Η παρακεταμόλη είναι ένα συστατικό που περιέχεται στα παυσίπονα και όταν λαμβάνεται σε μεγάλες δόσεις, μπορεί να προκαλέσει σοβαρές παρενέργειες στον οργανισμό.
Ειδικότερα, εκατοντάδες παυσίπονα και αντιπυρετικά φάρμακα περιέχουν παρακεταμόλη, όπως για παράδειγμα, στις ΗΠΑ είναι περισσότερα από 600.
Αυτά τα φάρμακα χορηγούνται χωρίς και άλλα με ιατρική συνταγή, άλλα περιέχουν σκέτη παρακεταμόλη και άλλα σε συνδυασμό με διάφορες ουσίες (π.χ. με καφεΐνη).
Έχουν επίσης διάφορες ενδείξεις, άλλοτε γενικές (π.χ. παυσίπονο) και άλλοτε πιο ειδικές (π.χ. για τον πονοκέφαλο, τις ημικρανίες, τη γρίπη & το κρυολόγημα).
Είτε όμως τα πάρετε για μία λοίμωξη του αναπνευστικού, είτε για τον πυρετό ή τον πόνο της εμμήνου ρύσεως, τον πονόλαιμο, τον πόνο στα δόντια ή στη μέση, όλα παρακεταμόλη περιέχουν και είναι πολύ εύκολο να υπερβείτε την ημερήσια συνιστώμενη δόση, εάν τα συνδυάσετε.
Κίνδυνος υπερδοσολογίας παρακεταμόλης
Προειδοποίηση απευθύνει η αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων & Φαρμάκων (FDA) και σε ανακοίνωση που εξέδωσε, υπογραμμίζει ότι τα προαναφερθέντα φάρμακα είναι ασφαλή και αποτελεσματικά όταν λαμβάνονται σωστά.
Ωστόσο, όταν το παρακάνει ένας ασθενής και υπερβεί τις συνιστώμενες δόσεις, μπορεί να κάνει αντιδράσεις υπερδοσολογίας και να υποστεί σοβαρές ηπατικές βλάβες.
Συμπτώματα υπερδοσολογίας από την παρακεταμόλη
Στα συμπτώματα της υπερδοσολογίας από την παρακεταμόλη συμπεριλαμβάνονται:
Ναυτία
Έμετος
Πόνος στην κοιλιά
Νοητική σύγχυση
Ίκτερος (κιτρίνισμα στο δέρμα και στα μάτια)
Τα συμπτώματα αυτά δεν τα εκδηλώνουν όλοι οι ασθενείς. Μπορεί επίσης να χρειασθούν αρκετές ημέρες μέχρι να εκδηλωθούν. Ακόμα, δε, και όταν αναπτύσσονται, μπορεί να μιμούνται εκείνα της γρίπης ή του κρυολογήματος, αλλά οι σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να χρειασθούν μεταμόσχευση ήπατος, ενώ υπάρχει κίνδυνος ακόμα και για τη ζωή.
Η FDA τονίζει πως περισσότεροι από ένας στους δέκα πολίτες (το 12%) εκδηλώνουν ετησίως γρίπη. Περισσότεροι από επτά στους δέκα, δε, παίρνουν μη συνταγογραφούμενα φάρμακα για τη γρίπη, τις ιώσεις και τον βήχα.
Πολλά από αυτά περιέχουν παρακεταμόλη (στις ΗΠΑ ονομάζεται ακεταμινοφαίνη). Κάποια την περιέχουν σε συνδυασμό με άλλα παυσίπονα, όπως η κωδεΐνη, η οξυκοδώνη ή η υδροκοδώνη.
