Η δισφαινόλη Α (BPA) είναι μια οργανική χημική ένωση που χρησιμοποιείτο παραδοσιακά στην παραγωγή πλαστικών υλικών και ρητινών. Λόγω ενδείξεων ότι μπορεί να επηρεάζει αρνητικά το ενδοκρινικό σύστημα και την ανθρώπινη υγεία, η Ευρωπαϊκή Ένωση απαγόρευσε πλήρως τη χρήση της σε υλικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα, βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/3190, ο οποίος ισχύει από τις 20 Ιανουαρίου 2025. Η απαγόρευση στοχεύει να μειώσει την έκθεση των καταναλωτών σε χημικές ουσίες που ενδέχεται να έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία.
Οι κίνδυνοι από δισφαινόλη A (BPA)
Μελέτες έχουν δείξει ότι η έκθεση σε υψηλά επίπεδα BPA μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη, τη γονιμότητα, το μεταβολισμό και ακόμη και την υγεία του καρδιαγγειακού και νευρικού συστήματος.
Επίδραση στο νευρικό σύστημα
Πλήθος ερευνητικών μελετών δείχνουν ότι η έκθεση σε BPA έχει δυνητικά τοξικές επιπτώσεις στο νευρικό σύστημα. Σε πειραματικά μοντέλα, η BPA έχει συσχετιστεί με αλλαγές σε δομές και μοριακές διαδικασίες του εγκεφάλου, καταστροφή νευρώνων, φλεγμονή, οξειδωτικό στρες και διαταραχές στην επικοινωνία των κυττάρων. Επίσης έχει παρατηρηθεί ότι η έκθεση κατά την ανάπτυξη του εμβρύου συσχετίζεται με μεταβολές σε κρίσιμες περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με συμπεριφορά και μνήμη.
Καρδιαγγειακοί κίνδυνοι
Ανασκοπήσεις της διεθνούς βιβλιογραφίας καταγράφουν ότι η BPA μπορεί να επηρεάσει την καρδιακή λειτουργία και το καρδιαγγειακό σύστημα μέσω μηχανισμών που περιλαμβάνουν διαταραχή στη λειτουργία ιοντικών καναλιών, οξειδωτικό στρες και μεταβολές στον χειρισμό ασβεστίου στα καρδιακά κύτταρα. Αυτές οι αλλαγές συνδέονται σε μελέτες με αυξημένο κίνδυνο υπέρτασης, αθηροσκλήρωσης και άλλων καρδιαγγειακών νόσων.
Μεταβολικές διαταραχές
Λόγω της δυνατότητάς της να αλληλεπιδρά με ορμονικούς υποδοχείς, συμπεριλαμβανομένου του οιστρογονικού και των υποδοχέων που εμπλέκονται στον μεταβολισμό, η BPA έχει συσχετιστεί με μεταβολικές διαταραχές, συμπεριλαμβανομένης της αντίστασης στην ινσουλίνη και πιθανής αύξησης του σωματικού βάρους. Μια πρόσφατη επιδημιολογική μελέτη μάλιστα βρήκε στατιστικά σημαντική θετική συσχέτιση μεταξύ διατροφικής έκθεσης σε BPA και αυξημένου ΔΜΣ (BMI), ιδίως στις γυναίκες.
Επιδράσεις στη γονιμότητα και την ανάπτυξη
Η BPA παρεμβαίνει στη λειτουργία των ορμονών που ρυθμίζουν την αναπαραγωγή. Σε μελέτες με ζώα, έχει αποδειχθεί ότι η έκθεση σε BPA διαταράσσει την κανονική λειτουργία των γονάδων, επηρεάζει την παραγωγή γαμετών και τη ρύθμιση των ορμονών αναπαραγωγής και σχετίζεται με πρώιμη ή καθυστερημένη σεξουαλική ωρίμανση. Η επίδραση αυτή συσχετίζεται με τη δυνατότητα της BPA να μιμείται την οιστρογονική δραστηριότητα και να επηρεάζει τις ορμονικές οδούς που ρυθμίζουν τη γονιμότητα.
