχθεί γρήγορα. Οι κυβερνήσεις και οι κεντρικές τράπεζες καλούνται τότε να ισορροπήσουν ανάμεσα στην ανάγκη διατήρησης της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και στον περιορισμό του πανικού που μπορεί να προκληθεί στους πολίτες.
Το διεθνές προηγούμενο με τις τράπεζες
Η ιστορία προσφέρει αρκετά παραδείγματα. Κατά την έναρξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, πολλές ευρωπαϊκές χώρες προχώρησαν σε προσωρινό κλείσιμο τραπεζών και περιορισμούς στις αναλήψεις. Πιο πρόσφατα, η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 έδειξε πώς μπορεί να λειτουργήσει ένα σύγχρονο τραπεζικό σύστημα σε πολεμικές συνθήκες. Η ουκρανική κεντρική τράπεζα επέβαλε όρια στις αναλήψεις, πάγωσε ορισμένες συναλλαγές σε ξένο νόμισμα και ενίσχυσε τη ρευστότητα των τραπεζών ώστε να αποτραπεί μαζική φυγή καταθέσεων.
Σε αντίστοιχες κρίσεις διεθνώς, τα συνηθέστερα μέτρα είναι τρία:
πρώτον, περιορισμοί στην κίνηση κεφαλαίων
δεύτερον, εγγυήσεις καταθέσεων από το κράτος
και τρίτον, μαζική παροχή ρευστότητας από τις κεντρικές τράπεζες
Η παγκοσμιοποίηση του χρηματοπιστωτικού συστήματος σημαίνει ότι ένα πολεμικό επεισόδιο μπορεί να έχει άμεσες επιπτώσεις στις αγορές χρήματος, στις διατραπεζικές συναλλαγές και στην εμπιστοσύνη των επενδυτών.
Το ελληνικό τραπεζικό σύστημα σήμερα
Σε αντίθεση με την περίοδο της κρίσης χρέους, οι ελληνικές τράπεζες σήμερα βρίσκονται σε σημαντικά ισχυρότερη θέση. Τα επίπεδα κεφαλαιακής επάρκειας είναι υψηλότερα, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια έχουν μειωθεί δραστικά και η εποπτεία γίνεται πλέον σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η συμμετοχή της Ελλάδας στην Ευρωζώνη αποτελεί κρίσιμο παράγοντα σταθερότητας. Σε περίπτωση σοβαρής κρίσης, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μπορεί να παρέμβει με μηχανισμούς παροχής ρευστότητας προς τις τράπεζες, ενώ υπάρχει και το κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο εγγύησης καταθέσεων μέχρι 100.000 ευρώ ανά καταθέτη και ανά τράπεζα.
Ωστόσο, ακόμη και σε ένα ισχυρό θεσμικό περιβάλλον, ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν είναι απαραίτητα η πραγματική αδυναμία των τραπεζών, αλλά ο ψυχολογικός παράγοντας. Ένα μαζικό κύμα αναλήψεων -το λεγόμενο bank run- μπορεί να δημιουργήσει πίεση ακόμη και σε ένα υγιές σύστημα.
Πιθανά σενάρια σε περίπτωση πολεμικής κρίσης
Σε ένα ήπιο σενάριο γεωπολιτικής έντασης χωρίς άμεση στρατιωτική εμπλοκή της Ελλάδας, το πιθανότερο αποτέλεσμα θα ήταν η αυξημένη μεταβλητότητα στις αγορές και η μεταφορά κεφαλαίων προς ασφαλέστερα περιουσιακά στοιχεία. Οι τράπεζες θα συνέχιζαν να λειτουργούν κανονικά, αλλά ίσως υπήρχε μεγαλύτερη ζήτηση για μετρητά.