Για να μην υπερβείτε την ανώτατη συνιστώμενη δόση (είναι τα 4.000 mg ημερησίως από όλα τα φάρμακα που την περιέχουν) η FDA συνιστά τα εξής:
Να διαβάζετε πόσα χιλιοστά του γραμμαρίου (mg) παρακεταμόλη περιέχει κάθε φάρμακο που λαμβάνετε
Μην παίρνετε ταυτοχρόνως περισσότερα από ένα (1) μη συνταγογραφούμενο φάρμακο με παρακεταμόλη
Προτεινόμενο Άρθρο
ΕΚΤΑΚΤΟ ΤΩΡΑ: ΠΑΝΙΚΟΣ ΣΕ ΑΕΡΟΠΛΑΝΟ ΓΕΜΑΤΟ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΣΤΟ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ
Μην παίρνετε ταυτοχρόνως συνταγογραφούμενο και μη συνταγογραφούμενο φάρμακο με παρακεταμόλη, εκτός κι αν σας το έχει συστήσει ένας γιατρός
Όταν ο γιατρός σας χορηγεί ένα φάρμακο, να τον ρωτάτε εάν περιέχει παρακεταμόλη. Να τον ενημερώνετε επίσης για όλα ανεξαιρέτως τα φάρμακα που παίρνετε – ακόμα και για το πιο απλό παυσίπονο. Να τον ενημερώνετε και για τα διατροφικά συμπληρώματα (βιταμίνες) και για τα βότανα.
Να συμβουλεύεστε επίσης τον φαρμακοποιό σας για κάθε φάρμακο που παίρνετε μόνοι σας, για να σας λέει αν περιέχει παρακεταμόλη.
Όσον αφορά τα φάρμακα με παρακεταμόλη για παιδιά, μην μαντεύετε ποτέ πόσο πρέπει να δώσετε. Αν στις οδηγίες χρήσεως δεν αναγράφουν το βάρος ή/και την ηλικία του παιδιού σας, να ρωτάτε τον παιδίατρο.
Αν δεν υποχωρεί ο πόνος ή/και ο πυρετός σας μετά τη λήψη του φαρμάκου, μην πάρετε μεγαλύτερη δόση από τη συνιστώμενη. Καλύτερα είναι να συζητήσετε το θέμα με τον γιατρό σας.
Τέλος, αν έχετε ιστορικό προβλημάτων με το ήπαρ σας, ρωτήστε τον γιατρό σας αν κάνει να πάρετε παρακεταμόλη. Το ίδιο και εάν πίνετε τρία ή περισσότερα αλκοολούχα ποτά την ημέρα.
Έκτακτη προειδοποίηση για πασίγνωστο παυσίπονο που πωλείται στην Ελλάδα: Μεγάλος κίνδυνος για την υγεία
Το συγκεκριμένο παυσίπονο είναι ιδιαίτερα δημοφιλές στην Ελλάδα, ωστόσο σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να επιβαρύνει το συκώτι.
Το συκώτι έχει πολλούς σημαντικούς ρόλους στο σώμα, από την επεξεργασία θρεπτικών συστατικών και την απομάκρυνση τοξινών από το αίμα έως τον μεταβολισμό των φαρμάκων. Το ήπαρ κάνει πολλά για να σας διατηρεί υγιείς, ωστόσο έχει και τα όριά του.
Μέχρι τώρα, πιθανότατα έχετε ακούσει πολλές προειδοποιήσεις σχετικά με το αλκοόλ και την υγεία του ήπατος. Είναι γνωστό ότι η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να επιβαρύνει σοβαρά το συκώτι. Ωστόσο, υπάρχει και μια άλλη συνήθεια, η οποία μπορεί να βλάψει το ήπαρ και πολλοί αγνοούν: η υπερβολική χρήση της παρακεταμόλης, ενός παυσίπονου που διατίθεται χωρίς συνταγή.
Μπορεί να πιστεύετε ότι ένα απλό, μη συνταγογραφούμενο φάρμακο, δεν προκαλεί βλάβη, ωστόσο, μπορεί, ιδιαίτερα σε υψηλές δόσεις ή όταν λαμβάνεται πολύ συχνά. Στην πραγματικότητα, αποτελεί την κύρια αιτία αιφνίδιας ηπατικής ανεπάρκειας στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ειδικοί στον χώρο της υγείας εξηγούν:
Πώς τα παυσίπονα μπορούν να βλάψουν το συκώτι
Οι άνθρωποι λαμβάνουν συχνά φάρμακα χωρίς συνταγή, όπως παρακεταμόλη, π.χ. για τον πυρετό ή για την ανακούφιση από πόνους. Αν και η παρακεταμόλη είναι ασφαλής σε συγκεκριμένες δόσεις, μπορεί να προκαλέσει προβλήματα όταν λαμβάνεται σε υπερβολική ποσότητα. Η ηπατική βλάβη μπορεί να προκύψει αν παίρνετε υψηλές δόσεις για πολλές συνεχόμενες ημέρες ή αν καταναλώσετε υπερβολική ποσότητα μονομιάς. Σε ορισμένες περιπτώσεις είναι πιθανή ακόμη και η οξεία ηπατική ανεπάρκεια.
