Άγιος Παντελεήμων Μεγαλομάρτυρας της Χριστιανικής Εκκλησίας, η μνήμη του οποίου τιμάται στις 27 Ιουλίου.
Τα ονόματα που εορτάζουν σήμερα: Παντελεήμων, Παντελεήμωνας, Παντελής, Παντελεήμονας, Παντελάκης, Παντέλος, Παντελίτσα, Παντελίνα, Παντελεούσα.
Ο Άγιος Παντελεήμονας γεννήθηκε στη Νικομήδεια της Μικράς Ασίας (σημερινή Τουρκία) τον 3ο αιώνα μ.Χ. Το κοσμικό του όνομα ήταν Παντολέων.
Πατέρας του ήταν ειδωλολάτρης, ενώ η μητέρα του ήταν χριστιανή και του μετέδωσε την πίστη στον Χριστό από μικρή ηλικία. Έλαβε σπουδαία μόρφωση και ειδικεύτηκε στην ιατρική κοντά σε διακεκριμένους γιατρούς της εποχής. Η επαφή του με τον ιερέα Ερμόλαο τον οδήγησε στη βάπτιση και στη συνειδητή του αφιέρωση στη χριστιανική πίστη, οπότε και μετονομάστηκε σε Παντελεήμονα (δηλαδή “ο εντελώς ελεήμων”).
Ως γιατρός, θεράπευε ασθενείς όχι μόνο με τις ιατρικές του γνώσεις αλλά και με την προσευχή και τη χάρη του Θεού, αρνούμενος να δεχτεί οποιαδήποτε αμοιβή. Αυτό εξόργισε τους ειδωλολάτρες γιατρούς, οι οποίοι τον κατήγγειλαν στον αυτοκράτορα Μαξιμιανό. Ο Παντελεήμονας υπέστη φρικτά βασανιστήρια επειδή αρνήθηκε να αρνηθεί τον Χριστό, αλλά διασώθηκε με θαυματουργικό τρόπο πολλές φορές, πριν τελικά αποκεφαλιστεί.
Η μνήμη του τιμάται στις 27 Ιουλίου και θεωρείται προστάτης των ασθενών, των γιατρών και των νοσηλευτών. Ο Άγιος Παντελεήμονας αποτελεί φωτεινό παράδειγμα χριστιανικής αγάπης, ανιδιοτέλειας και θάρρους μπροστά στον διωγμό.
Ο Άγιος Παντελεήμονας είναι ιδιαίτερα γνωστός και τιμώμενος στην Ορθόδοξη Εκκλησία κυρίως για τους εξής λόγους:
🔹 1. Άγιος και Ιαματικός
Ο Παντελεήμονας είναι ένας από τους πιο γνωστούς Αγίους Αναργύρους, δηλαδή γιατρούς που πρόσφεραν τις υπηρεσίες τους χωρίς να ζητούν χρήματα. Θεωρείται προστάτης των γιατρών, των ασθενών και των νοσοκομείων, καθώς σύμφωνα με την παράδοση, θεράπευε ασθενείς με τη δύναμη του Χριστού.
🔹 2. Μάρτυρας της Πίστης
Έζησε στα τέλη του 3ου αιώνα μ.Χ. και μαρτύρησε για την πίστη του στον Χριστό κατά τη διάρκεια των διωγμών του Ρωμαίου αυτοκράτορα Μαξιμιανού. Παρότι ήταν μορφωμένος γιατρός και αγαπητός στην κοινωνία, αρνήθηκε να απαρνηθεί τον Χριστό και βασανίστηκε σκληρά πριν τον αποκεφαλίσουν.
🔹 3. Θαυματουργός Άγιος
Η παράδοση τον παρουσιάζει ως θαυματουργό, τόσο εν ζωή όσο και μετά τον θάνατό του. Πολλοί πιστοί προστρέχουν σε αυτόν για θεραπεία σωματικών και ψυχικών παθήσεων. Εορτάζει στις 27 Ιουλίου και η μνήμη του τιμάται πανελλαδικά με λειτουργίες, λιτανείες και πανηγύρεις.
Αξίζει να σημειωθεί ότι πολλοί ναοί και νοσοκομεία φέρουν το όνομά του, κάτι που φανερώνει τη μεγάλη δημοτικότητά του στον ορθόδοξο κόσμο.
Απολυτίκιον
Αθλοφόρε Άγιε, και ιαματικὲ Παντελεήμον, πρέσβευε τω ελεήμονι Θεώ, ίνα πταισμάτων άφεσιν, παράσχη ταις ψυχαίς ημών.
Μην το κάνετε αυτό, η Παναγία θυμώνει
Πρέπει να κάνεις σωστά το σταυρό σου. Όταν δεν τον κάνεις σωστά, τα πονηρά πνεύματα όχι μόνο δεν φεύγουν αλλά γελάνε. Και η Παναγία θυμώνει.
Όταν κάνεις το σημείο του σταυρού, πρέπει να βάλεις το δεξί χέρι πρώτα στο μέτωπο, μετά στον αφαλό, ύστερα στον δεξιό ώμο και έπειτα στον αριστερό. Εκείνος που βάζει το χέρι του όχι πάνω στον αφαλό αλλά στην καρδιά, βγάζει ανάποδο σταυρό. Ούτε στον αέρα κάνει να σταυρώνεσαι.
Το χέρι πρέπει οπωσδήποτε να αγγίζει το σώμα. Κι όταν σταυρώνεσαι, πρέπει να προσεύχεσαι. Αλλιώτικα, έτσι σταυρώνονται κι οι ηθοποιοί.
– Πρέπει να σταυρώνεις τα πάντα, εκτός από τα Άγια Δισκοπότηρα της Θείας Μετάληψης. Αν κάτι είναι πεταμένο στο δρόμο, ενδέχεται να είναι εκ του πονηρού. Αν δεις ότι κάποιος άλλος το σταύρωσε, τότε δεν χρειάζεται να το κάνεις κι εσύ. Αν δεν θέλεις να προκαλέσεις σύγχυση σ’ όσους σε βλέπουν αλλά δεν σε κατανοούν, τότε μπορείς να σχηματίσεις το σημείο του σταυρού με τα μάτια σου.
Μια μέρα κάποιος έδωσε ένα μήλο σε έναν πιστό κι εκείνος αμέσως το έφαγε. Κι ο Γέροντας τον μάλωσε:
– Πόσο εύκολο είναι να σε καταστρέψουν! Κι Άγγελος να σου το έδινε, έπρεπε πρώτα να το σταυρώσεις.
Ρώτησα κάποτε τον Γέροντα:
– Όταν χασμουριόμαστε, τι συμβαίνει; Τι μεταδίδεται;
– Όταν χασμουριέσαι, είναι καλό. Όμως πρέπει να σταυρώσεις το στόμα σου. Το τι ακριβώς συμβαίνει και τι μεταδίδεται δεν έχω δικαίωμα να σου αποκαλύψω. Δεν κάνει. Είναι μυστήριο.
Αγίου Γαβριήλ του δια Χριστόν σαλού και ομολογητή