Σε ένα πιο σοβαρό σενάριο στρατιωτικής εμπλοκής, η κυβέρνηση θα μπορούσε να εξετάσει προσωρινούς περιορισμούς στις αναλήψεις ή στη μεταφορά κεφαλαίων στο εξωτερικό. Πρόκειται για μέτρα που έχουν χρησιμοποιηθεί επανειλημμένα σε διεθνές επίπεδο για να αποτραπεί η φυγή καταθέσεων και η αποσταθεροποίηση του τραπεζικού συστήματος.
Η είδηση της ημέρας
Κίνηση – ματ από την Μαρία Καρυστιανού: Έτσι θα τους πάρει τις εκλογές
Σε ακραία περίπτωση γενικευμένου πολέμου στην Ευρώπη, θα ενεργοποιούνταν ευρύτεροι μηχανισμοί οικονομικής άμυνας σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει κοινή δημοσιονομική στήριξη, παρεμβάσεις στις αγορές ομολόγων και ειδικά προγράμματα ρευστότητας για τις τράπεζες.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι πολίτες
Για τους πολίτες, το βασικότερο στοιχείο είναι η ενημέρωση και η αποφυγή πανικού. Οι καταθέσεις έως 100.000 ευρώ ανά άτομο και ανά τράπεζα προστατεύονται θεσμικά, ενώ οι τράπεζες διαθέτουν σήμερα πολύ ισχυρότερα αποθέματα κεφαλαίων από ό,τι στο παρελθόν.
Ωστόσο, η διαχείριση προσωπικού κινδύνου παραμένει σημαντική. Η διαφοροποίηση αποταμιεύσεων –για παράδειγμα μεταξύ τραπεζικών καταθέσεων, μετρητών και άλλων χρηματοοικονομικών μέσων- αποτελεί βασική αρχή οικονομικής ασφάλειας. Παράλληλα, ένα μικρό απόθεμα ρευστότητας για έκτακτες ανάγκες είναι πρακτικό μέτρο που προτείνεται διεθνώς.
Εξίσου σημαντικό είναι να αποφεύγεται η μαζική και αδικαιολόγητη απόσυρση χρημάτων, καθώς τέτοιες κινήσεις μπορούν να δημιουργήσουν προβλήματα στο σύστημα που διαφορετικά θα μπορούσαν να αποφευχθούν.
Το τραπεζικό σύστημα λειτουργεί πάνω σε ένα θεμέλιο εμπιστοσύνης. Σε περιόδους κρίσης, η εμπιστοσύνη αυτή δοκιμάζεται περισσότερο από ποτέ. Η εμπειρία δείχνει ότι χώρες με ισχυρούς θεσμούς, κεντρικές τράπεζες που μπορούν να παρέμβουν άμεσα και ξεκάθαρη επικοινωνία προς τους πολίτες καταφέρνουν να διατηρήσουν τη σταθερότητα ακόμη και σε δύσκολες συγκυρίες.
Για την Ελλάδα, το μεγαλύτερο δίδαγμα της προηγούμενης δεκαετίας είναι ότι η ανθεκτικότητα ενός τραπεζικού συστήματος δεν εξαρτάται μόνο από τους αριθμούς των ισολογισμών, αλλά και από τη συλλογική ψυχολογία της κοινωνίας.
Σε έναν αβέβαιο κόσμο, η προετοιμασία και η ψύχραιμη αντιμετώπιση των κρίσεων παραμένουν οι πιο αποτελεσματικοί μηχανισμοί άμυνας -τόσο για τα κράτη όσο και για τους πολίτες.
- Ανακαλούνται κοτομπουκιές από δύο μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ
- Αγία Μαρίνα: Συγκλόνισε ο νεαρός που ταξίδεψε από τη Σύρο στη Ροδόπη για να προσκυνήσει το ιερό λείψανο της – Έφτασε γονατιστός στο ναό
- Το παραδέχτηκαν δημόσια: 10 διάσημοι Έλληνες που δήλωσαν ότι είναι ομοφυλόφιλοι
- Μην τους ερωτευτείς ποτέ, γυρνάνε πάντα στην πρώην: Τα 3 ζώδια – «Κόκκινη Σημαία» που δεν ξεπερνούν το παρελθόν