Μακροπρόθεσμη έκθεση και γενικότερη ανησυχία
Επιστημονικές αξιολογήσεις από ευρωπαϊκούς οργανισμούς, όπως η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), τονίζουν ότι η έκθεση του πληθυσμού σε BPA συχνά υπερβαίνει τα προηγούμενα όρια ασφαλείας και μπορεί να βλάπτει το ανοσοποιητικό σύστημα και να συνδέεται με ενδοκρινικές και μεταβολικές διαταραχές, ακόμη και σε πολύ χαμηλές δόσεις.
Ανάκληση γάλακτος γιατί εντοπίστηκε δισφαινόλη Α (BPA) στην πλαστική φιάλη
Η ιταλική αλυσίδα σούπερ μάρκετ Esselunga ανακοίνωσε στις 17 Φεβρουαρίου 2026 την ανάκληση συγκεκριμένης παρτίδας γάλακτος μετά από ενδείξεις πιθανής χημικής ρύπανσης λόγω της παρουσίας δισφαινόλης Α (BPA) στη φιάλη από PET πλαστικό. Το θέμα στο συγκεκριμένο προϊόν αφορά τη συσκευασία (την πλαστική φιάλη PET) και όχι το ίδιο το περιεχόμενο, αλλά η αλυσίδα Esselunga επέλεξε να αποσύρει προληπτικά τα μπουκάλια από τα ράφια και να συστήσει στους καταναλωτές να μην καταναλώσουν το γάλα της συγκεκριμένης παρτίδας.
Παρόλο που η παραγωγή του γάλακτος είναι πρόσφατη, οι πλαστικές φιάλες PET μπορεί να προέρχονται από αποθέματα παλαιότερης παραγωγής, που περιείχαν ίχνη BPA. Οι βιομηχανίες γάλακτος συχνά έχουν αποθέματα φιαλών που κατασκευάζονται εκ των προτέρων. Αν οι φιάλες παράχθηκαν πριν την πλήρη εφαρμογή της απαγόρευσης ή η ποιότητα ελέγχου ήταν ανεπαρκής, υπάρχει πιθανότητα το υλικό να περιέχει ακόμα BPA.
Το προϊόν που επηρεάζεται είναι γαλακτοκομικό προϊόν μερικώς αφυδατωμένο και μικροφιλτραρισμένο γάλα του εμπορικού σήματος Esselunga «Dura di Più», πωλούμενο σε μπουκάλια του 1 λίτρου. Η ανακληθείσα παρτίδα φέρει αριθμό παρτίδας 01/03/2026 (A), που αντιστοιχεί και στην ημερομηνία λήξης που αναγράφεται στη συσκευασία. Όσοι έχουν στην κατοχή τους το επηρεασμένο προϊόν μπορούν να το επιστρέψουν σε οποιοδήποτε κατάστημα Esselunga και να λάβουν επιστροφή του αντιτίμου.
Ελλάδα – Προσοχή: Ανακαλούνται συσκευασμένα κουλουράκια μεγάλης εταιρείας που πωλούνται από τα μεγαλύτερα σουπερμάρκετ
Εντοπίστηκε αλλεργιογόνος ουσία που δεν αναγραφόταν στην επισήμανση του προϊόντος – Οι κίνδυνοι για άτομα με αλλεργία στους ξηρούς καρπούς και οι υποχρεώσεις της βιομηχανίας τροφίμων σύμφωνα με τη νομοθεσία για τα αλλεργιογόνα
Η ανάκληση παρτίδας προϊόντος αρτοποιίας με την εμπορική ονομασία «Κουλούρια» από τον Ε.Φ.Ε.Τ. επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της αδήλωτης παρουσίας αλλεργιογόνων ουσιών στα τρόφιμα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν για τις επιχειρήσεις τροφίμων σε όλα τα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας. Η υπόθεση αφορά προϊόν με ημερομηνία ανάλωσης κατά προτίμηση πριν από 28/12/2026 και αριθμό παρτίδας Lot 1107626, συσκευασίας καθαρού βάρους 300 γραμμαρίων, το οποίο παράγεται και συσκευάζεται στην Ελλάδα από την εταιρεία ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΤΣΑΝΟΣ Ε.Π.Ε., με έδρα τη ΒΙΟΠΑ Μαρκοπούλου.
