Επίσημες ανακλήσεις καστανού ρυζιού μπασμάτι λόγω υπέρβασης των ευρωπαϊκών απαιτήσεων ασφάλειας τροφίμων
Η παρουσία αιθυλενοξειδίου σε προϊόντα ρυζιού βρίσκεται εκ νέου στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών ελέγχων ασφάλειας τροφίμων, μετά από ειδοποιήσεις που καταγράφηκαν στη Μάλτα και την Ιρλανδία κατά τις πρώτες ημέρες του Ιουνίου 2026. Στις 5 Ιουνίου 2026, οι αρμόδιες αρχές της Μάλτας κοινοποίησαν μέσω του Ευρωπαϊκού Συστήματος Έγκαιρης Προειδοποίησης για Τρόφιμα και Ζωοτροφές (RASFF) ειδοποίηση, σχετικά με την ανίχνευση αιθυλενοξειδίου σε καστανό ρύζι που διακινήθηκε μέσω Ιταλίας. Η κοινοποίηση ταξινομήθηκε ως ειδοποίηση συναγερμού και η αξιολόγηση κινδύνου χαρακτηρίστηκε ως σοβαρή.
Η υπόθεση προέκυψε έπειτα από δειγματοληψία που πραγματοποιήθηκε στις 7 Μαΐου 2026 στο πλαίσιο προγράμματος επίσημης επιτήρησης. Οι εργαστηριακές αναλύσεις έδειξαν συγκέντρωση αιθυλενοξειδίου 0,032 mg/kg, ενώ το ανώτατο επιτρεπτό όριο υπολειμμάτων για την ουσία ανέρχεται σε 0,02 mg/kg. Ως μέτρα διαχείρισης κινδύνου εφαρμόστηκαν η δέσμευση του προϊόντος και η ανάκλησή του από τους καταναλωτές εντός της Μάλτας. Την ίδια ημέρα, η Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων της Ιρλανδίας ανακοίνωσε την ανάκληση συγκεκριμένης παρτίδας του προϊόντος Biona Organic Himalayan Basmati Brown Rice, συσκευασίας 500 γραμμαρίων (δείτε παρακάτω φωτογραφία). Η μάρκα αυτή πωλείται και σε ελληνικά καταστήματα και σουπερμάρκετ, αλλά δεν είναι γνωστό εάν πωλείται στην χώρα μας και η συγκεκριμένη παρτίδα.
Η ανάκληση αφορούσε την παρτίδα 24022025 με ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας 24 Αυγούστου 2026. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η παρτίδα αποσύρθηκε από την αγορά λόγω παρουσίας μη εγκεκριμένου φυτοφαρμάκου αιθυλενοξειδίου. Η ιρλανδική αρχή διευκρίνισε ότι η κατανάλωση του προϊόντος δεν αναμένεται να προκαλέσει άμεσο κίνδυνο για την υγεία, ωστόσο η μακροχρόνια έκθεση μέσω επαναλαμβανόμενης κατανάλωσης τροφίμων που περιέχουν αιθυλενοξείδιο αυξάνει τον κίνδυνο δυσμενών επιπτώσεων και για τον λόγο αυτό η έκθεση πρέπει να περιορίζεται στο ελάχιστο δυνατό επίπεδο.
Το αιθυλενοξείδιο είναι χημική ουσία με ισχυρή μικροβιοκτόνο δράση, η οποία χρησιμοποιείται σε ορισμένες χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης για απολύμανση γεωργικών προϊόντων, αποθηκευμένων τροφίμων και πρώτων υλών, αλλά και ως πρόσθετο σε τρόφιμα. Η χρήση του σε τρόφιμα που διατίθενται στην ευρωπαϊκή αγορά δεν επιτρέπεται, καθώς η ουσία έχει ταξινομηθεί ως γονοτοξική και καρκινογόνος. Για τον λόγο αυτό, η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει ιδιαίτερα αυστηρά όρια ανίχνευσης και συστηματικούς ελέγχους σε εισαγόμενα προϊόντα.
Η παρουσία αιθυλενοξειδίου σε ρύζι και προϊόντα με βάση το ρύζι μπορεί να προκύψει σε διάφορα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας. Σε ορισμένες περιπτώσεις συνδέεται με μετασυλλεκτικές πρακτικές απολύμανσης που εφαρμόζονται για τον έλεγχο εντόμων και μικροοργανισμών κατά την αποθήκευση. Η επιμόλυνση μπορεί επίσης να προέρχεται από πρώτες ύλες, πρόσθετα συστατικά ή βοηθητικά μέσα επεξεργασίας που έχουν υποστεί επεξεργασία με αιθυλενοξείδιο. Επιπλέον, δεν αποκλείεται η διασταυρούμενη επιμόλυνση κατά τη μεταφορά, τη συσκευασία ή την αποθήκευση προϊόντων σε εγκαταστάσεις όπου χρησιμοποιούνται μη εγκεκριμένες μέθοδοι απολύμανσης.
