Ο καφές σε κάψουλες έχει γίνει καθημερινή συνήθεια για εκατομμύρια σπίτια στην Ευρώπη και φυσικά και στην Ελλάδα, αφού παραμένει μια ιδιαίτερα δημοφιλής επιλογή λόγω ευκολίας και σταθερότητας στο αποτέλεσμα. Ωστόσο, δεν παύει να εγείρει ερωτήματα τόσο για την ποιότητα της πρώτης ύλης όσο και για τις περιβαλλοντικές συνέπειες της ευρείας χρήσης του.
Μια νέα δοκιμή που δημοσιεύτηκε από το ιταλικό περιοδικό Il Salvagente έφερε στο μικροσκόπιο 17 από τις πιο διαδεδομένες κάψουλες espresso της αγοράς, συνδυάζοντας εργαστηριακές αναλύσεις για υπολείμματα φυτοφαρμάκων και ακρυλαμιδίου με γευσιγνωστική αξιολόγηση από ειδικούς δοκιμαστές. Το ενδιαφέρον της έρευνας δεν περιορίζεται μόνο στα χημικά ευρήματα, αλλά αγγίζει και ζητήματα καθημερινής κατανάλωσης, γεύσης και περιβαλλοντικού αποτυπώματος, θέματα που απασχολούν ολοένα και περισσότερο και το ελληνικό κοινό, το οποίο έχει υιοθετήσει σε μεγάλο βαθμό τις κάψουλες ως εύκολη λύση για τον espresso στο σπίτι.
Φυτοφάρμακα και ακρυλαμίδιο στις κάψουλες
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, όλες οι κάψουλες που εξετάστηκαν περιείχαν ίχνη φυτοφαρμάκων, ωστόσο σε επίπεδα χαμηλότερα από τα επιτρεπτά όρια. Οι ουσίες που εντοπίστηκαν ήταν σε γενικές γραμμές ίδιες σε όλα τα δείγματα, κάτι που δείχνει ότι το ζήτημα αφορά περισσότερο την ευρύτερη αγροτική παραγωγή του καφέ παρά μεμονωμένα εμπορικά σήματα.
Πρόκειται για δύο ουσίες: την 2-φαινυλοφαινόλη , η οποία χρησιμοποιείται ως βακτηριοκτόνο και συντηρητικό στη γεωργία και σε ορισμένα προϊόντα προσωπικής φροντίδας. Είναι ερεθιστική για το δέρμα, τα μάτια και την αναπνευστική οδό και τοξική για τους υδρόβιους οργανισμούς. Η δεύτερη πανταχού παρούσα ουσία είναι
η αμιτράζη, ένα ακαρεοκτόνο που χρησιμοποιείται στη γεωργία και θεωρείται μέτρια τοξικό. Αποσυντίθεται σε διάφορους μεταβολίτες που έχουν αναγνωριστεί ως δραστικοί στο νευρικό σύστημα και ικανοί να προκαλέσουν οξειδωτικό στρες. Σύμφωνα με ορισμένες μελέτες, αυτά που περιέχουν το τμήμα 2,4-διμεθυλανιλίνης διατηρούν κάποια βιολογική δράση και τοξικότητα. Τέλος, 10 από τα 17 δείγματα έλαβαν επιπλέον ποινή για την παρουσία ίχνους (κάτω από το όριο ποσοτικοποίησης των 0,005 mg/kg) κλοθειανιδίνης, ενός φυτοφαρμάκου που ανήκει στην οικογένεια των νεονικοτινοειδών, ισχυρών εντομοκτόνων που έχουν αποδειχθεί ευρέως επιβλαβή για τις μέλισσες (από το 2018, έχει απαγορευτεί στην ΕΕ για εξωτερική χρήση, και προορίζεται για θερμοκήπια). Το Lavazza Qualità Oro είναι το μόνο προϊόν που περιέχει δύο ίχνη φυτοφαρμάκων εκτός από τα μετρήσιμα.
Η κατάσταση είναι διαφορετική για το ακρυλαμίδιο, έναν δυνητικά καρκινογόνο ρύπο που σχηματίζεται κατά το καβούρδισμα των κόκκων καφέ. Στα αναλυθέντα δείγματα, τα επίπεδα κυμαίνονταν μεταξύ 100 και 250 μικρογραμμαρίων ανά κιλό, και πάλι κάτω από το όριο των 400 μικρογραμμαρίων της ευρωπαϊκής οδηγίας, αλλά οι διαφορές μεταξύ των διαφόρων εμπορικών σημάτων δείχνουν ότι υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες η παρουσία του ρύπου της διεργασίας έχει μειωθεί και επομένως είναι δυνατό να γίνει αυτό με τα κατάλληλα μέτρα.