Δείτε τα κουλουράκια:
Προτεινόμενο Άρθρο
Αίγιο: Έκτακτη αποκάλυψη από τον Καλλιακμάνη – Το εύρημα που δείχνει τον πραγματικό δολοφόνο!
Η δειγματοληψία πραγματοποιήθηκε από την Περιφερειακή Διεύθυνση Πελοποννήσου του Ε.Φ.Ε.Τ. στο πλαίσιο του προγράμματος επίσημου ελέγχου για την παρουσία αλλεργιογόνων ουσιών σε τρόφιμα. Το προϊόν εξετάστηκε στα Εργαστήρια Δοκιμών και Ερευνών Τροφίμων Αθηνών του Ε.Φ.Ε.Τ., όπου διαπιστώθηκε η παρουσία φουντουκιού, χωρίς αυτό να αναγράφεται στην επισήμανση της συσκευασίας. Μετά το αποτέλεσμα του ελέγχου, ο Ε.Φ.Ε.Τ. απαίτησε την άμεση ανάκληση ολόκληρης της συγκεκριμένης παρτίδας από την αγορά, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη οι σχετικοί έλεγχοι για τη διερεύνηση της υπόθεσης.
Η παρουσία μη δηλωμένων αλλεργιογόνων αποτελεί μία από τις σοβαρότερες παραβάσεις στη βιομηχανία τροφίμων, καθώς συνδέεται άμεσα με κινδύνους για τη δημόσια υγεία. Τα φουντούκια συγκαταλέγονται στους καρπούς με υψηλή αλλεργιογόνο δράση και η κατανάλωσή τους από άτομα με σχετική αλλεργία μπορεί να προκαλέσει από ήπια συμπτώματα έως βαριές και δυνητικά απειλητικές για τη ζωή αντιδράσεις. Τα συνηθέστερα συμπτώματα περιλαμβάνουν δερματικά εξανθήματα, κνησμό, πρήξιμο σε χείλη και γλώσσα, δύσπνοια, ναυτία, εμέτους και κοιλιακό άλγος. Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να προκληθεί αναφυλαξία, με απότομη πτώση της αρτηριακής πίεσης, αναπνευστική δυσχέρεια και ανάγκη άμεσης ιατρικής παρέμβασης.
Η ευρωπαϊκή και εθνική νομοθεσία επιβάλλουν υποχρεωτική αναγραφή συγκεκριμένων αλλεργιογόνων ουσιών στις συσκευασίες τροφίμων. Ο Κανονισμός (ΕΕ) 1169/2011 σχετικά με την παροχή πληροφοριών στους καταναλωτές προβλέπει ότι οι επιχειρήσεις τροφίμων οφείλουν να δηλώνουν με σαφήνεια όλα τα συστατικά που ενδέχεται να προκαλέσουν αλλεργίες ή δυσανεξίες. Οι καρποί με κέλυφος, μεταξύ των οποίων και το φουντούκι, περιλαμβάνονται υποχρεωτικά στον σχετικό κατάλογο αλλεργιογόνων. Η υποχρέωση αφορά τόσο την εσκεμμένη χρήση συστατικού όσο και τις περιπτώσεις όπου υπάρχει κίνδυνος επιμόλυνσης κατά την παραγωγική διαδικασία.
Στη βιομηχανία τροφίμων, η αδήλωτη παρουσία αλλεργιογόνων συνδέεται συνήθως είτε με διασταυρούμενη επιμόλυνση είτε με αστοχίες στην παραγωγή, την αποθήκευση και την επισήμανση. Η διασταυρούμενη επιμόλυνση μπορεί να προκύψει όταν διαφορετικά προϊόντα παράγονται στον ίδιο εξοπλισμό χωρίς επαρκή καθαρισμό μεταξύ των παραγωγικών κύκλων ή όταν χρησιμοποιούνται κοινά μέσα μεταφοράς και αποθήκευσης πρώτων υλών. Παράλληλα, κίνδυνος υπάρχει όταν δεν εφαρμόζονται αποτελεσματικά συστήματα ιχνηλασιμότητας και διαχείρισης παρτίδων ή όταν χρησιμοποιούνται λανθασμένες ετικέτες συσκευασίας.