Για τη βιομηχανία τροφίμων, τα περιστατικά αυτά υπογραμμίζουν τη σημασία της αυστηρής διαχείρισης προμηθευτών και της αξιολόγησης κινδύνου σε εισαγόμενες πρώτες ύλες. Οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή, μεταποίηση και εμπορία ρυζιού καλούνται να εφαρμόζουν προγράμματα επαλήθευσης συμμόρφωσης, να ζητούν τεκμηριωμένες εγγυήσεις από τους προμηθευτές τους και να διενεργούν αναλύσεις υπολειμμάτων σε παρτίδες αυξημένου κινδύνου. Η ανάπτυξη αποτελεσματικών συστημάτων ιχνηλασιμότητας επιτρέπει τον άμεσο εντοπισμό επηρεαζόμενων προϊόντων και τον περιορισμό των επιπτώσεων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.
Η εργαστηριακή παρακολούθηση των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων, η αξιολόγηση των χωρών προέλευσης, η επιθεώρηση των συνθηκών αποθήκευσης και η επιβεβαίωση των εφαρμοζόμενων μεθόδων απολύμανσης αποτελούν βασικά μέτρα πρόληψης. Ιδιαίτερη σημασία έχει η εφαρμογή προγραμμάτων δειγματοληψίας βασισμένων στον κίνδυνο, ειδικά σε προϊόντα που προέρχονται από περιοχές όπου το αιθυλενοξείδιο εξακολουθεί να χρησιμοποιείται νόμιμα για συγκεκριμένες εφαρμογές.
Από υγειονομικής πλευράς, η ανησυχία δεν σχετίζεται με περιστασιακή κατανάλωση ενός μεμονωμένου προϊόντος αλλά με τη συσσωρευτική έκθεση μέσω επαναλαμβανόμενης κατανάλωσης μολυσμένων τροφίμων σε βάθος χρόνου. Η επιστημονική αξιολόγηση έχει συνδέσει το αιθυλενοξείδιο με βλάβες στο γενετικό υλικό των κυττάρων, γεγονός που οδήγησε στην υιοθέτηση ιδιαίτερα αυστηρής προσέγγισης από τις ευρωπαϊκές αρχές ασφάλειας τροφίμων.
Οι καταναλωτές που έχουν προμηθευτεί προϊόντα για τα οποία εκδίδονται ανακλήσεις θα πρέπει να ελέγχουν τους αριθμούς παρτίδας και τις ημερομηνίες λήξης που αναφέρονται στις επίσημες ανακοινώσεις. Τα προϊόντα που περιλαμβάνονται σε ανάκληση δεν θα πρέπει να καταναλώνονται και συνιστάται η επιστροφή τους στο σημείο αγοράς σύμφωνα με τις οδηγίες των αρμόδιων αρχών ή των επιχειρήσεων λιανικής πώλησης. Η παρακολούθηση των ανακοινώσεων των εθνικών αρχών ασφάλειας τροφίμων και του συστήματος RASFF επιτρέπει την έγκαιρη ενημέρωση για προϊόντα που αποσύρονται από την αγορά λόγω χημικών, μικροβιολογικών ή άλλων κινδύνων.
Οι πρόσφατες κοινοποιήσεις σε Μάλτα και Ιρλανδία εντάσσονται στη συνεχιζόμενη ευρωπαϊκή επιτήρηση για την ανίχνευση αιθυλενοξειδίου σε τρόφιμα φυτικής προέλευσης και αναδεικνύουν τη σημασία των επίσημων ελέγχων, της εργαστηριακής τεκμηρίωσης και της ταχείας εφαρμογής μέτρων ανάκλησης όταν εντοπίζονται μη συμμορφούμενα προϊόντα στην αγορά.
Το ρύζι που ανακλήθηκε στην Ιρλανδία
Προτεινόμενο Άρθρο
ΑΥΤΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΓΝΩΣΤΟΣ ΜΟΥΣΙΚΟΣΥΝΘΕΤΗΣ ΠΟΥ ΚΑΤΗΓΟΡΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ ΖΩΟΥ
Συναγερμός: Ανακαλείται ρύζι με καρκινογόνο κάδμιο που πωλείται στην Ελλάδα
Το ρύζι αποτελεί βασικό διατροφικό προϊόν για μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού και καταναλώνεται καθημερινά σε εκατομμύρια νοικοκυριά.