Το ακρυλαμίδιο είναι ένας μολυσματικός παράγοντας που αναπτύσσεται μέσω της περίφημης «αντίδρασης Maillard» όταν τα αμυλούχα και ζαχαρούχα τρόφιμα μαγειρεύονται σε θερμοκρασίες άνω των 120 βαθμών Κελσίου σε συνθήκες χαμηλής υγρασίας. Η ουσία ταξινομείται επί του παρόντος στην Ομάδα 2Α ως «πιθανό καρκινογόνο για τον άνθρωπο», αλλά εξετάζεται η «αναβάθμισή της σε επιβεβαιωμένο καρκινογόνο» (Ομάδα 1) υπό το πρίσμα πρόσφατων μελετών που έχουν δείξει συσχέτιση με καρκίνους του μαστού, των νεφρών, του ενδομητρίου και των ωοθηκών . Παρόλο που η EFSA έχει επιβεβαιώσει τη γονιδιοτοξικότητα και τη νευροτοξικότητα του μολυσματικού παράγοντα, η Ευρώπη δεν έχει θέσει νόμιμο όριο επειδή, στην πραγματικότητα, δεν μπορεί να καθοριστεί μια «ανεκτή ημερήσια πρόσληψη». Οι υπεύθυνοι της δοκιμής συμβιβάστηκαν με απλές «ενδεικτικές τιμές» για μεμονωμένα προϊόντα, οι οποίες για τον καφέ φτάνουν τα 400 μg/kg . Σε σύγκριση με αυτό το όριο, 11 από τις 17 κάψουλες έπεσαν κάτω από το μέσο όρο και έλαβαν βαθμολογία μεταξύ Μέτριου και Καλού/Εξαιρετικού. Σε έξι περιπτώσεις, η βαθμολογία έπεσε κάτω από το Μέτριο επειδή το επίπεδο ακρυλαμιδίου που ανιχνεύθηκε υπερέβη τα 200 μg/kg
Πέρα όμως από τα εργαστηριακά δεδομένα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η δοκιμή γεύσης. Εκεί οι διαφορές ήταν πιο έντονες, με ορισμένους καφέδες να ξεχωρίζουν για την πολυπλοκότητα του αρώματος και την ισορροπία, ενώ άλλοι κρίθηκαν φτωχοί σε κρέμα και γευστική ένταση. Σημαντικό ρόλο έπαιξε και η συνολική εμπειρία κατανάλωσης, που περιλαμβάνει σώμα, πικράδα, οξύτητα και επίγευση.
Προτεινόμενο Άρθρο
Μας τα χαλάει ο καιρός την Πρωτομαγιά! Αυτές οι περιοχές θα κρατήσουν ομπρέλα και θα βάλουν μπουφάν!
Παρακάτω παρουσιάζονται οι 17 κάψουλες που συμμετείχαν στη δοκιμή:
Α/Α Μάρκα & προϊόν
1 Borbone Miscela Decisa
2 Conad Espresso Forte
3 Coop Gusto Intenso
4 Esselunga Intenso
5 Eurospin Jerez Espresso
6 Illy Intenso Bold Roast
7 Kimbo Intenso Napoletano
8 Lavazza Crema e Gusto
9 Lavazza Qualità Oro
10 Lidl Bellarom Intenso Espresso
11 L’Or Barista Espresso
12 Nespresso Ispirazione Italiana Napoli
13 Nespresso Volluto
14 Starbucks Blonde Espresso Roast
15 Starbucks Ristretto Shot
16 Todis Scirocco Caffè Intenso
Ένα ακόμη ζήτημα που αναδεικνύεται από τη συγκεκριμένη δοκιμή είναι το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των καψουλών και η ευκολία απόρριψης τους, ειδικά λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κανόνες του παιχνιδιού σύντομα θα αλλάξουν. Από τις 12 Αυγούστου, μάλιστα, με την έναρξη ισχύος του Ευρωπαϊκού Κανονισμού 2025/40, κάθε κάψουλα θα θεωρείται συσκευασία. Αυτό σημαίνει ότι, ως προϊόν μιας χρήσης, δεν μπορούμε πλέον να την απορρίπτουμε στα αδιαχώριστα απόβλητα, αλλά θα πρέπει να ακολουθούμε τις οδηγίες που πρέπει να γράφει κάθε κατασκευαστής στη συσκευασία. Είναι εύκολο να φανταστεί κανείς ότι πολλοί θα μεταθέσουν στον καταναλωτή το έργο του να αδειάσει τον χρησιμοποιημένο καφέ από την κάψουλα και να την απορρίψει ως πλαστικό.
- Μας τα χαλάει ο καιρός την Πρωτομαγιά! Αυτές οι περιοχές θα κρατήσουν ομπρέλα και θα βάλουν μπουφάν!
- Δραματικές στιγμές στον Βόλο: Μοναχός επιβίωσε σοβαρά τραυματισμένος για 3 μέρες μέσα σε σπηλιά
- Μεγάλη φωτιά ΤΩΡΑ στο ΣΕΦ – Διακόπηκε η κυκλοφορία
- Μητσοτάκης ΤΕΛΟΣ – Δημοσκόπηση δείχνει τα ποσοστά της ΝΔ να γκρεμίζονται
