Ανάκληση σνακ πολυδημητριακών από τη Lidl GB λόγω αλουμινόχαρτου – Τα όρια της ανίχνευσης ξένων σωμάτων και ο ρόλος των συστημάτων X-Ray στην ασφάλεια τροφίμων
Η παρουσία ξένων σωμάτων στα τρόφιμα αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες ανακλήσεων στη βιομηχανία τροφίμων, με τον κίνδυνο να εντείνεται όταν πρόκειται για προϊόντα ευρείας κατανάλωσης και υψηλής διακίνησης. Ως ξένο σώμα θεωρείται κάθε μη βρώσιμη ύλη που δεν αποτελεί φυσικό μέρος του τροφίμου και μπορεί να προκαλέσει τραυματισμό ή βλάβη στην υγεία του καταναλωτή. Μέταλλα, γυαλί και πλαστικά συγκαταλέγονται στα πιο συχνά ευρήματα, με τα μεταλλικά σωματίδια να εμφανίζονται συχνά λόγω της εκτεταμένης χρήσης μετάλλων στον εξοπλισμό παραγωγής, στα εργαλεία και στις εγκαταστάσεις των εργοστασίων. Η επιμόλυνση μπορεί να προκύψει από μολυσμένες πρώτες ύλες, ανθρώπινα σφάλματα, πλημμελή συντήρηση ή αστοχίες μηχανημάτων κατά τη διάρκεια της παραγωγικής διαδικασίας.
Τα περιστατικά είναι επαναλαμβανόμενα. Σήμερα η Lidl GB ανακοίνωσε την ανάκληση των σνακ πολυδημητριακών Snaktastic Multigrain Bites Sour Cream & Black Pepper, καθώς ενδέχεται να περιέχει κομμάτια αλουμινόχαρτου. Η ανάκληση αφορά συσκευασίες των 150 γραμμαρίων με κωδικό παρτίδας 207 345 και ημερομηνία ανάλωσης κατά προτίμηση πριν από τις 4 Απριλίου 2026. Η πιθανή παρουσία μεταλλικού ξένου σώματος καθιστά το προϊόν μη ασφαλές για κατανάλωση λόγω κινδύνου πνιγμού. Η Lidl GB προχώρησε στην άμεση απόσυρση του προϊόντος από τα καταστήματά της και ενημέρωσε τους καταναλωτές να μην το καταναλώσουν και να το επιστρέψουν για πλήρη επιστροφή χρημάτων.
Το περιστατικό αυτό προστίθεται σε μια σειρά πρόσφατων ανακλήσεων που αφορούν προϊόντα της ίδιας αλυσίδας στο Ηνωμένο Βασίλειο. Τον Νοέμβριο, η Lidl GB ανακάλεσε τα Simply Roasted and Salted Cashews εξαιτίας πιθανού κινδύνου παρουσίας γυαλιού, ενώ τον Ιούνιο είχε προηγηθεί ανάκληση κατεψυγμένων Hash Browns λόγω ενδεχόμενης παρουσίας μεταλλικών κομματιών. Τον Μάιο, είχαν επίσης ανακληθεί οι μπάρες Alesto Raw Fruit & Nut Bars λόγω πιθανής παρουσίας πλαστικών σωματιδίων.
Η κατάποση αλουμινόχαρτου μπορεί να προκαλέσει διαφορετικές επιπτώσεις, ανάλογα κυρίως από το μέγεθος, το σχήμα και το αν έχει αιχμηρές άκρες. Σε μικρά, πολύ λεπτά κομμάτια, υπάρχει πιθανότητα να περάσουν από το πεπτικό σύστημα χωρίς να προκαλέσουν σοβαρή βλάβη, ιδιαίτερα σε ενήλικες. Παρ’ όλα αυτά, ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί ερεθισμός του βλεννογόνου του οισοφάγου, του στομάχου ή του εντέρου, με συμπτώματα όπως πόνος, δυσφορία ή ναυτία.
Σε μεγαλύτερα ή τσαλακωμένα κομμάτια, ο κίνδυνος αυξάνεται σημαντικά. Το αλουμινόχαρτο μπορεί να προκαλέσει πνιγμό, ειδικά αν σφηνώσει στον φάρυγγα ή στον οισοφάγο, κάτι που αποτελεί άμεσο και δυνητικά θανατηφόρο κίνδυνο. Εάν καταποθεί και προχωρήσει στο πεπτικό σύστημα, οι αιχμηρές άκρες μπορούν να προκαλέσουν τραυματισμούς, εκδορές ή ακόμη και διάτρηση του γαστρεντερικού σωλήνα, μια κατάσταση που απαιτεί επείγουσα ιατρική αντιμετώπιση. Σε παιδιά, ηλικιωμένους και άτομα με προβλήματα κατάποσης, ο κίνδυνος πνιγμού και σοβαρών επιπλοκών είναι πολύ μεγαλύτερος. Επιπλέον, αν το κομμάτι παραμείνει στο έντερο, μπορεί να προκαλέσει απόφραξη, με συμπτώματα όπως έντονο κοιλιακό άλγος, εμετούς και αδυναμία αποβολής κοπράνων.