«Όταν η ακεταμινοφαίνη (παρακεταμόλη) χρησιμοποιείται σε δόσεις μεγαλύτερες από τις συνιστώμενες, μπορεί να υπερφορτώσει τις διαδικασίες του οργανισμού που είναι υπεύθυνες για τον μεταβολισμό του φαρμάκου», εξηγεί η φαρμακοποιός Laura Heath. «Αν συμβεί αυτό, μπορεί να προκληθεί σοβαρή ηπατική βλάβη».
Το μεγαλύτερο μέρος της παρακεταμόλης μεταβολίζεται με ασφάλεια μέσω φυσιολογικών ηπατικών οδών, εξηγεί η φαρμακοποιός Farrah Tavakoli. «Μια μικρή ποσότητα μετατρέπεται σε μια ουσία που ονομάζεται NAPQI, έναν τοξικό μεταβολίτη που μπορεί να γίνει επιβλαβής όταν συσσωρεύεται». Υπό φυσιολογικές συνθήκες, το σώμα εξουδετερώνει τον NAPQI με ένα αντιοξειδωτικό που ονομάζεται γλουταθειόνη. Όμως όταν συσσωρευτεί υπερβολικά, μπορεί να προκαλέσει βλάβη στο ήπαρ.
Πόση παρακεταμόλη θεωρείται υπερβολική;
Σύμφωνα με το American College of Gastroenterology, οι υγιείς ενήλικες δεν πρέπει να λαμβάνουν περισσότερα από 1.000 mg παρακεταμόλης κάθε φορά ή περισσότερα από 4.000 mg την ημέρα. Επιπλέον, θα πρέπει να αποφεύγεται η λήψη 3.000 mg ημερησίως για περισσότερες από 3 έως 5 συνεχόμενες ημέρες.
«Η μέγιστη δόση για τους περισσότερους ενήλικες είναι 4.000 mg ημερησίως», αναφέρει η Tavakoli.
Είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι η παρακεταμόλη δεν περιέχεται μόνο στα παυσίπονα. Υπάρχει σε πολλά φάρμακα χωρίς συνταγή και συνταγογραφούμενα προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων φαρμάκων για αλλεργίες, κρυολόγημα, γρίπη, ημικρανίες, καθώς και σε αντιπυρετικά και αναλγητικά. Οι ειδικοί προειδοποιούν να μην λαμβάνετε ταυτόχρονα περισσότερα από ένα φάρμακα που περιέχουν παρακεταμόλη.
«Αν συνειδητοποιήσετε ότι παίρνετε πολλά διαφορετικά φάρμακα που περιέχουν παρακεταμόλη, είναι σημαντικό να επικοινωνήσετε με τον γιατρό σας», αναφέρει η γιατρός Rucha Shah. «Αν αρχίσετε να παρατηρείτε ίκτερο ή κοιλιακό πόνο ή αν κατά λάθος καταναλώσατε υπερβολική ποσότητα, πρέπει να ενημερώσετε αμέσως τον γιατρό σας — μερικές φορές απαιτείται νοσηλεία για περαιτέρω έλεγχο»,
- ΕΚΤΑΚΤΟ ΤΩΡΑ: ΠΑΝΙΚΟΣ ΣΕ ΑΕΡΟΠΛΑΝΟ ΓΕΜΑΤΟ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΣΤΟ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ
- Συναγερμός στην Αττική: Φωτιά σε γνωστό κατάστημα – Εκκενώνεται πολυκατοικία
- Απόπειρα δολοφονίας σε μοναστήρι: Μοναχός επιτέθηκε με μαχαίρι – Τι συνέβη
- Ελένη Μενεγάκη: Έβγαλε ανακοίνωση η ταβέρνα της Τασίας στην Κεφαλονιά μετά την επίσκεψή της – Γιατί και τι αναφέρει