Το ρύζι αποτελεί βασικό διατροφικό προϊόν για μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού και καταναλώνεται καθημερινά σε εκατομμύρια νοικοκυριά. Ωστόσο η ευρεία κατανάλωσή του, σε συνδυασμό με τη δυνατότητά του να απορροφά βαρέα μέταλλα από το έδαφος και το αρδευτικό νερό, το καθιστά τρόφιμο αυξημένου ενδιαφέροντος από πλευράς χημικών κινδύνων. Η παρουσία καδμίου στο ρύζι δεν είναι σπάνιο φαινόμενο σε περιοχές με επιβαρυμένα εδάφη και, όταν τα επίπεδα υπερβαίνουν τα θεσμοθετημένα όρια, ενεργοποιούνται διαδικασίες ανάκλησης λόγω πιθανών επιπτώσεων στη δημόσια υγεία. Σε αυτό το πλαίσιο ανακοινώθηκε η ανάκληση συγκεκριμένης παρτίδας προσυσκευασμένου Ιταλικού ρυζιού Acquerello
Η Acquerello είναι ιταλική μάρκα ρυζιού υψηλής ποιότητας που παράγεται από την εταιρεία Tenuta Colombara στην περιοχή Βερτσέλλι του Πιεμόντε, γνωστή για την καλλιέργεια ρυζιού ποικιλίας Carnaroli. Η επιχείρηση δραστηριοποιείται στον τομέα της καλλιέργειας, επεξεργασίας και ωρίμανσης ρυζιού, εφαρμόζοντας παραδοσιακές και σύγχρονες μεθόδους παραγωγής με έμφαση στη γαστρονομική χρήση, ιδίως για ριζότο.
Το Κέντρο Ασφάλειας Τροφίμων (Centre for Food Safety – CFS) του Τμήματος Υγιεινής Τροφίμων και Περιβαλλοντικής Υγιεινής του Χονγκ Κονγκ, ανακοίνωσε την ανάκληση συγκεκριμένης παρτίδας προσυσκευασμένου ρυζιού με την εμπορική ονομασία Acquerello, προέλευσης Ιταλίας, καθαρού βάρους 500 γραμμαρίων και ημερομηνία ανάλωσης έως 17 Φεβρουαρίου 2032. Το προϊόν εισήχθη από την εταιρεία Bright View Trading HK Limited. Η απόφαση ελήφθη μετά από εργαστηριακό έλεγχο στο επίπεδο εισαγωγής, στο πλαίσιο του προγράμματος τακτικής επιτήρησης τροφίμων, κατά τον οποίο ανιχνεύθηκε κάδμιο σε συγκέντρωση 0,24 ppm, τιμή που υπερβαίνει το νόμιμο όριο των 0,2 ppm. Σύμφωνα με τους Κανονισμούς περί Νοθείας Τροφίμων του Χονγκ Κονγκ οποιοδήποτε πρόσωπο που πωλεί τρόφιμα με μεταλλική μόλυνση που υπερβαίνει το νόμιμο όριο υπόκειται σε περίπτωση καταδίκης σε πρόστιμο 50.000 δολαρίων και φυλάκιση έξι μηνών. Το προϊόν ACQUERELLO ρύζι Carnaroli 1 kg και άλλες παραλλαγές του ρυζιού Acquerello Carnaroli διατίθενται προς πώληση και στην Ελλάδα.
Η υψηλή πρόσληψη καδμίου από τον άνθρωπο μπορεί να προκαλέσει σοβαρές ασθένειες όπως η νόσος Itai-Itai , ο καρκίνος του πνεύμονα, η νεφρική δυσλειτουργία, οι καρδιακές παθήσεις και η νόσος Alzheimer. Εξαιτίας αυτού, το κάδμιο έχει ταξινομηθεί ως καρκινογόνος παράγοντας ομάδας Ι για τον άνθρωπο από τον Διεθνή Οργανισμό Έρευνας για τον Καρκίνο και η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων EFSA, έχει καθορίσει ανεκτή εβδομαδιαία πρόσληψη για το κάδμιο στα 2,5 μg ανά κιλό σωματικού βάρους, στοιχείο που χρησιμοποιείται ως βάση για την εκτίμηση κινδύνου. Να σημειωθεί ότι το κάδμιο συσσωρεύεται στον οργανισμό, κυρίως στους νεφρούς, με μεγάλο βιολογικό χρόνο ημιζωής που μπορεί να ξεπερνά τα 10–30 έτη.