Τα σνακ που ανακλήθηκαν από τα Lidl GB
Από τοξικολογικής πλευράς, το αλουμίνιο δεν θεωρείται ο κύριος κίνδυνος στην περίπτωση κατάποσης αλουμινόχαρτου. Το πρόβλημα είναι πρωτίστως μηχανικό και τραυματικό και όχι χημικό. Για τον λόγο αυτό, κάθε υποψία κατάποσης ξένου μεταλλικού σώματος, ακόμη και αν δεν υπάρχουν άμεσα συμπτώματα, απαιτεί ιατρική αξιολόγηση, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για αιχμηρά ή σχετικά μεγάλα κομμάτια.
Τα όρια της αποτελεσματικότητας των ακτίνων Χ
Η συχνότητα τέτοιων περιστατικών επαναφέρει στο προσκήνιο τα όρια της αποτελεσματικότητας των τεχνολογιών ανίχνευσης ξένων σωμάτων. Ο Γιώργος Μορφονιός, Γεωπόνος και Επιστήμονας Τροφίμων, κάτοχος MSc στα Συστήματα Διαχείρισης Ποιότητας και Διασφάλισης Υγιεινής Τροφίμων και senior consultant της AG ADVENT AE, σε άρθρο του στο Cibum, έχει επισημάνει ότι οι ανιχνευτές ακτίνων Χ, παρότι αποτελούν τεχνολογικά ανώτερη λύση σε σχέση με τους κλασικούς ανιχνευτές μετάλλων, δεν μπορούν να εγγυηθούν τον εντοπισμό όλων των φυσικών επιμολύνσεων. Η λειτουργία τους βασίζεται στη διαφορά πυκνότητας και ατομικού αριθμού μεταξύ του τροφίμου και του ξένου σώματος. Οι ακτίνες Χ παράγονται από γεννήτρια υψηλής τάσης και διαμορφώνονται σε λεπτή δέσμη που διαπερνά το προϊόν. Η ενέργεια που φτάνει στους αισθητήρες καταγράφεται και μετατρέπεται μέσω λογισμικού σε εικόνα γκρι κλίμακας, από την οποία εντοπίζονται αποκλίσεις.
Οι ανιχνευτές X-Ray υπερτερούν στην ανίχνευση υλικών όπως γυαλί, πέτρες, οστά, κεραμικά και πλαστικά υψηλής πυκνότητας. Παράλληλα όμως, όταν ένα ξένο σώμα έχει πυκνότητα ή ατομικό αριθμό παρόμοιο με εκείνον του τροφίμου, η διάκριση καθίσταται εξαιρετικά δύσκολη. Τα τρόφιμα, όπως και τα περισσότερα οργανικά υλικά, αποτελούνται κυρίως από άνθρακα, υδρογόνο και οξυγόνο, με αποτέλεσμα ξένα σώματα όπως ξύλο, έντομα, τρίχες, χαρτί, χαρτόνι, φυτική ύλη, μαλακά οστά, χόνδροι και πλαστικά χαμηλής πυκνότητας να μην ανιχνεύονται αξιόπιστα. Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται λεπτό γυαλί, υφάσματα και απλοί επίδεσμοι.
Προτεινόμενο Άρθρο
Έκτακτο: Μόλις βρέθηκαν νεκροί στο σπίτι τους οι αγνοούμενοι
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η περίπτωση του αλουμινόχαρτου. Παρότι το αλουμίνιο διαθέτει υψηλότερο ατομικό αριθμό και πυκνότητα σε σχέση με τα περισσότερα τρόφιμα και θεωρητικά είναι ανιχνεύσιμο από συστήματα ακτίνων Χ, το πάχος του υλικού παίζει καθοριστικό ρόλο. Λεπτά φύλλα αλουμινόχαρτου, ειδικά όταν είναι μικρού μεγέθους, τσαλακωμένα ή ενσωματωμένα σε προϊόν με σχετικά υψηλή πυκνότητα, μπορεί να βρίσκονται κοντά στα όρια ανίχνευσης του εξοπλισμού. Σε αυτές τις συνθήκες, η ανίχνευση εξαρτάται από τις ρυθμίσεις, την ευαισθησία και τη θέση εγκατάστασης του συστήματος και δεν είναι δεδομένη. Αντίθετα, οι ανιχνευτές μετάλλων συχνά αδυνατούν να εντοπίσουν αλουμίνιο όταν αυτό αποτελεί μέρος της συσκευασίας, καθώς η παρουσία μεταλλικού «φόντου» υποχρεώνει το σύστημα να λειτουργεί με μειωμένη ευαισθησία. Για τον λόγο αυτό, σε προϊόντα με συσκευασίες που περιέχουν αλουμίνιο, τα συστήματα ακτίνων Χ θεωρούνται στην πράξη η μόνη ρεαλιστική επιλογή, χωρίς όμως να εξαλείφεται πλήρως ο κίνδυνος.