Οι επιχειρήσεις τροφίμων υποχρεούνται να εφαρμόζουν συστήματα αυτοελέγχου βασισμένα στις αρχές HACCP, με ειδική πρόβλεψη για τη διαχείριση αλλεργιογόνων. Αυτό περιλαμβάνει αξιολόγηση κινδύνου για κάθε πρώτη ύλη, σαφή διαχωρισμό υλικών, επικυρωμένες διαδικασίες καθαρισμού, ελέγχους υπολειμμάτων αλλεργιογόνων, εκπαίδευση προσωπικού και επαλήθευση της ορθότητας των ετικετών πριν από τη διάθεση προϊόντων στην αγορά. Σε εγκαταστάσεις όπου χρησιμοποιούνται ξηροί καρποί απαιτούνται αυξημένα μέτρα πρόληψης λόγω της ευκολίας μεταφοράς ιχνών μέσω σκόνης, επιφανειών και εργαλείων παραγωγής.
Η ανίχνευση αλλεργιογόνων ουσιών πραγματοποιείται συνήθως μέσω εργαστηριακών μεθόδων όπως ELISA και PCR, οι οποίες χρησιμοποιούνται τόσο στους επίσημους ελέγχους όσο και στα ιδιωτικά προγράμματα ποιοτικού ελέγχου των επιχειρήσεων. Οι αναλύσεις αυτές αποτελούν κρίσιμο εργαλείο επαλήθευσης της αποτελεσματικότητας των μέτρων πρόληψης και της αξιοπιστίας της επισήμανσης.
Για τους καταναλωτές με αλλεργία στους ξηρούς καρπούς, ακόμη και πολύ μικρές ποσότητες μη δηλωμένου αλλεργιογόνου μπορεί να είναι επικίνδυνες. Η προσοχή στην ανάγνωση των ετικετών παραμένει βασικό μέτρο προστασίας, όμως οι περιπτώσεις αδήλωτων αλλεργιογόνων περιορίζουν τη δυνατότητα ασφαλούς επιλογής τροφίμων. Σε περίπτωση κατανάλωσης προϊόντος που περιέχει αλλεργιογόνο χωρίς σχετική ένδειξη και εμφάνισης συμπτωμάτων, απαιτείται άμεση επικοινωνία με γιατρό ή μετάβαση σε νοσοκομείο, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν δυσκολία στην αναπνοή, πρήξιμο ή σημάδια αναφυλακτικής αντίδρασης.
Ο Ε.Φ.Ε.Τ. καλεί τους καταναλωτές που είναι αλλεργικοί στα φουντούκια και έχουν προμηθευτεί το συγκεκριμένο προϊόν να μην το καταναλώσουν. Οι διαδικασίες ανάκλησης αποσκοπούν στην απομάκρυνση των μη ασφαλών τροφίμων από την αγορά και αποτελούν μέρος του ευρωπαϊκού συστήματος διαχείρισης κινδύνων για την ασφάλεια τροφίμων.
- Αίγιο: Έκτακτη αποκάλυψη από τον Καλλιακμάνη – Το εύρημα που δείχνει τον πραγματικό δολοφόνο!
- Παρασκευή 12 Ιουνίου αύριο μεγάλη γιορτή της Ορθοδοξίας: Γιορτάζει ο σπουδαιότερος άγιος με το πιο σπάνιο όνομα που όλοι ξεχνούν.
- Τάκης Τσουκαλάς: Η συγκινητική ανάρτησή του – Λίγες ημέρες μετά τον θάνατο του συμπαρουσιαστή του έγινε…
- Έκανε την αποκάλυψη η Αθηνά Μαξίμου για Αιμίλιο Χειλάκη: «Όταν είσαι με έναν άνθρωπο πολλά χρόνια, αρχίζεις και..»