Είναι εδνεικτικό ότι οι τοξικές και πιθανώς καρκινογόνες ιδιότητές του, έχουν γίνει αντικείμενο έντονου προβληματισμού στη Γαλλία, καθώς οι γιατροί προειδοποιούν για επίπεδα έκθεσης του πληθυσμού που θεωρούνται πλέον ανησυχητικά – ιδιαίτερα στα παιδιά. Ειδικοί εφιστούν την προσοχή στον πιθανό συσχετισμό του με την εκρηκτική αύξηση των κρουσμάτων καρκίνου του παγκρέατος.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τα ανώτατα επιτρεπτά επίπεδα καδμίου στα τρόφιμα ρυθμίζονται από τον Κανονισμό (ΕΚ) 1881/2006, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει, ο οποίος καθορίζει ειδικά όρια για το ρύζι και τα προϊόντα του. Για το λευκό ρύζι το μέγιστο επίπεδο είναι 0,20 mg/kg, ενώ για το αναποφλοίωτο ή ολικής άλεσης ισχύουν διαφοροποιήσεις. Η συμμόρφωση ελέγχεται μέσω επίσημων δειγματοληψιών, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2017/625 για τους επίσημους ελέγχους στην αγροδιατροφική αλυσίδα. Σε περίπτωση υπέρβασης, ενεργοποιούνται διαδικασίες ανάκλησης και κοινοποίησης μέσω του Συστήματος Έγκαιρης Προειδοποίησης για Τρόφιμα και Ζωοτροφές (RASFF).
Για τη βιομηχανία ρυζιού, η υπέρβαση καδμίου αναδεικνύει κρίσιμα σημεία ελέγχου στην πρωτογενή παραγωγή και στη διαχείριση προμηθευτών. Η συστηματική χαρτογράφηση κινδύνου εδαφών, η επιλογή καλλιεργητικών περιοχών με χαμηλό ιστορικό επιβάρυνσης, η εφαρμογή ορθών γεωργικών πρακτικών και η περιοδική ανάλυση βαρέων μετάλλων σε πρώτες ύλες αποτελούν βασικά μέτρα πρόληψης. Στο επίπεδο μεταποίησης και τυποποίησης, τα συστήματα αυτοελέγχου βάσει HACCP οφείλουν να ενσωματώνουν κριτήρια χημικών κινδύνων, με τεκμηριωμένα όρια αποδοχής και σαφείς διαδικασίες απόρριψης παρτίδων. Η ενισχυμένη δειγματοληψία σε παρτίδες υψηλού κινδύνου και η συμβατική απαίτηση συμμόρφωσης από προμηθευτές μειώνουν την πιθανότητα κυκλοφορίας μη συμμορφούμενων προϊόντων.
Οι καταναλωτές που έχουν προμηθευτεί την συγκεκριμένη παρτίδα κλήθηκαν να μην την καταναλώσουν. Σε περίπτωση συστηματικής κατανάλωσης ρυζιού με αυξημένα επίπεδα καδμίου, ο κίνδυνος αφορά κυρίως τη χρόνια έκθεση και όχι την οξεία τοξικότητα από μεμονωμένο γεύμα. Άτομα με προϋπάρχουσα νεφρική νόσο, έγκυες και παιδιά αποτελούν ευάλωτες ομάδες και θα πρέπει να αποφεύγουν την κατανάλωση προϊόντων που εμπλέκονται σε σχετικές ανακλήσεις. Η υπόθεση τελεί υπό διερεύνηση και οι αρμόδιες αρχές έχουν ενημερώσει τις ιταλικές αρχές και τους εμπλεκόμενους οικονομικούς φορείς, με στόχο την ιχνηλάτηση της πηγής επιμόλυνσης και την αποτροπή επανάληψης παρόμοιου περιστατικού
- ΑΥΤΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΓΝΩΣΤΟΣ ΜΟΥΣΙΚΟΣΥΝΘΕΤΗΣ ΠΟΥ ΚΑΤΗΓΟΡΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ ΖΩΟΥ
- Κι άλλος σεισμός τώρα το πρωί: Καταστροφές και ανησυχία για δύο περιοχές – Δυστυχώς έγινε…
- ΕΚΤΑΚΤΟ ΤΩΡΑ: ΣΦΟΔΡΟ ΤΡΟΧΑΙΟ ΣΤΗΝ ΛΕΩΦΟΡΟ ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ – ΥΠΑΡΧΕΙ ΝΕΚΡΟΣ
- Ο εγκέλαδος χτύπησε με 7,8 Ρίχτερ: Ισοπεδώθηκαν κτήρια και εκδόθηκε σήμα για τσουνάμι – Τουλάχιστον 8 νεκροί