Τα παραπάνω δείχνουν ότι, παρά την εξέλιξη της τεχνολογίας, η πλήρης αποτροπή της φυσικής επιμόλυνσης παραμένει σύνθετο ζήτημα. Το υψηλό κόστος αγοράς, συντήρησης και λειτουργίας των ανιχνευτών X-Ray καθιστά αναγκαία την προσεκτική αξιολόγηση της επένδυσης από τις επιχειρήσεις, σε συνάρτηση με τους πραγματικούς κινδύνους που καλούνται να διαχειριστούν. και οι επαναλαμβανόμενες ανακλήσεις επιβεβαιώνουν ότι ακόμη και σε οργανωμένα δίκτυα λιανεμπορίου με σύγχρονα συστήματα ελέγχου, ο κίνδυνος ξένων σωμάτων δεν μπορεί να εξαλειφθεί απόλυτα.
Lidl: Ανάκλnση προϊóντος λόγω δηλnτηριώδους οuσίας – Περıέχει πατοuλίνη
Για κίνδυνο ναυτίας, εμετού και δυσπεψίας από smoothie, προειδοποίησε σήμερα η αλυσίδα σουπερμάρκετ Lidl Ελλάδας, Γερμανίας, Αυστρίας, Βελγίου και Ρουμανίας τους καταναλωτές.
Το Smoothie Solevita Smoothie Red Genius, με κόκκινα φρούτα 250ml της εταιρείας Molkerei Gropper GmbH & Co. KG, περιέχει χυμό chokeberry, ο οποίος είναι μολυσμένος με πατουλίνη. Η Πατουλίνη είναι επιβλαβής για την υγεία, τονίζει η Lidl και καλεί τους καταναλωτές να μην καταναλώσουν το smoothie.
«Το προϊόν «Solevita Smoothie Red Genius, 250mL» , πωλήθηκε από την LIDL HELLAS. Η πατουλίνη είναι μια μυκοτοξίνη που παράγεται από μύκητες και μπορεί να προκαλέσει ναυτία, εμετό και δυσπεψία. Ως εκ τούτου, παρακαλούμε τους πελάτες μας να λάβουν σοβαρά υπόψιν τους την
ανάκληση και σε καμία περίπτωση να μην καταναλώσουν το επηρεαζόμενο προϊόν. Οι πελάτες μπορούν να επιστρέψουν το προϊόν σε οποιοδήποτε κατάστημά μας, λαμβάνοντας φυσικά το αντίτιμο της αγοράς» αναφέρει στην ανακοίνωση της η Lidl ΗELLAS.
Η πατουλίνη είναι μια μυκοτοξίνη που έχει αποδειχθεί ότι είναι καρκινογόνος και μεταλλαξιογόνος. Είναι σταθερή στη θερμότητα, επομένως δεν καταστρέφεται με παστερίωση ή θερμική επεξεργασία. Παράγεται από μια ποικιλία μούχλας, ιδίως από Aspergillus και Penicillium και Byssochlamys, Συνήθως η Patulin, ανιχνεύεται σε σάπια μήλα αλά μπορεί να υπάρχει και σε άλλα φρούτα όπως τα κεράσια, τα βατόμουρα, τα δαμάσκηνα, οι μπανάνες, οι φράουλες και τα σταφύλια καθώς και σε άλλα τρόφιμα όπως τα δημητριακά και τα λαχανικά. Οι άμεσες επιδράσεις της κατανάλωσης πατουλίνης μπορεί να είναι ναυτία, γαστρεντερικές διαταραχές και έμετος.
Απώλεια βάρους, γαστρεντερικές διαταραχές (έλκος, διάταση, αιμορραγία και διαταραχή της νεφρικής λειτουργίας), εντερικές διαταραχές, σπασμοί, διέγερση, οίδημα, αναστολή ενζύμων (ιδιαίτερα στο έντερο και τον εγκέφαλο), βλάβη οργάνων (νεφροί και σπλήνα) και βλάβες στο DNA έχουν παρατηρηθεί σε μελέτες αρουραίων. Τα χρόνια συμπτώματα περιλαμβάνουν γονιδιοτοξικές, νευροτοξικές, ανοσοτοξικές, ανοσοκατασταλτικές και τερατογόνες επιδράσεις. Αναφέρθηκε επίσης αναπαραγωγική τοξικότητα στους άνδρες..
Την ίδια ώρα η Ολλανδία ενημέρωσε μέσω της Ευρωπαϊκής πλατφόρμας Ταχείας Ειδοποίησης μεταξύ των χωρών της ΕΕ για επικίνδυνα τρόφιμα, την Αυστρία, τη Γερμανία, την Πολωνία και τη Σουηδία, για σοβαρό κίνδυνο από συσκευασμένο smoothie προέλευσης Πολωνίας. Στο προϊόν «Smoothie Bowl με φράουλα, μπανάνα, αρώνια και λιναρόσπορο» εντοπίστηκε επίσης πατουλίνη. Το προϊόν έχει ήδη ανακληθεί από την αγορά της Γερμανίας.
